C 1083/51
PostanowienieIzba Cywilna1951-12-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy głębokie różnice w poglądach społecznych i politycznych między małżonkami mogą stanowić samoistną podstawę do orzeczenia rozwodu, jeśli nie zostaną przezwyciężone w toku pożycia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż głębokie różnice w poglądach społecznych i politycznych nie mogą stanowić podstawy do rozwodu, jest błędny. Małżeństwo powinno być wspólnotą ideową, a zasadniczo sprzeczne poglądy, zwłaszcza jeśli jeden małżonek reprezentuje ideologię postępową, a drugi wsteczną, mogą prowadzić do całkowitego rozkładu małżeństwa, jeśli nie zostaną przezwyciężone. Jednakże w konkretnej sprawie powód przedstawił te różnice w sposób ogólnikowy, a Sąd Wojewódzki ustalił, że powód porzucił żonę dla innej kobiety.Stan faktyczny
Powód wniósł o rozwód, powołując się m.in. na głębokie różnice w poglądach społecznych i politycznych z żoną. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że takie różnice nie są podstawą do rozwodu, a powód porzucił żonę dla innej kobiety. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję powoda.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając błędność poglądu Sądu Wojewódzkiego co do podstaw rozwodu, ale jednocześnie stwierdzając, że w konkretnej sprawie zarzut ten nie miał wpływu na wynik postępowania z uwagi na inne ustalenia faktyczne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska (sprawozdawca). Sędziowie: dr S. Gronowski, J. Kamiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława Ignacego R. przeciwko Stanisławie R. o rozwód, po rozpoznaniu skargi rewizyjnej powoda na wyrok Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu z dnia 13 lipca 1951 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy zważył, co następuje:...Co do zarzutu powoda, że dzieliły go z żoną głębokie różnice w poglądach społecznych i politycznych, to pogląd Sądu Wojewódzkiego, że takie różnice nie mogą stanowić podstawy do rozwodu, jest błędny, albowiem małżeństwo powinno być przede wszystkim wspólnotą ideową, która nie może istnieć i rozwijać się przy zasadniczo sprzecznych poglądach na podstawowe zagadnienia polityczne i społeczne, zwłaszcza jeśli jeden z małżonków reprezentuje ideologię postępową, drugi zaś wsteczną. O ile przeto różnice te nie zostaną przezwyciężone w toku pożycia, mogą one stać się przyczyną całkowitego rozkładu małżeństwa.Jednakże ten błędny w zasadzie pogląd Sądu Wojewódzkiego nie miał wpływu na ocenę zasadności zarzutu w konkretnej sprawie. Jak bowiem ustala Sąd, powód powołał się na rzekomą różnicę poglądów w sposób bardzo ogólnikowy, nie wskazał, jakie były poglądy pozwanej, nie twierdził, aby wiedziała ona o jego poglądach, a zwłaszcza o przynależności do K.P.P., i aby z tego powodu czyniła mu jakiekolwiek uwagi. Końcowy więc wniosek Sądu Wojewódzkiego, że powód porzucił żonę nie z powodu różnicy poglądów, lecz dla innej kobiety, znajduje oparcie w zebranym materiale procesowym. Zarzutu tego zresztą powód w rewizji nie podtrzymuje...
Powiązane orzeczenia
- C 322/50 1950-12-19Czy zachowanie pozwanej, polegające na nawiązaniu bliższych znajomości, które w opinii otoczenia uchodziły za zdradę małżeńską, a kulminacją którego było wspólne zamieszkanie z innym mężczyzną, może stanowić wyłączną win…
- II C 1333/53 1953-12-08Czy istnieją podstawy do orzeczenia rozwodu, gdy jeden z małżonków żyje w związku faktycznym z inną osobą i wychowuje jej dziecko, a rozkład pożycia jest zupełny i trwały?
- III CRN 272/84 1984-12-14Czy krótki okres od zawarcia małżeństwa i krótki okres rozkładu pożycia wykluczają możliwość orzeczenia rozwodu, jeśli więź fizyczna, psychiczna i gospodarcza nie ma szans rozwoju w przyszłości?
- 3 CR 1225/57 1958-07-15Czy w sytuacji, gdy rozkład pożycia małżeńskiego jest długotrwały, ale jedna ze stron doznała poważnego uszczerbku na zdrowiu w trakcie trwania małżeństwa, a druga strona porzuciła ją i związała się z inną osobą, należy…
- C 42/52 1952-10-20Czy różnica światopoglądów, w tym w kwestiach religijnych i politycznych, może stanowić ważną i zawinioną przyczynę rozkładu pożycia małżeńskiego, uzasadniającą orzeczenie rozwodu?
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.