I C 1518/53

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Franciszki D. przeciwko Walentemu D. o ustalenie ojcostwa i nadanie nazwiska, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego w Jarocinie - Wydział Zamiejscowy w Pleszewie z dnia 29 kwietnia 1952 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Jarocinie - Wydział Zamiejscowy w Pleszewie przekazał.Uzasadnienie faktyczneFranciszka D. w pozwie z dnia 28 września 1951 r. żądała ustalenia, że pozwany Walenty D. jest ojcem jej córki Barbary G. urodzonej w dniu 11 czerwca 1937 r. oraz nadania tej córce nazwiska pozwanego "D."W uzasadnieniu zgłoszonego żądania powódka powołała się na to, że przed zawarciem przez strony małżeństwa urodziła córkę Barbarę noszącą do dnia dzisiejszego nazwisko rodowe powódki oraz że sądowe ustalenie ojcostwa pozwanego jest konieczne, ponieważ pozwany dotąd nie uznał swego ojcostwa przed urzędem stanu cywilnego, chociaż wyrokiem Sądu Grodzkiego w Pleszewie z dnia 6 maja 1938 r. zostały od niego zasądzone alimenty na rzecz córki stron Barbary, a poza tym pozwany w piśmie procesowym w sprawie C. 72/51 przyznał, że jest ojcem tego dziecka.Sąd Powiatowy w Jarocinie - Wydział Zamiejscowy w Pleszewie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 1952 r. powództwo oddalił, opierając się na tym, że w spornym przypadku brak jest legitymacji powódki do samodzielnego wniesienia powództwa, ponieważ matka dziecka powinna występować w imieniu dziecka jako przedstawicielka ustawowa, że uprawnienie Barbary G. nastąpiło z mocy samego prawa na skutek zawarcia przez jej rodziców związku małżeńskiego, a w związku z tym uzyskała ona prawo do nazwiska "D." Kwestia wpisania do ksiąg urzędu stanu cywilnego właściwego nazwiska dziecka "D." jest zagadnieniem deklaratywnym, gdyż urzędnik stanu cywilnego może to jeszcze zrobić, a gdyby odmówił tego, wówczas osobie zainteresowanej przysługuje zażalenie do sądu.Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej wniósł o uchylenie wyroku Sądu Powiatowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie interesu Państwa Ludowego, przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 47 kod. rodz. oraz art. 59, 60, 61, 83, 86, 236, 326 i 337 k.p.c.Uzasadnienie prawneRewizja nadzwyczajna słusznie podnosi, że wniosek Sądu Powiatowego, iż ustalenie sądowe ojcostwa małoletniej Barbary G. stało się bezprzedmiotowe wobec jej uprawnienia przez zawarcie związku małżeńskiego przez jej rodziców jest błędny, ponieważ wchodzący w grę przepis nie przekreśla interesu prawnego stron w ustaleniu powyższego stanu prawnego w drodze wyroku sądowego. W przypadku, gdy mąż matki dziecka nie chce złożyć odpowiedniego oświadczenia przed urzędnikiem stanu cywilnego, dopiero wyrok ustalający ojcostwo będzie stanowił podstawę do wpisania dodatkowej wzmianki na marginesie aktu urodzenia dziecka o zawarciu małżeństwa przez jego rodziców (art. 68 ust. (3) prawa o aktach stanu cywilnego), zbędne jest jedynie orzekanie o nadaniu nazwiska wobec art. 37 § 1 kod. rodz.Słusznie również podnosi rewizja, że ustalenie dokonane ubocznie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, pomimo oddalającej sentencji, że pozwany jest ojcem dziecka powódki, zostało oparte, jak się wydaje, na wynikach poprzedniej sprawy, która toczyła się przed wrześniem 1939 r., a której akta nie byty przedmiotem dowodu na żadnej z rozpraw w niniejszej sprawie.Ponadto rewizja słusznie wskazuje, że zupełnie chybione są rozważania Sądu na temat rzekomo bezskutecznego pełnomocnictwa adwokata zastępującego powódkę, oraz iż oczywiście sprzeczny z art. 47 § 1 kod. rodz. jest pogląd Sądu, że jeżeli matka jest przedstawicielką ustawową dziecka, to nie ma ona legitymacji czynnej do występowania we własnym imieniu z żądaniem ustalenia ojcostwa.Z tych zasad zaskarżony wyrok uległ uchyleniu i sprawa została przekazana Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.