I CR 115/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Łysakowski. Sędziowie SN: J. Niejadlik, M. Sychowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Andrzeja P. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "(...)" w W. z udziałem interwenienta ubocznego Apolinarego B. o przyjęcie w poczet członków na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 11 lutego 1982 r.oddalił rewizję; zasądził od pozwanej Spółdzielni na rzecz powoda kwotę 700 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję rewizyjną.Uzasadnienie faktyczneCzłonkiem pozwanej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "(...)" w W., któremu przysługiwało spółdzielcze prawo do lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W., był Jerzy S. Zmarł on w dniu (...). Spadek po nim nabyła w całości jego siostra Janina P., która wchodzące w skład spadku spółdzielcze prawo do lokalu darowała - najpierw umową pisemną z dnia 17 czerwca 1980 r., a następnie aktem notarialnym z dnia 5 stycznia 1981 r. - synowi swojemu, powodowi Andrzejowi P.Powołując się na powyższe okoliczności powód wniósł o nakazanie pozwanej Spółdzielni przyjęcia go w poczet członków Spółdzielni.Pozwana Spółdzielnia, nie kwestionując okoliczności podanych przez powoda, nie uznała powództwa. Podnosiła, że lokal nr (...) przy ul. (...) w W. nie jest lokalem samodzielnym i jest przewidziany do scalenia z lokalem nr (...), z którym niegdyś stanowił jeden lokal mieszkalny oraz że powód ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, podczas gdy warunki mieszkaniowe mieszkającego wraz z rodziną w lokalu (...) członka Spółdzielni Apolinarego B. są bardzo złe i praktycznie mogą ulec poprawie jedynie przez przydzielenie mu lokalu nr (...).Do sprawy po stronie pozwanej Spółdzielni, jako interwenient uboczny, przystąpił Apolinary B. i przyłączył się do zarzutów podniesionych przez pozwaną Spółdzielnię.Nie podzielając zarzutów pozwanej Spółdzielni i interwenienta ubocznego Sąd Wojewódzki w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 1982 r. uwzględnił powództwo.Wskazując na podstawy zaskarżenia przewidziane w art. 368 pkt 1, 3, 4 i 5 k.p.c., w rewizji od powyższego wyroku pozwana Spółdzielnia i interwenient uboczny wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według niewadliwych ustaleń dokonanych w sprawie przez Sąd Wojewódzki lokale nr (...) i (...) przy ulicy (...) w W. od 1974 r. stanowią odrębne lokale mieszkalne, zajmowane przez różnych członków pozwanej Spółdzielni. W 1978 r. doszło do utrwalenia podziału pomiędzy tymi lokalami przez wybudowanie dodatkowej ściany działowej. Oba te lokale są samodzielnymi lokalami mieszkalnymi w rozumieniu art. 5 ust. 2 prawa lokalowego (Dz. U. z 1974 r., Nr 14, poz. 84 ze zm.). Powód nabył zatem spółdzielcze prawo do całości lokalu mieszkalnego. W świetle art. 147 § 4 ustawy o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. z 1961 r., nr 12, poz. 61 ze zm.) nabycie to jest więc ważne, gdyż według tego przepisu nieważnością dotknięte jest jedynie nabycie praw do części lokalu.W sprawie bezsporne jest, że w lokalu, do którego spółdzielcze prawo przysługiwało J.S., tenże J.S. zamieszkiwał. W lokalu tym nie zamieszkała zaś jego spadkobierczyni J. P. Okoliczność ta nie stoi jednak na przeszkodzie dopuszczalności przeniesienia przez nią spółdzielczego prawa do lokalu na powoda. Zakaz przenoszenia spółdzielczego prawa do lokalu przed zamieszkaniem członka spółdzielni budowlano-mieszkaniowej w przydzielonym mu lokalu (art. 147 § 5 ustawy o spółdzielniach i ich związkach) nie sprzeciwia się bowiem przeniesieniu