2 CR 700/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta. Sędziowie: S. Białek, Z. Warman (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w M. przeciwko Karolowi M. o 34.335,59 złotych, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 13 kwietnia 1961 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneGminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w M. w pozwie wniesionym w dniu 18 sierpnia 1958 r. domagała się zasądzenia od Karola M. sumy 34.335,59 zł z odsetkami zwłoki tytułem odszkodowania za manko wynikłe w okresie do dnia 13 sierpnia 1957 roku w prowadzonym przez pozwanego magazynie zbożowym.Pozwany wniósł o oddalenie tego żądania, powołując się na to, że manko powstało nie z jego winy, lecz w związku z dostępem do magazynu osób trzecich oraz na skutek różnicy pomiędzy wagą w Spółdzielni a wagą w Państwowych Zakładach Zbożowych, jak również ze względu na znaczną wilgotność przyjmowanego zboża.Sąd Wojewódzki w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 grudnia 1958 r. powództwo oddalił, uznając, że uległo ono prekluzji z art. 473 k.z. Złożona przez stronę powodową rewizja od tego wyroku została zwrócona wobec nieuiszczenia opłaty sądowej w zakreślonym terminie, a wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony przez obie instancje sądowe. Natomiast na skutek wniesionej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy orzeczeniem z dnia 7 lipca 1960 r. powyższy wyrok Sądu Wojewódzkiego uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając zarazem potrzebę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zwłaszcza zwrócenia uwagi na dowody wskazujące na to, że stosunek pracy został wypowiedziany pozwanemu dopiero na dzień 31 sierpnia 1957 r.Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki w Olsztynie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 1961 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 20.900,76 zł z 8% od dnia 18 sierpnia 1958 roku, a w pozostałej części powództwo oddalił, koszty procesu zaś wzajemnie zniósł. Sąd Wojewódzki ustalił, że w okresie od 3.III.1956 r. do 13.VIII.1957 r. pozwany sprawował w Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w M. funkcje magazyniera magazynu zbożowego, przy czym stosunek pracy został rozwiązany z dniem 31.VIII.1957 r. W czasie pracy pozwanego powstał w magazynie brak zboża wartości 23.931,56 zł. Podzielając stanowisko biegłego, że pozwany nie może być obarczony odpowiedzialnością za brak zboża wartości 3.030,80 zł, Sąd uznał, że nie usprawiedliwiony niedobór, za który pozwany odpowiada, wynosi 20.900,76 złotych. Za dopuszczenie do powstania tego niedoboru na skutek niedopełnienia obowiązku należytego nadzoru nad powierzonym mieniem, za niedokładne przyjmowanie zboża, niewłaściwe prowadzenie dokumentacji technicznej, niemierzenie wilgotności przyjmowanego zboża, a także za przebywanie w magazynie w stanie opilstwa pozwany został prawomocnie skazany przez Sąd Powiatowy w Morągu z art. 286 § 1 k.k. Ustalenia te co do popełnienia przestępstwa obowiązują sąd cywilny. Przesłanki obrony pozwanego Sąd Wojewódzki uznał za gołosłowne.Skarga rewizyjna pozwanego, wskazując jako swą podstawę art. 371 § 1 pkt 3 k.p.c. i kwestionując zasadność zasądzenia przyznanej powódce kwoty, wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący podnosi przede wszystkim, że Sąd Wojewódzki nie miał na względzie tej części uzasadnienia wyroku skazującego Sądu Powiatowego w Morągu, w której Sąd ten częściowo dał wiarę Karolowi M., iż nie był on dostatecznie przygotowany do przyjmowania zboża i posługiwania się przyrządami, jak również że zarząd Gminnej Spółdzielni nie udzielił mu należytej pomocy. Okoliczności te jednak, nawet gdyby były prawdziwe, w warunkach niniejszej sprawy nie mogą wpłynąć na dalsze pomniejszenie odpowiedzialności pozwanego za powstały brak zboża, albowiem M., będąc człowiekiem dojrzałym podjął się mimo tego obowiązków magazyniera.Sąd Powiatowy w Morągu podkreśla natomiast w uzasadnieniu swego wyroku, że w każdym razie M. dopuścił się rażącego niedbalstwa, nie ważąc osobiście przyjmowanego zboża oraz nadużywając alkoholu w czasie pracy, co nawet doprowadziło kiedyś do zamknięcia magazynu. Skarżący w związku z omawianym zarzutem całkowicie przemilcza fakt, że wyrok skazujący wydany przez Sąd Powiatowy w Morągu został zmieniony przez Sąd Wojewódzki w Olsztynie w części dotyczącej kary, która została znacznie podwyższona. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki podkreślił, że "niedopełnienie przez skarżącego szeregu swoich obowiązków nie wypływało z jakichkolwiek przyczyn obiektywnych, oskarżony po prostu świadomie nie wywiązywał się z pracy tak jak należy, zdając sobie sprawę ze skutków, jakie może za sobą pociągnąć jego postępowanie."Sąd cywilny, jak to trafnie zaznaczył Sąd Wojewódzki w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w myśl art. 7 k.p.c. jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do spełnienia przestępstwa. Skazanie z art. 286 § 1 k.k. przesądza więc samo przez się, że w rozumieniu art. 239 k.z. pozwany nienależycie wykonywał swoje obowiązki i jest odpowiedzialny materialnie za wynikłą z tej przyczyny szkodę.Skoro poza tym pozwany nie podtrzymuje zasad swej pierwotnej obrony, która nie znalazła potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym bądź została częściowo uwzględniona na podstawie opinii biegłego (uwzględnienie wilgotności zboża w ramach ubytków naturalnych oraz pomniejszenie wykazanego księgowo manka o odpowiedni stopień różnicy wag w magazynie i w elewatorze PZZ), to w braku uzasadnionych zarzutów rewizyjnych oraz wadliwości, które by ulegały uwzględnieniu z urzędu, rewizja pozwanego ulega na mocy art. 383 k.p.c. oddaleniu.