I CO 3/62

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Apolinarego G. przeciwko Zrzeszeniu C. Zarząd Główny w W. i Ryszardowi Z. o 10 000 zł, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Lublinie do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c.:"Czy w wypadku wydania wyroku, który w stosunku do jednego z pozwanych jest oczny, a w stosunku do drugiego zaoczny, sąd z urzędu uzasadnia wyrok w myśl art. 354 k.p.c. tylko w stosunku do pozwanego, co do którego wyrok jest zaoczny, czy też winien z urzędu sporządzić uzasadnienie co do całego wyroku, nawet w przypadku braku wniosku o sporządzenie uzasadnienia przez pozwanego, co do którego wyrok jest oczny; czy w przypadku zgłoszenia takiego wniosku przez pozwanego, co do którego wyrok jest oczny, istnieje możliwość dodatkowego sporządzenia uzasadnienia w myśl art. 336 § 2 k.p.c.?"uchwalił następującą odpowiedź.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki, rozpoznając rewizję Zrzeszenia C, od 'którego wyrokiem ocznym i od Ryszarda Z. wyrokiem zaocznym zasądzono na rzecz Apolinarego G. 10 000 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu, przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia wskazane już zagadnienie prawne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 354 § 1 k.p.c. uzasadnienie wyroku zaocznego w skróconej formie jest tylko fakultatywne, ale z mocy art. 354 § 2 k.p.c. doręczenie wyroku zaocznego z uzasadnieniem następuje zawsze z urzędu obu stronom, to znaczy pozwanemu, w stosunku do którego wyrok jest zaoczny oraz powodowi. Fakultatywność zastosowania skróconej formy uzasadnienia wyroku zaocznego potwierdza § 76p. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 września 1953 r. o regulaminie czynności sądów wojewódzkich i powiatowych w sprawach cywilnych i karnych (Dz. U. z 1953 r. Nr 44, poz. 216), który w szeregu przypadków wyklucza nawet jej zastosowanie. Przepis ten nie przewiduje wprawdzie wykluczenia skróconej formy uzasadnienia wyroku zaocznego, jeżeli jest on wyrokiem zaocznym w stosunku do niektórych pozwanych, lecz wynika to z art. 336 § 2 k.p.c., który zawiera nakaz co do treści uzasadnienia wyroków w ogóle, a wskutek tego wyrok, który jest oczny w stosunku do niektórych pozwanych, musi swym uzasadnieniem czynić zadość wymaganiom art. 336 § 2 k.p.c. Ponieważ zaś nie może być dwóch różnych uzasadnień jednego i tego samego wyroku, więc z powyższego względu skrócona forma uzasadnienia wyroku zaocznego jest wykluczona również wtedy, gdy w stosunku do niektórych pozwanych wyrok jest oczny.Jak to już wyżej zaznaczono, na mocy art. 354 § 2 k.p.c. w stosunku do pozwanego, co do którego wyrok jest zaoczny i w stosunku do powoda uzasadnienie wyroku i jego doręczenie następuje z urzędu, a wskutek tego w tym przypadku w drodze wyjątku od przepisu art. 336 § 1 zdanie drugie k.p.c. następuje siłą faktu uzasadnienie z urzędu wyroku nawet w stosunku do pozwanych, co do których wyrok ten jest oczny, chociaż nie zgłosili oni żądania jego uzasadnienia w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia sentencji wyroku i nie są jednym z podmiotów wymienionych w art. 336 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Jednak tym pozwanym, co do których wyrok jest oczny, wyrok z uzasadnieniem może być doręczony (art. 340 § 2 k.p.c.) tylko, jeżeli zgłosili oni w tej kwestii żądanie w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia sentencji wyroku, chociażby w błędnej w takim przypadku formie żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku, a nie jego doręczenia.Z powyższego wynika, że wyrok zaoczny w stosunku do niektórych z kilku poważnych ulega uzasadnieniu z urzędu stosownie do wymagań art. 336 § 2 k.p.c., lecz winien być doręczony pozwanym, w stosunku do których jest oczny, tylko w razie zgłoszenia w tym przedmiocie żądania w terminie wskazanym w art. 340 § 2 k.p.c., oczywiście, jeżeli nie należą do podmiotów wymienionych w art. 336 § 1 zdanie pierwsze i 340 § 1 k.p.c.Co do drugiego poruszonego zagadnienia, to żaden przepis k.p.c. nie uprawnia sądu do uzupełnienia wad sporządzanego uzasadnienia wyroku i wady takie, naruszające przepisy art. 336 § 2 k.p.c., jeżeli mogły wpłynąć na wynik sprawy, stanowią tylko podstawę dla uchylenia wyroku z mocy art. 371 § 1p. 4 k.p.c.