III CRN 22/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Łysakowski (sprawozdawca). Sędziowie SN: S. Dmowski, K. Piasecki. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Władysława M. przeciwko Alfonsowi M. o eksmisję na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Elblągu z dnia 7.XII.1979 r. uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 30 czerwca 1979 r. i przekazał sprawę temu Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o opłacie od rewizji nadzwyczajnej. Uzasadnienie faktycznePowódka Władysława M. domagała się eksmisji pozwanego Alfonsa M. z lokalu mieszkalnego położonego w domu przy ul. (...) w E. i twierdziła, że na tle wspólnego zamieszkiwania stron, które są małżeństwem pozostającym w separacji, dochodzi do ciągłych nieporozumień i awantur. Pozwany nałogowo nadużywa alkoholu, a będąc w stanie nietrzeźwym zakłóca spokój i ciszę nocną, przy czym czyni to w sposób szczególnie złośliwy i uporczywy.Pozwany wnosił o oddalenie powództwa jako - jego zdaniem - merytorycznie bezzasadnego.Wyrokiem z dnia 30.VI.1979 r. Sąd Rejonowy w Elblągu uwzględnił powództwo, przyjmując za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stan rzeczy przytoczony w pozwie, a za podstawę prawną przepis art. 37 § 3 prawa lokalowego (ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Dz. U. Nr 14, poz. 64).Orzeczenie powyższe zaskarżył pozwany. Sąd Wojewódzki w Elblągu wyrokiem z dnia 7.XII.1979 r. oddalił rewizję, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, że negatywne zachowanie się pozwanego wobec powódki, mające swe źródło w alkoholizmie, uzasadniało orzeczenie jego eksmisji ze wspólnie zajmowanego mieszkania.Ten ostatni wyrok zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną wniesioną w dniu 31.III.1982 r. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zasadnicze znaczenie w sprawie ma kwestia podstawy nawiązania przez strony, jako małżonków, stosunku najmu spornego lokalu mieszkalnego.Jeżeli podstawę tę stanowiła, jak zdają się przyjmować oba Sądy orzekające w sprawie, decyzja organu administracji państwowej o przydziale (art. 9 prawa lokalowego), to wówczas rozstrzygnięcie sprawy, oparte na zasadzie wyrażonej w art. 37 § 3 prawa lokalowego, należy uznać za trafne.Inaczej ma się rzecz w sytuacji, gdy sporny lokal mieszkalny przydzielony został powodowi przez Zakład Karny w W. jako mieszkanie służbowe (funkcyjne). Wtedy bowiem sprawa niniejsza nie podlegałaby w ogóle rozpoznaniu w drodze sądowej. Zasady przydziału i opróżniania mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy służby więziennej uregulowane zostały w odrębnych przepisach i one właśnie, a nie przepisy prawa lokalowego, powinny być zastosowane (art. 63 ust. 5 prawa lokalowego).Stosowne unormowania zostały zawarte w ustawie z dnia 10 grudnia 1959 r. o służbie więziennej (jedn. tekst: Dz. U. z 1975 r. Nr 42, poz. 218) i wydanym na podstawie zawartej w niej delegacji zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 października 1978 r. w sprawie zasad i norm przydzielania mieszkań funkcjonariuszom służby więziennej (...) (Dz. Urz. MS Nr 6, poz. 32). Przepisy zawarte w wymienionych aktach normatywnych (art. 20 i 63 ustawy, § 3 i 4 zarządzenia) regulują sprawę mieszkań funkcyjnych dla funkcjonariuszy służby więziennej w zasadzie identycznie, jak to ma miejsce w przypadku mieszkań funkcyjnych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, dlatego podzielić należy wyrażony przez skarżącego pogląd, że do spraw o eksmisję z takich mieszkań ma zastosowanie w drodze analogii uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16.XI.1979 r. III CZP 25/79 (OSNCP 1980, z. 6, poz. 106).Zważywszy, że ta zasadnicza kwestia nie została w sprawie wyjaśniona, przy czym nie stanowi takiego wyjaśnienia załączone do rewizji nadzwyczajnej pismo Zakładu Karnego w E. z dnia 26.XI.1982 r., zaskarżony wyrok, a także poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 30.VI.1979 r., należało uchylić i przekazać sprawę temu Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.W przypadku ustalenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że sporny lokal mieszkalny stanowi przydzielone pozwanemu jako funkcjonariuszowi służby więziennej mieszkanie funkcyjne w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, pozew będzie podlegał odrzuceniu stosownie do unormowania zawartego w art. 190 § 1 pkt 1 k.p.c. Uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie wniesienie jej po upływie sześciomiesięcznego terminu przewidzianego w art. 421 § 2 k.p.c. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, bez uprzedniego wyjaśnienia, czy dopuszczalna jest dla niej droga sądowa, godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości, a tym samym narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Z powyższych zasad orzeczono jak w sentencji (art. 422 § 2 w związku z art. 388 § 1 k.p.c.).