4 CR 777/60
PostanowienieIzba Cywilna1961-06-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak mieszkania zastępczego stanowi przeszkodę do orzeczenia eksmisji na podstawie przepisów o prawie rzeczowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wykonanie eksmisji nie jest możliwe bez zapewnienia odpowiedniego mieszkania zastępczego. Jednakże, ustalenie istnienia i odpowiedniości takiego mieszkania nie należy do sądu rozpoznającego sprawę o eksmisję, lecz do organów prezydiów rad narodowych. Organy te, na mocy przepisów ustawy o prawie lokalowym, decydują o przydziale wolnych lokali mieszkalnych i wykonują prawomocne orzeczenia sądowe w sprawie o opróżnienie lokalu. W związku z tym, brak mieszkania zastępczego nie jest podstawą do odmowy orzeczenia eksmisji w postępowaniu rozpoznawczym.Stan faktyczny
Pozwana sprzedała powodowi nieruchomość, zobowiązując się do jej oddania do określonego terminu. Pozwana nie dotrzymała zobowiązania, co skłoniło powoda do wniesienia pozwu o eksmisję. Sąd Powiatowy oddalił powództwo, uznając, że brak mieszkania zastępczego uniemożliwia eksmisję i narusza art. 3 p.o.p.c. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie tego przepisu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu we Wrześni do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Wiszniewski, M. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa (Prezydium PRN - Inspektorat Oświaty w W.) przeciwko Irenie S. o eksmisję, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego we Wrześni z dnia 15 marca 1960 r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu we Wrześni do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW związku z toczącym się postępowaniem w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70) pozwana w drodze dobrowolnej umowy w dniu 12 czerwca 1959 r. sprzedała powodowi swą nieruchomość w P., zobowiązując się oddać mu ją najpóźniej do dnia 30.IX.1959 r.Ponieważ pozwana nie dotrzymała tego zobowiązania, powód w pozwie domagał się jej eksmisji z nieruchomości.Sąd Powiatowy oddalił powództwo. Sąd Powiatowy ustalił, że brak mieszkania zastępczego nie pozwala pozwanej na oddanie powodowi sprzedanej nieruchomości i z tej przyczyny uznał, że żądanie eksmisji narusza art. 3 p.o.p.c.Powyższy wyrok z powodu naruszenia przez Sąd Powiatowy art. 3 p.o.p.c. zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie jest możliwe wykonanie eksmisji bez zapewnienia odpowiedniego mieszkania zastępczego. Stwierdzenie jednak, czy mieszkanie zastępcze istnieje i czy jest odpowiednie, nie należy do sądu, który rozpoznaje sprawę o eksmisję, lecz do organów prezydiów rad narodowych, do których z mocy art. 75 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o prawie lokalowym (Dz. U. Nr 10, poz. 59) należy wykonywanie prawomocnych orzeczeń sądowych w sprawie o opróżnienie lokalu i które z mocy przepisów tej ustawy decydują o przydziale wolnych lokali mieszkalnych.Trafny jest zatem zarzut skarżącego, że Sąd Powiatowy naruszył art. 3 p.o.p.c. uważając, że brak mieszkania zastępczego jest podstawą do zastosowania tego przepisu w postępowaniu rozpoznawczym.Błędny jest też pogląd Sądu Powiatowego, że do orzeczenia eksmisji pozwanej brak przesłanek z art. 382 i 388 k.z. Powód bowiem domagał się orzeczenia eksmisji pozwanej na podstawie art. 28 pr. rzecz. Strony nie wiąże stosunek najmu z braku zawarcia odpowiedniej umowy, a przepisy art. 382 i 388 k.z. zostały uchylone wyżej wymienioną ustawą o prawie lokalowym (art. 89 pkt 4).Konieczność dokonania prawidłowych ustaleń i wszechstronnego rozważenia okoliczności powołanych przez strony powoduje uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej i przekazanie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu (art. 398, 384 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CRN 408/67 1968-10-01Czy sąd może orzec eksmisję z lokalu mieszkalnego, uzależniając jej wykonanie od uzyskania przez pozwanego równorzędnego lokalu zastępczego, gdy przepisy prawa lokalowego nie przewidują takiego obowiązku sądu?
- III CRN 310/69 1969-09-17Czy sąd powszechny może uzależnić eksmisję od dostarczenia lokalu zastępczego, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej?
- III CRN 135/80 1980-07-31Czy ochrona najemców wynikająca z decyzji o przydziale lokalu, przewidziana w art. 37 ust. 1 Prawa lokalowego, dotyczy lokali użytkowych zajmowanych na podstawie takiej decyzji, a jeśli tak, to czy zamiar rozbudowy domu…
- III CRN 110/82 1982-03-06Czy sąd może odroczyć wykonanie wyroku nakazującego eksmisję, uzależniając je od otrzymania przez pozwanego mieszkania spółdzielczego, nawet jeśli strony wyraziły na to zgodę?
- III CRN 22/83 1983-02-24Czy eksmisja z mieszkania służbowego funkcjonariusza służby więziennej podlega rozpoznaniu w drodze sądowej na podstawie przepisów prawa lokalowego, czy też odrębnych przepisów dotyczących mieszkań funkcyjnych?
Powołane przepisy
art. 3art. 75art. 382art. 28art. 89 pkt 4art. 398
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.