I C 359/53

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Witolda R. przeciwko małoletniemu Krzysztofowi R. i Zofii R. o zaprzeczenie ojcostwa, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 9 grudnia 1953 r., zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym dnia 22 września 1952 r. Witold R. żądał ustalenia, iż nie jest ojcem pozwanego Krzysztofa R. urodzonego dnia 26 czerwca 1952 r. przez pozwaną Zofię R., z którą zawarł małżeństwo dnia 15 marca 1952 r.Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił. Sąd Wojewódzki ustalił, że strony zawarły małżeństwo dnia 15 marca 1952 r., że dziecko urodziło się dnia 26 czerwca 1952 r., że powód obcował z pozwaną już przed zawarciem małżeństwa, między innymi również w sierpniu i w grudniu 1951 r. oraz że powód, zawierając małżeństwo, wiedział, iż żona jego jest w ciąży. W świetle tych ustaleń Sąd Wojewódzki stwierdził brak przesłanek z art. 49 § 2 Kod. rodz. i dlatego powództwo oddalił.W rewizji od powyższego wyroku powód wniósł o jego uchylenie i o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Kurator pozwanego dziecka wniósł o oddalenie rewizji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż powództwo o zaprzeczenie ojcostwa na podstawie art. 49 § 2 Kod. rodz. nie może być uwzględnione, jeżeli tylko zostało ustalone, że mąż obcował z matką dziecka w czasie między trzechsetnym a sto osiemdziesiątym dniem przed jego urodzeniem, albo że zawierając małżeństwo wiedział, iż żona jest w ciąży. Pogląd taki jest błędny. Przytoczone ustalenia mają tylko to znaczenie, że do obalenia domniemania ojcostwa na podstawie art. 49 § 2 Kod. rodz. nie wystarcza samo oświadczenie męża, przewidziane w tym przepisie ("że nie jest ojcem dziecka").Przytoczone ustalenia jednak bynajmniej nie wyłączają zasadności powództwa o zaprzeczenie ojcostwa dziecka, urodzonego w czasie wymienionym w art. 49 § 2 Kod. rodz. W przypadku ustalenia, że mąż obcował z matką dziecka w czasie między trzechsetnym a sto osiemdziesiątym dniem, przed urodzeniem dziecka przez żonę albo że zawierając małżeństwo wiedział, iż żona jest w ciąży, do obalenia domniemania ojcostwa urodzonego w czasie przewidzianym w art. 49 § 2 Kod. rodz. potrzebne jest ustalenie niepodobieństwa takiego, jakie wymagane jest w art. 49 § 1 Kod. rodz.Sąd Wojewódzki, stosownie do swej wykładni art. 49 § 2 Kod. rodz., ograniczył się do ustalenia daty zawarcia małżeństwa powoda z pozwaną, daty urodzenia dziecka oraz faktów obcowania powoda z pozwaną żoną i świadomości o ciąży pozwanej w czasie przewidzianym w cytowanym przepisie i powództwo oddalił. Tymczasem przy prawidłowej wykładni art. 49 § 2 Kod. rodz. Sąd Wojewódzki, ustaliwszy wszystkie przytoczone okoliczności, powinien był rozważyć, czy zachodzi niepodobieństwo, żeby powód mógł być ojcem pozwanego dziecka. Sąd Wojewódzki zatem zastosował błędną wykładnię art. 49 § 2 Kod. rodz. i na skutek tego nie wyjaśnił okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tego względu zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Wobec uchylenia zaskarżonego wyroku na skutek stwierdzonego naruszenia prawa materialnego i braku należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy - odpada potrzeba rozważania zarzutów rewizji. Zarzuty te odnoszą się do ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku, które Sąd Wojewódzki przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie musiał poczynić na nowo i samodzielnie.