C 1803/52

Uzasadnienie faktyczne...Mylny jest pogląd strony pozwanej, że zawarcie umowy z powódką nie było możliwe bez przedstawienia przez nią dokumentów, stwierdzających jej kwalifikacje do zajmowania stanowiska przełożonej pielęgniarek. Umowa o pracę mogła być zawarta nawet w tym przypadku, gdyby od założenia przez powódkę dokumentów zależało wykazanie jej kwalifikacji zawodowych; nieprzedłożenie tych dokumentów w zakreślonym terminie lub stwierdzenie braku kwalifikacji powódki na dane stanowisko mogłoby uzasadniać rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym na podstawie art. 32 rozp. o prac. umysł., jak również ewentualną odpowiedzialność służbową osób, które zawarły umowę o pracę z powódką mimo braku kwalifikacji z jej strony. Jednakże nie można w ogóle przyjąć, aby stwierdzenie kwalifikacji powódki do funkcji starszej pielęgniarki było uzależnione dopiero od złożenia przez nią kierownictwu Szpitala Miejskiego w Tczewie dokumentów wykazujących jej kwalifikacje zawodowe. Strona pozwana pomija, że z mocy § 2 rozporządzenia Min. Zdrowia z dnia 2.VIII.1951 r. w sprawie rejestracji fachowych pracowników służby zdrowia oraz zasad powołania ich na stanowiska w zakładach społecznej służby zdrowia (Dz. U. Nr 43 poz. 328) Prezydia wojewódzkich rad narodowych prowadzą rejestry fachowych pracowników służby zdrowia (m. in. pielęgniarek - § 1 cyt. rozp.) i ich akta osobowe, przy czym wpis do rejestru dokonywa się na podstawie odpowiednich dokumentów, stwierdzających kwalifikacje zawodowe pracownika (§ 3). Stosownie do § 2 p. 3 cyt. rozp. Prezydia woj. rad mają obowiązek stale czuwać nad utrzymaniem rejestrów i akt osobowych w stanie aktualności oraz nad zgodnością danych w nich zawartych ze stanem faktycznym. Skoro zatem powódka została skierowana do pracy na stanowisku przełożonej pielęgniarek na terenie Tczewa przez Wydział Zdrowia Prez. W.R.N. w Gdańsku (pismo z dnia 4.XII.1951 r. - k. 3), nie było już potrzeby wykazywania przez powódkę kwalifikacji zawodowych wobec kierownictwa szpitala w Tczewie, gdyż skierowanie przez Prezydium W.R.N. jest równoznaczne ze stwierdzeniem przez właściwą władzę, że powódka posiada kwalifikacje zawodowe na stanowisko, na jakie została skierowana......Nie można odmówić słuszności rewizji powódki, gdy zarzuca ona, że Sąd Powiatowy z naruszeniem art. 39 rozp. o prac. umysł. oddalił jej roszczenie o wynagrodzenie za okres od 20.II do 31.III.1952 r. Sąd Powiatowy trafnie wprawdzie uznał, że nie jest zgodne z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym, by pracownik pobierał jednocześnie wynagrodzenie od dwóch pracodawców, pracując tylko na rzecz jednego z nich, ale z tej słusznej zasady wysnuł niewłaściwe i zbyt daleko idące wnioski.Zagadnienie prawne, które wyłania się w sprawie niniejszej i które przedstawił Sąd Wojewódzki w Gdańsku Sądowi Najwyższemu, było już przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego w składzie 7-miu sędziów w sprawie z powództwa A. Czemodurowa p-ko Związkowi Inwalidów Wojennych N-C 2104/52. W zapadłym w tej sprawie wyroku z dnia 13-27.X.1952 r. Sąd Najwyższy wypowiedział i bliżej uzasadnił pogląd, że w razie rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy lub wydalenia pracownika bez ważnej przyczyny, pracownikowi w zmienionych warunkach ustrojowych należy się w każdym razie wynagrodzenie za jeden okres wypłaty, tj. za 1 miesiąc. Roszczenie pracownika p-ko pracodawcy uspołecznionemu o wynagrodzenie za dalszy okres w granicach zakreślonych przez art. 39 rozp. o prac. umysł. może być uwzględnione w zasadzie o tyle, o ile pracownik w okresie przekraczającym jeden miesiąc nie pobrał wynagrodzenia od innego pracodawcy. Nie byłoby bowiem zgodne z zasadami współżycia w Państwie Ludowym, aby pracownik pobierał wynagrodzenie jednocześnie z dwóch uspołecznionych zakładów pracy, pracując tylko w jednym z nich, chyba że na skutek konieczności zmiany miejsca pracy poniósł stratę, jak w szczególności wskutek różnicy wynagrodzenia, kosztów dojazdów do nowego miejsca pracy, kosztów przeprowadzki itp. Gdyby pierwszy pracodawca wypłacił