2 CR 772/57

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Państwowej Komunikacji Samochodowej przeciwko B. O. o odszkodowanie po rozpoznaniu rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1956 r. zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Wałbrzychu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePaństwowa Komunikacja Samochodowa okręgu W. wystąpiła z żądaniem zasądzenia od B. O. sumy 8.402,60 zł tytułem odszkodowania za wydaną przez pozwanego z terenu cegielni nieznanej osobie przyczepę marki "Starachowice" nr inw. 15783 stanowiącą własność powoda. Rzecz ta przez osobnika, który ją odebrał nie została zwrócona.Pozwany nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 listopada 1956 r. powództwo oddalił.Sąd ustalił, że dnia 4 września 1954 r. traktorzysta strony powodowej woził cegłę z cegielni w M. na stację kolejową, po czym zostawił ciągnik i przyczepę cegielni, a sam udał się do W. W czasie jego nieobecności nadjechał samochód ciężarowy P.K.S. i kierowca tego pojazdu zwrócił się do pozwanego z oświadczeniem, że porozumiał się z traktorzystą i ten zezwolił mu wziąć przyczepę do wożenia zboża. Pozwany po zapisaniu numeru rejestracyjnego wozu wydał przyczepę owemu osobnikowi, lecz nie została ona zwrócona. Śledztwo nie doprowadziło do wykrycia sprawcy przestępstwa. Pozwany nie miał ze strony swego pracodawcy polecenia pilnowania mienia P.K.S. Pieczy nad przyczepą nie powierzono nikomu na czas nieobecności traktorzysty P.K.S. E. S. Pozwany nie miał obowiązku strzeżenia rzeczy.W konkluzji Sąd Wojewódzki wyraził pogląd, że "zezwolenie na zabranie przyczepy przez nieznanego kierowcę pojazdu PKS, bez zbadania upoważnienia do zabrania i nazwiska zabierającego przyczepę, nie może być pozwanemu przypisane za niedołożenie należytej staranności, jaka wynika z ustawy lub z umowy (art. 134 k.z.), gdyż obowiązek ten nie dotyczył pozwanego".W rewizji od tego wyroku strona powodowa wniosła o jego zmianę i zasądzenie poszukiwanej pretensji bądź też o uchylenie tego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Skarżąca zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 134 k.z. przez błędne uznanie braku podstaw do przyjęcia odpowiedzialności pozwanego wynikającej z tego przepisu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki trafnie stwierdził, że pozwany nie miał obowiązku strzeżenia przyczepy przywłaszczonej przez nieznanego osobnika. Lecz zarazem oczywiście bezpodstawnie przyjął, że pozwany swoim zachowaniem się w ustalonej przez Sąd sytuacji faktycznej nie naruszył żadnego obowiązku prawnego. Na każdym obywatelu ciąży obowiązek dążenia do nieszkodzenia innym. Wypływa zeń nakaz zachowania takiej ostrożności, jakiej każdy człowiek w społeczeństwie przestrzegać powinien, aby drugiemu szkody nie wyrządzić. Naruszając ten nakaz działanie lub zaniechanie osób fizycznych, jak i prawnych stanowi winę w znaczeniu obiektywnym, uzasadniającą z mocy art. 134 k.z. odpowiedzialność sprawcy szkody, o ile można mu przypisać zły zamiar lub niedbalstwo.W świetle ustaleń zaskarżonego wyroku pozwany będąc brygadzistą cegielni w M. wbrew objekcjom dozorcy P. S. zezwolił na zabranie z terenu cegielni przyczepy, stanowiącej własność powoda, przez nieznaną mu osobę bez sprawdzenia jej personaliów i bez zbadania czy zgłaszający się o użyczenie przyczepy jest istotnie pracownikiem powodowego przedsiębiorstwa.W myśl zasad wyżej omówionych takie zachowanie się pozwanego należało mu poczytać za zawinione w rozumieniu art. 134 k.z. skoro rzecz wydana nie została zwrócona właścicielowi.Odmienne stanowisko Sądu Wojewódzkiego narusza cytowany przepis i uzasadnia wniosek rewizji o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Rozpoznając sprawę ponownie Sąd zbada stopień winy zobowiązanego oraz jego położenie materialne. Szczególnie bowiem okoliczności danego przypadku uzasadniać mogą odstąpienie od zasady wynagrodzenia szkód w pełnym rozmiarze i stosowne zmniejszenie obowiązku odszkodowawczego w oparciu o przepis art. 158 § 1 k.z.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 384 k.p.c. zadecydował jak w wyroku.