C 12/51
PostanowienieIzba Cywilna1951-07-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku dochodzenia roszczeń alimentacyjnych od domniemanego ojca pozamałżeńskiego dziecka, konieczne jest jednoczesne dochodzenie ustalenia ojcostwa, zgodnie z art. 448 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 448 k.p.c. (tekst jednolity), dochodzenie roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem od mężczyzny niebędącego mężem matki, wymaga jednoczesnego żądania ustalenia ojcostwa. Przepis ten ma charakter materialnoprawny i służy porządkowi publicznemu, dlatego powinien być stosowany z urzędu, nawet w sprawach wszczętych przed jego wejściem w życie. W związku z tym, wyrok uwzględniający jedynie roszczenia alimentacyjne, bez ustalenia ojcostwa, podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Powódka dochodziła alimentów na rzecz pozamałżeńskiego dziecka oraz zwrotu kosztów porodu od pozwanego. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w części dotyczącej alimentów. Pozwany zaskarżył wyrok skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy z urzędu rozważył kwestię konieczności jednoczesnego ustalenia ojcostwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski; Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), J. Kamiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Czesławy G. przeciwko Henrykowi K. o alimenty, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej pozwanego na wyrok Sądu Okręgowego w Ełku - Wydział Zamiejscowy w Suwałkach - z dnia 21 września 1950 r., zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneCzesława G. w pozwie skierowanym przeciwko Henrykowi K. dochodziła alimentów na rzecz pozamałżeńskiego ich dziecka Teresy w wysokości 2.000 zł miesięcznie, a ponadto zwrotu kosztów poniesionych w okresie porodu określonych na sumę 15.000 zł (...).Sąd Okręgowy zmienił częściowo wyrok Sądu Grodzkiego oddalający powództwo. Uwzględniając materiał dowodowy zebrany w Sądzie I instancji oraz zeznania świadków przesłuchanych przed Sądem Okręgowym i zeznania samych stron, Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w części dotyczącej alimentów na rzecz dziecka powódki (...).Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną pozwany zarzucając obrazę art. 249, 250, 339 i 351 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy z mocy art. 434 k.p.c. wziął z urzędu pod rozwagę, co następuje:W myśl art. 448 k.p.c. (tekst jednolity, Dz. U. R. P. z 1950 r. nr 43, poz. 394), jeżeli ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone, zarówno dziecko jak i matka mogą dochodzić roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem tylko wtedy, gdy jednocześnie z tymi roszczeniami dochodzą ustalenia ojcostwa. Przepis powyższy, jakkolwiek zamieszczony w prawie procesowym, ma charakter materialnoprawny, celem jego jest, by zobowiązanym do alimentacji był tylko ten, kogo jako ojca ustalonego przez wyrok wiążą węzły pokrewieństwa z dzieckiem. Przepis więc powyższy, jako dotyczący stanu cywilnego dziecka i ustalenia węzłów rodzinnych, powinien, jako służący porządkowi publicznemu, być z urzędu wzięty pod rozwagę i jako wyposażony w moc wstecz działającą, powinien być stosowany również w sprawach wszczętych przed wejściem jego w życie. Ponieważ w sprawie niniejszej powódka dochodziła tylko roszczeń alimentacyjnych, należało wyrok uchylić celem umożliwienia powódce rozszerzenia powództwa o żądanie ustalenia ojcostwa, czemu nie może stać na przeszkodzie art. 403 k.p.c. ze względu na konieczność stosowania art. 448 k.p.c. (tekst jednolity) (...).Z tych zasad zaskarżony wyrok nie mógł być utrzymany w mocy (...).
Powiązane orzeczenia
- C 524/51 1951-07-14Czy powództwo o podwyższenie renty alimentacyjnej od pozwanego, który nie jest mężem matki powoda, może być uwzględnione, jeśli w wyroku zasądzającym alimenty ojcostwo nie zostało ustalone, a powód nie wnosi jednocześnie…
- III CZP 12/77 1977-04-21Czy w sprawie o ustalenie ojcostwa i alimenty dopuszczalne jest dopozwanie w zakresie roszczeń majątkowych rodziców domniemanego ojca, zobowiązanych w dalszej kolejności do alimentacji?
- II CR 585/54 1954-03-08Czy wyrok rozwodowy orzekający o obowiązku alimentacyjnym rodziców wobec dziecka, bez określenia jego konkretnej wysokości, ma moc wiążącą w zakresie zasady tego obowiązku w późniejszym postępowaniu o alimenty?
- C 386/50 1951-11-09Czy w sprawie o ustalenie ojcostwa i alimenty, w której powódka dochodziła również zwrotu kosztów utrzymania dziecka za okres poprzedzający ustalenie ojcostwa, sąd drugiej instancji prawidłowo oddalił żądanie powódki, op…
- II CO 109/54 1954-12-23Czy matka dziecka pozamałżeńskiego może żądać od ustalonego ojca zwrotu kosztów utrzymania dziecka za okres poprzedzający ustalenie ojcostwa, mimo wcześniejszego oddalenia powództwa o alimenty z powodu zarzutu plurium co…
Powołane przepisy
art. 249art. 434 KPCart. 448 KPCart. 403 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.