zwolnionemu pracownikowi pełne wynagrodzenie, przypadające mu z mocy art. 39 cyt. rozp., a pracownik następnie przed upływem okresu przepisem tym zakreślonego uzyskał nową pracę, wówczas pierwszy pracodawca miałby prawo żądać z mocy art. 129 i 133 k. z. i w oparciu o zasady współżycia społecznego w Państwie Ludowym zwrotu wypłaconego wynagrodzenia do wysokości wynagrodzenia uzyskanego przez pracownika od nowego pracodawcy. O ile pierwszy pracodawca przed uzyskaniem przez pracownika nowej pracy jeszcze mu wynagrodzenia należnego z mocy art. 39 cyt. rozp. nie wypłacił, wówczas pracownik może dochodzić tego wynagrodzenia (za okres przekraczający 1 miesiąc) w zasadzie z potrąceniem tego, czego zwrotu pierwszy pracodawca mógłby żądać, gdyby był wynagrodzenie wypłacił.Z powyższych wyjaśnień wynika, że za niezgodne z zasadami współżycie uznać należy jedynie żądanie wynagrodzenia z art. 39 cyt. rozp. za okres (po upływie 1-go miesiąca od zwolnienia pracownika), w którym pracownik pobrał wynagrodzenie od nowego pracodawcy. Natomiast sam fakt zawarcia nowej umowy o pracę przez pracownika nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania pierwszego pracodawcy ani utraty przez pracownika roszczeń wynikających z art. 39 cyt. rozp. Roszczenia te istnieją nadal, nie mogą jednak być uwzględnione z mocy art. 3 przep. og. pr. cyw. odnośnie okresu, w którym pracownik pobrał wynagrodzenie od nowego pracodawcy, i do wysokości tego wynagrodzenia. Według wyjaśnień powódki, złożonych w toku postępowania przed I instancją, na których to wyjaśnieniach oparł się Sąd Powiatowy, objęła ona w dniu 20.II.1952 r. nowe stanowisko w Szpitalu Powiatowym w Wyrzysku, ale po 2 tygodniach (wzgl. 10 dniach jak twierdziła na rozprawie rewizyjnej), przestała tam pracować. Nowy stosunek pracy ustał więc jeszcze przed upływem okresu, za jaki należało się powódce wynagrodzenie od strony pozwanej z mocy art. 39 cyt. rozp. Sąd Powiatowy, oddalając w tych warunkach roszczenie powódki za okres po dn. 20 lutego 1952 r., zajął tym samym stanowisko, że roszczenie powódki do pozwanego wygasło z chwilą objęcia przez nią nowej pracy. Stanowisko to ze względów wyżej wymienionych nie jest trafne. Roszczenie powódki oparte o przepis art. 39 cyt. rozp. istnieje nadal, jednakże nie może być uwzględniony z mocy art. 3 przep. og. pr. cyw. w zasadzie w takim zakresie, w jakim powódka pobrała uposażenie na nowym miejscu pracy (chyba że powódka wykazałaby, że poniosła w związku ze zmianą miejsca pracy jakieś szkody, np. koszta przeprowadzki). Poza tym roszczenie powódki podlega uwzględnieniu z punktu widzenia zasad wyżej wyłuszczonych; obojętne jest przy tym, z jakich powodów ustał nowy stosunek pracy.Z powyższych względów zaskarżony wyrok, o ile oddala roszczenie powódki za okres od 20.II do 31.III.1951 r. w wysokości obliczonej wg IV grupy uposażenia z dodatkami ulega uchyleniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Powiatowy powinien ustalić dokładnie, przez jaki czas powódka pracowała w Szpitalu Powiatowym w Wyrzysku, jakie pobrała tam wynagrodzenie, czy w okresie do dnia 31 marca 1952 r. nie pracowała w innym jeszcze zakładzie pracy, jak również czy nie zrealizowała praw swoich, jakie mogłyby jej ewent. przysługiwać z mocy art. 39 cyt. rozp., w stosunku do nowego pracodawcy. Sumy uzyskane przez powódkę z tytułu pracy w innych zakładach pracy w okresie między 16.II a 31.III.1952 r. powinien Sąd Powiatowy potrącić należnego powódce od pozwanego wynagrodzenia. Sumy te ulegną jednak zmniejszeniu, o ile powódka wykaże, że w związku z koniecznością zmiany miejsca pracy wskutek bezpodstawnego zwolnienia jej z pracy przez pozwanego poniosła jakieś szkody (w szczególności koszty przeprowadzki i przejazdu), w razie istnienia takich strat nie można by bowiem uznać za niezgodne z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym pobrania w granicach tych strat wynagrodzenia jednocześnie od dwóch pracodawców; wynagrodzenie od pierwszego pracodawcy będzie w tym przypadku pokryciem strat poniesionych przez pracownika w związku z bezpodstawnym zwolnieniem go z pracy.