C 601/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Witecki (sprawozdawca); Sędziowie: M. Rudowski, T. Kowalski; Prokurator: L. Karłowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana D. przeciwko Skarbowi Państwa o 175.300 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Gminy m. Łodzi na wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 5 grudnia 1949 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Okręgowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktycznePowód Jan D. podał w pozwie wniesionym do Sądu Pracy w Łodzi, że pracował w Zarządzie Nieruchomości m. Łodzi w charakterze technika od 20 czerwca 1947 r., że dn. 7.X 1948 r. został na wniosek Zarządu Nieruchomości aresztowany przez Komisję Specjalną pod zarzutem niesumiennego wykonywania obowiązków, że Zarząd Nieruchomości, nie zwalniając powoda z zajmowanego stanowiska ani nie zawieszając go w wykonywaniu czynności, ani nie wypowiadając stosunku pracy, wstrzymał mu wypłatę uposażenia od dn. 1.XI 1948 r., a gdy powód, zwolniony przez Prokuratora z aresztu dn. 20.I 1949 r., stawił się do pracy, Dyrekcja Zarządu Nieruchomości odmówiła przyjęcia powoda do pracy i wypłacenia należności. Wyrokiem Sądu Grodzkiego z dn. 28.II 1949 r. powód został oczyszczony od poczynionych zarzutów. Zarząd Nieruchomości wypłacił powodowi 74.000 zł. Powód oblicza, że należy mu się od Zarządu Nieruchomości: a) uposażenie za listopad i grudzień r. 1948 po 12.000 zł miesięcznie - 24.000 zł, b) uposażenie za czas od 1 stycznia do 31 maja 1949 r. po 22.000 zł miesięcznie - 110.000 zł, c) za trzymiesięczny okres wypowiedzenia i urlop - 88.000 zł, d) za świadczenia rodzinne w r. 1948 - 3.000 zł i za 9 miesięcy r. 1949 - 24.300 zł - razem 249.300 zł, a po potrąceniu otrzymanych 74.000 zł - kwota 175.300 zł. Na tej podstawie powód wniósł w pozwie o zasądzenie od Gminy m. Łodzi 175.300 zł z 8% od daty wytoczenia powództwa.Sąd Pracy wyrokiem z dn. 23 czerwca 1949 r. zasądził od Gminy m. Łodzi na rzecz Jana D. 33.040 zł z 8% od 17 maja 1949 r., a dalej sięgające żądanie powoda D. oddalił.Wyrok Sądu Pracy zaskarżył tylko pełnomocnik Gminy m. Łodzi, wnosząc o zmianę wyroku i oddalenie powództwa. Powód żądał zatwierdzenia wyroku Sądu Pracy.Sąd Okręgowy zatwierdził wyrok, wychodząc z zasady, że skoro strona pozwana dn. 20.I 1949 r. wypłaciła powodowi odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, to tym samym stwierdziła, że umowa o pracę z powodem nie była rozwiązana i z tej przyczyny strona pozwana jest obowiązana zapłacić powodowi zasądzoną sumę (według uzasadnienia wyroku Sądu Pracy powodowi należy się 7.340 zł za 10 dni stycznia 1949 r., 900 zł dodatku rodzinnego i 98.800 zł za okres wypowiedzenia i urlop z potrąceniem otrzymanych 74.000 zł.W skardze kasacyjnej pełnomocnik Gminy m. Łodzi wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i odesłanie sprawy do ponownego rozpoznania wskutek naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 39 rozp. o umowie o pracę pracown. umysł. w związku z art. 1 dekretu o ubezpieczeniu rodzinnym oraz art. 250 i 351 k.p.c. i art. 2 i 3 ustawy o urlopach.Pełnomocnik Gminy m. Łodzi podnosi, że gmina miała prawo rozwiązać umowę z powodem na zasadzie art. 32 rozp. o umowie o pracę pracown. umysł., czemu dała wyraz nie dopuszczając 20.I 1949 r. powoda do pracy. Zarzut ten jest nieuzasadniony, albowiem Gmina z powyższego prawa nie skorzystała wtedy, gdy powód nie stawiał się do pracy wskutek pobytu w areszcie, lecz nie dopuściła powoda do pracy dopiero wtedy, gdy powód już stawił się do pracy. Należy zatem stwierdzić, że strona pozwana zwolniła powoda z pracy bez wypowiedzenia dopiero 20.I 1949 r. i zasadnie uznała za słuszną wypłatę powodowi należności, wynikającej z przepisu art. 39 wspomnianego rozporządzenia.Także nieuzasadniony jest zarzut, że Sąd Okręgowy nie miał podstawy do zasądzenia odszkodowania według stawek umowy zbiorowej, która obowiązywała od 1.I 1949 r., bowiem powód w roku 1949 nie pracował. Powód został zwolniony bez wypowiedzenia dopiero 28.I 1949 r., gdy obowiązywała nowa umowa zbiorowa, a więc tę umowę należało stosować przy obliczaniu odszkodowania na podstawie art. 39 powołanego rozporządzenia.Skarga kasacyjna zarzuca, że Sąd Okręgowy bezpodstawnie zasądził od pozwanej gminy zasiłek rodzinny, który jako świadczenie o charakterze ubezpieczenia społecznego nie może być uważane za wynagrodzenie i nie podlega zasądzeniu od pracodawcy.Zarzut jest uzasadniony. Zasiłek rodzinny nie jest częścią wynagrodzenia za pracę. Zwolnienie pracownika bez wypowiedzenia może go pozbawić zasiłku rodzinnego. W tym przypadku jednak pracodawca nie jest obowiązany do wypłacenia pracownikowi tego zasiłku na podstawie art. 39 cyt. rozp. Pracownik mógłby żądać odpowiedniego odszkodowania tylko na zasadach ogólnych, w żadnym zaś przypadku pracownik nie mógłby żądać odszkodowania, jeżeli otrzymał zasiłek na innej podstawie lub z innego tytułu [art. 3 dekr. o ubezp. rodzinnym (Dz. U. R. P. r. 1947 Nr 66, poz. 414)].Uzasadniony jest także zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący zasądzenia odszkodowania za urlop, ponieważ ani z pozwu, ani z uzasadnienia wyroku nie wynika, w którym roku powód nie skorzystał z urlopu, za który rok żąda odszkodowania i czy w roku, za który żąda odszkodowania, służyło mu prawo do korzystania z urlopu.Wskutek powyższych uchybień wyrok Sądu Okręgowego nie może być pozostawiony w mocy i sprawa podlega odesłaniu do ponownego rozpoznania.Należy zaznaczyć, że ze względu na art. 32, 46 ustawy o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. R. P. r. 1950 Nr 14, poz. 130) stroną pozwaną w niniejszym procesie stał się Skarb Państwa.