C 1179/52
PostanowienieIzba Cywilna1952-06-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należności przedsiębiorstwa podporządkowanego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, podlegające przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, wyłączają drogę procesu cywilnego w celu dochodzenia tych roszczeń?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis § 71 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 1951 r. wyłącza wymienione w nim należności jedynie spod egzekucji sądowej, a nie drogę procesu cywilnego. Spór o zaległy czynsz jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 2 k.p.c. i podlega orzecznictwu sądów powszechnych. Orzeczenia sądów w takich sprawach podlegają wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Wałczu odrzucił pozew Skarbu Państwa o zapłatę czynszu, uznając, że należności te podlegają egzekucji administracyjnej i droga procesu cywilnego jest wyłączona. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, argumentując, że przepis wyłącza jedynie egzekucję sądową, a nie drogę procesu. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego w Wałczu i przekazał sprawę temu sądowi do merytorycznego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: W. Kutzner, T. Szurlewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa (Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w Wałczu) przeciwko Romanowi M. o zapłatę czynszu, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Wałczu z dnia 2 listopada 1951 r.,zaskarżone postanowienie uchylił.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 2 listopada 1951 r. doręczonym stronie powodowej w dniu 5 listopada 1951 r., Sąd Powiatowy w Wałczu odrzucił pozew Skarbu Państwa (Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w Wałczu) przeciwko Romanowi M. o wydanie w trybie postępowania upominawczego nakazu zapłaty 229 zł 38 gr z tytułu komornego na tej podstawie, że w myśl § 71 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 1951 r. (Dz. U. R.P. Nr 50, poz. 363) należności powoda jako przedsiębiorstwa podporządkowanego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Wałczu podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, w związku z czym dla poszukiwania tych roszczeń wyłączona jest droga procesu cywilnego.Od powyższego postanowienia Minister Sprawiedliwości złożył w dniu 12 maja 1952 r. rewizję nadzwyczajną, w której wnosi o uchylenie postanowienia Sądu Powiatowego w Wałczu i odesłanie sprawy temuż sądowi do merytorycznego rozpoznania.Uzasadniając podstawę rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości wskazuje, że § 71 powołanego wyżej rozporządzenia wyłącza wymienione w nim należności jedynie spod egzekucji sądowej, co jednak nie przesądza o dopuszczalności drogi procesu, którą to kwestię należy ocenić w płaszczyźnie art. 2 k.p.c. Zdaniem rewizji nadzwyczajnej spór o zaległy czynsz jest bezsprzecznie sprawą cywilną w rozumieniu art. 2 k.p.c., podlega przeto orzecznictwu sądów powszechnych.Uzasadnienie prawneRewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości jest słuszna i zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 2 k.p.c. sądy powszechne rozstrzygają sprawy cywilne, chyba że sprawy te z mocy ustaw szczególnych przekazane są innym sądom lub władzom.Przepis § 71 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 1951 r. w sprawie wykonania dekretu o zobowiązaniach podatkowych poddaje wymienione w nim należności trybowi egzekucji administracyjnej nie wyłącza natomiast co do nich drogi sądowej, podobnie jak nie czyni tego dekret z dnia 26 października 1950 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. R.P. Nr 49, poz. 452), na którego podstawie cytowane rozporządzenie zostało wydane.Zgodnie z poglądem prawnym rewizji nadzwyczajnej należy przeto przyjąć, że sprawa, której dotyczy pozew Skarbu Państwa, jako sprawa cywilna podlega rozstrzygnięciu przez właściwy sąd cywilny oraz że powołany w zaskarżonym postanowieniu § 71 omawianego rozporządzenia Ministra Finansów ma ten tylko skutek, iż orzeczenia sądu w sprawach w przepisie tym wymienionych podlegają wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej.Z tych zasad na podstawie art. 398, 394 § 3 i 384 k.p.c. należało zaskarżone postanowienie uchylić.
Powiązane orzeczenia
- 3 CR 457/59 1959-10-20Czy sąd powszechny jest właściwy do rozstrzygnięcia, czy przedmioty zajęte w trybie egzekucji administracyjnej wchodzą w skład majątku przedsiębiorstwa dłużnika podatkowego i czy podlegają ustawowemu prawu zastawu i pier…
- IV CR 441/84 1984-05-11Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo uzasadnił oddalenie żądania odsetek przewyższających 8% w stosunku rocznym w sytuacji, gdy przepisy dotyczące rozliczeń między jednostkami gospodarki uspołecznionej przewidywały stawkę 18%?
- I CR 906/62 1963-11-18Czy roszczenie o zapłatę czynszu za nieruchomość przejętą na własność Państwa w trybie administracyjnym, za okres poprzedzający jej przejęcie, powinno być dochodzone na drodze sądowej, czy administracyjnej?
- 4 CR 532/58 1958-05-30Czy spór o zapłatę części zysków z przedsiębiorstwa objętego przymusowym zarządem państwowym, przyznanych decyzją administracyjną, należy do drogi sądowej, a jeśli tak, czy pismo okólne ministra może uchylić indywidualną…
- WaC 349/49 1950-03-18Czy sąd cywilny powinien zawiesić postępowanie w sprawie o zapłatę odszkodowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu nieruchomości?
Powołane przepisy
art. 2 KPCart. 398§ 71§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.