3 CR 552/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz (sprawozdawca). Sędziowie: S. Białek, F. Szczepański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zofii G. przeciwko Kazimierzowi K. o eksmisję z mieszkania, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Generalnego Prokuratora PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 1 lutego 1958 r.,zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Powiatowego w Nowym Targu z dnia 2 maja 1957 r. uchylił i sprawę Sądowi Powiatowemu w Nowym Targu do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktycznePowódka Zofia G. domagała się orzeczenia eksmisji pozwanego wraz z jego domownikami z zajmowanego przez niego mieszkania, składającego się z pokoju, kuchni i ganku, powołując się na zakłócanie przez pozwanego porządku domowego, niszczenie budynku oraz zaleganie z zapłatą czynszu w wysokości po 50 zł miesięcznie za miesiące listopad i grudzień 1956 r. i styczeń 1957 r.Po wniesieniu powództwa pozwany zaległy czynsz zapłacił. Powstanie zaległości tłumaczył chorobą żony i związanymi z tym trudnościami finansowymi, zaprzeczając jednocześnie pozostałym podstawom powództwa.Wyrokiem z dnia 2 czerwca 1957 r. Sąd Powiatowy w Nowym Targu uwzględnił powództwo na zasadzie art. 388 k.z., a Sąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 1 lutego 1958 r. rewizję pozwanego oddalił.Prawomocny wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wnosząc o uchylenie tego wyroku, jak również wyroku Sądu Powiatowego i o przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Nowym Targu do ponownego rozpoznania.Rewizja nadzwyczajna zarzuca naruszenie art. 216 § 1 i 235 k.p.c. oraz art. 3 przep. ogóln. pr. cyw. Uzasadnienie prawneRewizja jest uzasadniona.Sąd Wojewódzki uznał, że orzeczona eksmisja pozwanego nie narusza art. 3 przepisów ogólnych prawa cywilnego, ponieważ pozwany sam naruszył tenże przepis, nie płacąc bez uzasadnionej przyczyny czynszu za 3 okresy płatności. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie należy uznać za nietrafne. Naruszenia przez pozwanego obowiązku regularnego płacenia czynszu nie można - wbrew powyższemu poglądowi Sądu Wojewódzkiego - uznać za równoznaczne z naruszeniem zasad współżycia społecznego w Państwie Ludowym w rozumieniu art. 3 przepisów ogólnych prawa cywilnego. Jakkolwiek w świetle ustalonych zasad orzecznictwa Sądu Najwyższego nie może się powoływać na powyższy przepis ten, kto sam dopuścił się rażącego naruszenia zasad współżycia społecznego w Państwie Ludowym, to jednak okoliczność, że pozwany wbrew obowiązkom wynikającym z umowy najmu zalegał z zapłatą 3 rat czynszu, nie może być uznana za uchybienie zasadom współżycia w Państwie Ludowym - w rozumieniu art. 3 przepisów ogólnych prawa cywilnego - pozbawiające pozwanego możliwości wykazania, iż żądanie eksmisji w konkretnych warunkach stanowi nadużycie prawa.Sądy orzekające nie wzięły pod uwagę, że eksmisja z pomieszczenia mieszkalnego, szczególnie pracownika związanego z miejscem zamieszkania wykonywaną przez niego pracą (w danej sprawie pracownika kolejowego), może mieć miejsce - ze względu na istniejącą sytuację mieszkaniową i poważne trudności w uzyskaniu w danej miejscowości innego mieszkania - jedynie w warunkach wyjątkowych.Istnienie takich warunków w sprawie niniejszej nie zostało stwierdzone. Należy nadto wziąć pod rozwagę, że wobec uregulowania zaległego czynszu w trakcie procesu powódka nie poniosła poważniejszego uszczerbku majątkowego i podtrzymywanie przez nią żądania eksmisji po otrzymaniu należnego czynszu może być uznane za sprzeczne z art. 3 przepisów ogólnych prawa cywilnego, jeżeli inne okoliczności nie uzasadniałyby żądania eksmisji. Podniesione zaś w pozwie zarzuty co do niszczenia przez pozwanego budynku oraz zakłócania porządku domowego nie zostały przez Sąd rozpatrzone.Z tych względów należało orzec jak w sentencji.