C 281/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia dr J. Marowski; Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), J. Kamiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa przedsiębiorstwa "Państwowa Komunikacja Samochodowa" przeciwko Władysławowi Z. o 33.067 zł (dawnych), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powoda na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 22 grudnia 1949 r. skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Okręgowy zatwierdził wyrok Sądu Grodzkiego, oddalający powództwo przedsiębiorstwa "Państwowa Komunikacja Samochodowa" przeciwko Władysławowi Z. o zasądzenie 33.067 zł z tytułu szkody wyrządzonej w wypadku komunikacyjnym, jaki miał miejsce dnia 15 października 1946 r.Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że pozwany nie ponosi winy za wyrządzone powodowemu przedsiębiorstwu szkody, nie zostało bowiem udowodnione, aby pozwany w krytycznym miejscu jechał z nadmierną szybkością i aby nie zachował przeciętnie wymaganych środków ostrożności.Sąd Okręgowy ustalił, że w momencie, gdy prowadzony przez pozwanego autobus zbliżał się do przystanku "na żądanie", na którym jako autobus dalekobieżny nie miał obowiązku zatrzymania się, na przystanku stał inny wóz zdążający w przeciwną stronę. W ostatniej chwili dwaj pasażerowie usiłowali przebiec przez jezdnię, aby wsiąść do drugiego wozu. Gdy pozwany stanął wobec tego faktu, musiał raptownie skręcić, aby na ludzi tych nie najechać, przy czym jego przytomność umysłu uratowała od śmierci jednego z tych ludzi, który w ostatnim momencie cofnął się.W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwany wyrządziwszy powodowemu przedsiębiorstwu będące przedmiotem procesu szkody, znajdował się w stanie wyższej konieczności i nie można mu przypisać winy za wypadek spowodowany rażąco niewłaściwym zachowaniem się innych osób.Powyższy wyrok zaskarża skargą kasacyjną Prokuratoria Generalna R. P., która zarzuca:1)obrazę §§ 54 i 55 przepisów o ruchu pojazdów mechanicznych na drogach publicznych z dnia 27.IX.1937 r. (Dz. U. R. P. Nr 85, poz. 616) przez nierozważenie, iż pozwany dojeżdżając do przystanku nie zmniejszył szybkości i nie zachował szczególnej ostrożności, do czego był w myśl cytowanych przepisów obowiązany;2)błędne zastosowanie art. 140 k.z., który mówi o uszkodzeniu rzeczy cudzej dla uniknięcia niebezpieczeństwa grożącego od tej rzeczy, gdy tymczasem autobus kierowany przez pozwanego nie może być uważany w tym rozumieniu za rzecz cudzą, a ponadto nie zagrażał on bezpośrednio ani pozwanemu, ani pasażerom, gdyż każdorazowa jego pozycja jest zależna od obsługującego go kierowcy;3)obrazę art. 239 i 240 k.z. przez nierozważenie, że pozwany jako ówczesny pracownik powodowego przedsiębiorstwa obowiązany był wylegitymować pasażerów, których rażąco niewłaściwe zachowanie według ustaleń Sądu spowodowało wypadek, a mianowicie dla zabezpieczenia poszukiwania szkód i strat; przez niedopełnienie tego obowiązku pozwany uniemożliwił P.K.S. dochodzenie odszkodowania wskutek czego zachodzi zbieg odpowiedzialności pozwanego na podstawie zacyt. przepisów kodeksu zobowiązań oraz z czynu niedozwolonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Zarzut streszczony w punkcie 1 jest nieuzasadniony. Sąd Okręgowy ustalił, że nie zostało udowodnione, aby pozwany jechał z nadmierną szybkością i aby nie zachował innych środków ostrożności, Prokuratoria Generalna R. P. zaś nie wskazuje, jaki materiał dowodowy, który by prowadził do odmiennych wniosków, został pominięty.Sąd Najwyższy nie podziela również poglądu prawnego Prokuratorii Generalnej R. P. streszczonego w punkcie 2. Samochód stanowiący własność powodowego przedsiębiorstwa był w stosunku do pozwanego rzeczą cudzą, którą pozwany zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami Sądu Okręgowego uszkodził, aby uniknąć niebezpieczeństwa wyższego rzędu, tj. zranienia lub nawet zabicia człowieka.Wreszcie, jeśli chodzi o zarzut ostatni, zawiera on twierdzenia nowe i to również niepełne, dla ustalenia bowiem ewentualnej odpowiedzialności pozwanego z tytułu zaniedbania obowiązków służbowych wobec pracodawcy niezbędne byłoby stwierdzenie, że mógł on skutecznie żądać wylegitymowania się przechodniów. Prokuratoria Generalna R. P. zaś żadnego stanu faktycznego w tym kierunku nie przytacza. Zarzut więc powyższy został przez Sąd Najwyższy pominięty.Z tych zasad i w braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych skarga kasacyjna została oddalona.