C 923/51

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu w dn. 15 września 1951 r. w sprawie z powództwa Zygmunta G. pko Annie S. o rozwód, po rozpoznaniu zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 6 lipca 1951 r. zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Okręgowego w S. zatwierdzonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Sz., oddalone zostało powództwo Zygmunta G. przeciwko Annie S. o rozwiązanie małżeństwa stron, zawartego dnia 31 marca 1913 r., a to z tym uzasadnieniem, te winę rozkładu pożycia stron ponosi wyłącznie powód.W sprawie niniejszej powód, żądał orzeczenia rozwodu małżeństwa stron "bez orzekania winy którejkolwiek strony", przy czym dla uzasadnienia swego żądania powoływał się na przepis art. 30 § 2 kodeksu rodzinnego.Pozwana, żądała oddalenia powództwa, a na przypadek orzeczenia rozwodu, ustalenia, że winę rozwodu ponosi powód, i zasądzenia od powoda "na utrzymanie dla pozwanej 140 zł miesięcznie".Sąd Wojewódzki orzekł rozwód małżeństwa stron z winy powoda, zasądził od powoda na rzecz pozwanej rentę alimentacyjną w wysokości 140 zł miesięcznie oraz zniósł wzajemne koszty postępowania, przy czym to orzeczenie o kosztach uzasadnił powołaniem się na przepis art. 101 k.p.c. i okoliczność, że "jedynie częściowo uwzględnił żądanie pozwu", "orzekając rozwód z winy powoda".Żadna ze stron nie założyła środka odwoławczego co do istoty sprawy, a jedynie pozwana wniosła zażalenie przeciwko orzeczeniu o kosztach, zawartemu w wyroku Sądu Wojewódzkiego, żądając zmiany tego orzeczenia i nałożenia kosztów w całości na powoda i zasądzenia od niego z tego tytułu na rzecz pozwanej kwoty 454,80 zł.Zażalenie pozwanej jest dopuszczalne (art. 391 § 1 pkt 12) k.p.c., lecz nie uzasadnione.Wywody pozwanej, wskazujące na to, że nie dała ona swym postępowaniem powodu do orzeczenia rozwodu, które to orzeczenie zapadło jedynie dlatego, iż Sąd Wojewódzki widocznie uznał, iż przemawia za tym interes społeczny i że zachodzi przypadek wyjątkowy (art. 30 § 2 kod. rodz.), są bezprzedmiotowe. W świetle bowiem art. 100 i 101 k.p.c. obowiązek strony przegrywającej do poniesienia kosztów w całości lub w części nie może być uzależniony od tego rodzaju kryteriów, skoro - poza wyjątkami nie wchodzącymi w grę w danym przypadku - ustawa łączy obowiązek poniesienia kosztów li tylko z faktem przegrania sprawy, które znów ocenia się wyłącznie według tego, czy żądania strony zastały w całości lub w części uwzględnione.Skoro powód żądał orzeczenia rozwodu, i takie żądanie zostało przez Sąd Wojewódzki uwzględnione, a pozwana żądała oddalenia powództwa, to oczywiście w tym zakresie pozwana trafnie uznana została przez Sąd Wojewódzki za stronę przegrywającą sprawę. Sąd ten nie nałożył na pozwaną obowiązku zwrotu kosztów na rzecz powoda, lecz koszty zniósł wzajemnie, tylko dlatego, że powód żądał orzeczenia rozwodu z zaniechaniem orzekania o winie, gdy tymczasem rozwód orzeczony został z winy powoda. Powód może być uważany za przegrywającego częściowo sprawę także dlatego, że Sąd Wojewódzki zasądził od niego rentę alimentacyjną, zgodnie z żądaniem pozwanej, zgłoszonym na przypadek orzeczenia rozwodu. Skoro jednak w sprawie o rozwód samo właśnie rozstrzygnięcie o tym, czy rozwód ma być orzeczony, stanowi główny przedmiot rozstrzygnięcia, nie można podzielić w żadnym razie poglądu pozwanej, że w sprawie można by zastosować przepis art. 101 zdanie drugie k.p.c., przyjmując, że pozwana "uległa" w sprawie tylko w "nieznacznej części".Bezprzedmiotowe jest również powoływanie się pozwanej na to, że jej stan materialny ma być gorszy od położenia powoda, skoro tego rodzaju kryterium, jako podstawy rozstrzygnięta, na którą stronę mają być nałożone koszty procesu, ustawa nie wprowadziła.Z zasad powyższych zażalenie ulega oddaleniu.