3 CR 761/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa Ł. przeciwko Janinie Ł. i małol. Halinie-Janinie Ł. o zaprzeczenie ojcostwa, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach Ośrodek Zamiejscowy w Częstochowie z dnia 18 sierpnia 1960 r., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach Ośrodek Zamiejscowy w Częstochowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki oddalił powództwo o zaprzeczenie ojcostwa powoda w stosunku do małoletniej Haliny-Janiny Ł. urodzonej dnia 7 sierpnia 1959 r., ustalając m.in., co następuje:Powód po wyprowadzeniu się od żony, odwiedzał swe dzieci będąc u żony do lipca 1958 r. Możliwość utrzymywania przez powoda stosunków cielesnych z żoną istniała także w okresie koncepcyjnym, który przypada na czas od 11 października 1958 r. do 7 lutego 1959 r., nie wyłącza jej bowiem ani nawiązanie przez powoda około września 1958 r. pożycia z inną kobietą ani zmiana zamków w mieszkaniu Janiny Ł. Nie zachodzi, przeto niepodobieństwo, aby powód mógł być ojcem małoletniej pozwanej. Z uwagi na brak obiektywnych przeszkód wyłączających obcowanie cielesne powoda z żoną, Sąd pominął posiłkowy dowód z przesłuchania stron.W rewizji od powyższego wyroku powód wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, zarzucając obrazę przepisów procesowych, naruszenie prawa materialnego oraz sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Z ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, że powód przychodził do mieszkania żony tylko do lipca 1958 r., a więc przed okresem koncepcyjnym. Pogląd, że nie jest wyłączone utrzymywanie stosunków cielesnych przez powoda z żoną także w okresie koncepcyjnym, Sąd Wojewódzki oparł wyłącznie na przesłankach negatywnych, tj., że możliwości tej nie wyłącza ani pożycie powoda z inną kobietą, ani zmiana zamków w mieszkaniu żony.Takie rozumowanie nie może być uznane za prawidłowe. Skoro powód nie mieszkał z żoną, nie odwiedzał jej i co jest niesporne, prowadził w tym czasie proces rozwodowy, nie można przyjąć w drodze domniemania faktycznego, że małżonkowie utrzymywali nadal stosunki cielesne, skoro nic w zebranym dotychczas materiale dowodowym nie wskazuje na to, aby powód spotykał się z żoną w warunkach umożliwiających zbliżenie cielesne. Sama teoretyczna możliwość, że małżonkowie, mieszkający w tym samym mieście, mogli byli spotkać się i odbyć stosunek fizyczny, nie wystarcza do przyjęcia braku niepodobieństwa, aby powód był ojcem dziecka. Dla przyjęcia takiego braku niepodobieństwa musiałyby istnieć przynajmniej pośrednie dowody, że małżonkowie rzeczywiście spotkali się w takich warunkach, że odbycie stosunku nie było wyłączone. Przeciwne rozumowanie Sądu Wojewódzkiego narusza art. 49 § 1 k.r.Pozwana Janina Ł. w rzeczy samej twierdziła, że mąż odwiedzał ją nocą, czemu powód zaprzeczył. Twierdzenie pozwanej nie mogło być uznane za dowód w sprawie. W tych warunkach trafny jest zarzut rewizji, że Sąd Wojewódzki pomijając dowód z przesłuchania stron naruszył art. 311 k.p.c. i dopuścił się uchybienia procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 371 § 1p. 4 k.p.c). Dopiero bowiem przesłuchanie stron i ocena wiarygodności ich zeznań w świetle zebranego materiału dowodowego dałyby Sądowi Wojewódzkiemu możliwość ustalenia, czy powód spotykał się z żoną i czy istnieje niepodobieństwo, aby był on ojcem dziecka.Z tych przyczyn i z mocy art. 384 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.