spółdzielczego prawa do lokalu przez spadkobiercę członka, który nie zamieszkał w tym lokalu, jeżeli warunek zamieszkania spełnił spadkodawca.Z chwilą zamieszkania członka Spółdzielni J.S. w przydzielonym mu lokalu spółdzielcze prawo do lokalu uzyskało pełną treść, czego przejawem stała się m.in. możliwość jego zbycia. Skutkiem dziedziczenia, będącym następstwem ogólnym, jest wstąpienie spadkobiercy w sytuację prawną spadkodawcy. Jeżeli więc spadkodawcy przysługiwało prawo zbycia spółdzielczego prawa do lokalu, prawo to przeszło na spadkobiercę, który nie chce lub nie może ubiegać się o członkostwo i korzystać z lokalu. Spółdzielcze prawo do lokalu przechodzi mianowicie na następcę, w takim rozmiarze w jakim przysługiwało poprzednikowi.Jak z powyższego wynika nabycie przez powoda spółdzielczego prawa do lokalu było ważne.Według art. 147 § 1 ustawy o spółdzielniach i ich związkach spółdzielcze prawo do lokalu przysługujące członkowi spółdzielni budowlano-mieszkaniowej przechodzi na spadkobierców, jest prawem zbywalnym i podlega egzekucji. W myśl § 5 ust. 2 pkt 2 statutu pozwanej Spółdzielni osoba fizyczna może być przyjęta na członka Spółdzielni, jeżeli ma zdolność do czynności prawnych i uprawnia do zameldowania na pobyt stały na terenie działania Spółdzielni oraz ubiega się o członkostwo w związku z nabyciem spółdzielczego prawa do lokalu w drodze dziedziczenia lub umowy zawartej z osobą fizyczną, przy czym stosownie do § 6 statutu Spółdzielni nie może odmówić przyjęcia na członka kandydatowi, który złożył deklarację na piśmie o przystąpieniu do Spółdzielni i odpowiada wymaganiom statutu, chyba że zachodzą przewidziane w statucie okoliczności uzasadniające wykluczenie członka ze Spółdzielni. Powodowi, jako nabywcy spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadającemu wymaganiom określonym w statucie, przysługuje zatem roszczenie o przyjęcie go w poczet członków Spółdzielni.Realizując przysługujące mu roszczenie powód nie czyni ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym Sąd Wojewódzki ustalił, że powód (pracownik naukowy, żonaty) zamieszkuje z matką w lokalu, do której zajmowania nie ma samodzielnego tytułu, gdyż spółdzielcze prawo tego lokalu przysługuje jego matce. Powód nie ma więc zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w sposób, który powodowałby, iż zamieszkanie przez niego w lokalu, do którego nabył spółdzielcze prawo, stanowiłoby nadużycie prawa. Okoliczność, że inny członek pozwanej Spółdzielni - Apolinary B. znajduje się wraz z rodziną w bardzo złych warunkach mieszkaniowych, które mogą ulec poprawie przez przydzielenie mu lokalu, do którego spółdzielcze prawo nabył powód, także nie kwalifikuje działania powoda jako nadużycie prawa. Możność realizacji przysługującego powodowi roszczenia o przyjęcie go w poczet członków pozwanej Spółdzielni, którego podstawą jest ważne nabycie tak "silnego" prawa, jakim jest ograniczone prawo rzeczowe w postaci spółdzielczego prawa do lokalu w spółdzielni budowlano-mieszkaniowej (art. 244 § 1 k.c.), nie podlega wyłączeniu na skutek okoliczności zaistniałych poza sferą woli i wpływu powoda, które - w postaci złych warunków mieszkaniowych innego członka Spółdzielni - pomimo obiektywnych trudności mogą ulec pozytywnej zmianie na skutek działania samego zainteresowanego i ewentualnie Spółdzielni, bez pozbawienia powoda możności korzystania z nabytego przez niego prawa.Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 387 k.p.c. oddalił rewizję jako niezasadną, orzekając o kosztach procesu za instancję rewizyjną stosownie do art. 108 k.p.c.