4 CR 329/58
PostanowienieIzba Cywilna1959-01-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie o wydanie ruchomości, które znajdowały się pod zarządem państwowym i zostały utracone przez właściciela przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, podlega umorzeniu z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, powołując się na wejście w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Zgodnie z art. 17 i 13 tej ustawy, postępowanie podlega umorzeniu, gdy powód utracił władanie nad ruchomościami przed dniem 31 grudnia 1954 r., a ruchomości te znajdowały się bez tytułu w faktycznym władaniu państwa w chwili wejścia w życie ustawy.Stan faktyczny
Powód domagał się wydania ruchomości, które kupił w 1947 r. i które znajdowały się w jego piekarni w chwili objęcia jej przymusowym zarządem państwowym w 1952 r. Ruchomości te nie zostały wymienione w protokole przekazania przedsiębiorstwa. Kolejni zarządcy przymusowi przejęli piekarnię wraz ze spornymi ruchomościami. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo, jednak Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo i umorzył postępowanie w sprawie, umarzając jednocześnie koszty procesu obu stron.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Karola R. przeciwko Zakładom Przemysłu Piekarniczego w K. o wydanie ruchomości, po rozpoznaniu rewizji pozwanych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu Ośrodek w Kaliszu z dnia 27 stycznia 1958 r., uchylił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo i umorzył postępowanie w sprawie, umarzając zarazem koszty procesu obu stron.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się wydania mu przez Zakłady Przemysłu Piekarniczego w K. ruchomości twierdząc, że stanowią one jego własność i że pozwane Zakłady posiadają je bez tytułu prawnego.Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo ustalając, że powód kupił sporne ruchomości w 1947 r., znajdowały się one w piekarni powoda w K. w chwili obejmowania tego przedsiębiorstwa pod przymusowy zarząd państwowy w grudniu 1952 r., że jednak ruchomości te nie są wymienione w protokole przekazania piekarni Powszechnej Spółdzielni Spożywców, ustanowionej przymusowym zarządcą państwowym. Pozwane K. Zakłady Przemysłu Piekarniczego zostały z kolei ustanowione zarządcą przymusowym w miejsce P.S.S. i przejęły piekarnię powoda wraz ze spornymi ruchomościami.W rewizji pozwane Zakłady domagają się zmiany powyższego wyroku i oddalenia powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy z urzędu zważył co następuje:Po wydaniu zaskarżonego wyroku weszła w życie ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. z 1958 r. Nr 11, poz. 37). W myśl art. 17 i 13 tej ustawy postępowanie w niniejszej sprawie podlega umorzeniu, skoro według twierdzeń powoda i ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku powód utracił władanie spornych ruchomości przed dniem 31 grudnia 1954 r. (w grudniu 1952 r.), a ruchomości te w chwili wejścia w życie ustawy znajdowały się bez tytułu w faktycznym władaniu państwa, na rzecz którego obaj kolejni zarządcy przymusowi piekarni (P.S.S. i k.z.P.P.) wykonywali swoje funkcje zarządu.Wobec umorzenia postępowania w sprawie z mocy prawa, umarzają się też koszty procesu obu stron, gdyż merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy nie nastąpiło.
Powiązane orzeczenia
- I CR 578/59 1961-09-02Czy utrata przez właściciela władania mieniem na rzecz jednostki państwowej na podstawie umowy, która następnie została uchylona z powodu wady oświadczenia woli, stanowi podstawę do zastosowania art. 17 ustawy z dnia 25…
- III CR 591/58 1959-03-10Czy właścicielowi przedsiębiorstwa, nad którym został ustanowiony zarząd przymusowy, przysługuje roszczenie odszkodowawcze za zużycie lub zniszczenie mienia, jeśli zarząd został uchylony przed wejściem w życie ustawy z d…
- I CR 790/58 1959-08-21Czy zobowiązanie właściciela przedsiębiorstwa do zapłaty należności za przejęty remanent, w sytuacji gdy zarząd państwowy został uchylony przed wejściem w życie ustawy o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego p…
- III CR 970/57 1958-03-10Czy umorzenie postępowania w sprawie o wydanie ruchomości, wobec wydania ich przez jednego ze współpozwanego posiadacza, jest uzasadnione, jeśli drugi pozwany (Skarb Państwa) nadal kwestionuje zasadność roszczenia?
- I CO 31/58 1959-02-07Czy przepis art. 10 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym ma zastosowanie do właściciela rzeczy, która została objęta zarządem przymusowym nad przedsię…
Powołane przepisy
art. 17
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.