2 CR 917/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Chaskla L. o stwierdzenie praw spadkowych po Fajwlu H., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Generalnego Prokuratora od postanowienia Sądu Powiatowego w Kolbuszowej z dnia 15 grudnia 1954 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Kolbuszowej do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 13 grudnia 1954 r. Sąd Powiatowy w Kolbuszowej stwierdził, że prawa spadkowe po Fajwlu H. przypadły w całości na rzecz wnioskodawcy Chaskla L. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Powiatowy ustalił, że spadkodawca Fajwel H. zmarł bezpotomnie, pozostawiając jako jedyną spadkobierczynię żonę Gołdę H., po której spadek przeszedł następnie przez jej siostrzeńca Mojżesza A., jego żonę Mariem A. i jej siostrę Ryfkę Laję L. na wnioskodawcę, który jest synem ostatnio wymienionej.Powyższe postanowienie zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zarzucając naruszenie interesu Państwa Ludowego i pogwałcenie istotnych przepisów prawa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pomijając okoliczność, że Sąd Powiatowy przejście praw spadkowych po Fajwlu H. na wnioskodawcę mógł ustalić wyłącznie po stwierdzeniu w sentencji postanowienia kolejnego, przechodzenia praw spadkowych na rzecz Gołdy H., Mojżesza A., Mariem A. i Ryfki Laji L. - postanowienie Sądu Powiatowego narusza art. 26 k.p.n. w związku z przepisem art. 69 i nast. dekretu z dnia 8 listopada 1946 r. o postępowaniu spadkowym przez nieprzeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego, umożliwiającego prawidłowe ustalenie osób uprawnionych do spadkobrania po Fajwlu H.Zgodnie z przepisem art. 1 dekretu z dnia 8 czerwca 1955 r. - prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 1955 r. Nr 25, poz. 151) stan cywilny osób stwierdza się na podstawie akt, sporządzonych w księgach stanu cywilnego. Wnioskodawca nie udowodnił odpowiednimi aktami stanu cywilnego, aby w rzeczywistości między osobami, przez dziedziczenie których mogły na niego przejść prawa do spadku, istniał stosunek pokrewieństwa, uzasadniający dziedziczenie po sobie kolejno osób wymienionych w uzasadnieniu postanowienia. Nie zostało udowodnione, że Gołda H. była żoną Fajwla H., że Mojżesz A. był siostrzeńcem Gołdy H., że; Mariem A. była żoną Mojżesza A., że Ryfka Laja L. była siostrą Mariem A., w końcu również, że wnioskodawca jest synem Ryfki Laji L.Według art. 70 prawa o postępowaniu spadkowym zapewnienie zgłaszającego wniosek może być przyjęte za dowód, że nie ma innych osób - poza wskazanymi uprawnionych do dziedziczenia. Zapewnienie to nie może jednak zastąpić dowodów, stwierdzających przejście praw spadkowych na osoby wskazane przez wnioskodawcę.Prawomocnym postanowieniem z tegoż samego dnia 15 grudnia 1954 r. w sprawie Ns 334/ 54 (zaskarżonym równocześnie rewizją nadzwyczajną) Sąd Powiatowy w Kolbuszowej stwierdził prawa spadkowe wnioskodawcy Chaskla L. po Gołdzie H. żonie Fajwla H., ustalając, że spadek po Gołdzie H. drogą kolejnego spadkobrania Mojżesza A., Mariem A. i Ryfki Laji L. przeszedł na wnioskodawcę. Ponieważ to samo spadkobranie wnioskodawcy po Gołdzie H. i następnych osobach Sąd Powiatowy w Kolbuszowej ustalił w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że Sąd ten wbrew zasadzie ne bis in idem dwukrotnie w tym samym dniu, w dwóch orzeczeniach orzekł co do praw spadkowych po Gołdzie H. i pozostałych wymienionych osobach. Wnioskodawca na podstawie stwierdzonych jak wyżej praw spadkowych uzyskał prawomocny wyrok Sądu Powiatowego w Radomiu z dnia 25 marca 1957 r. C 146/57 (dotychczas nie wykonany) nakazujący Skarbowi Państwa wydanie nieruchomości położonej w R., będącej współwłasnością małż. Fajwla i Gołdy H. We wskazanych warunkach zaskarżone orzeczenie narusza interes Państwa Ludowego przez pozbawienie skarbu Państwa, jako ustawowego spadkobiercy, prawa do dziedziczenia nieruchomości. W tym stanie Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania (art. 384 k.p.c.).