I CR 396/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl (sprawozdawca). Sędziowie: K. Olejniczak, F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Stefana P., Zbigniewa P., Mariana P. i Anny P. przeciwko Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Tekstylno-Odzieżowemu w P. o zapłatę na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 1972 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 29.IV.1972 r. Sąd Wojewódzki w Poznaniu zasądził od pozwanego na rzecz powodów, ale nie do ich rąk, lecz na zablokowane konto czynszowe PKO w P., kwotę 100.169 zł z 8% od dnia 1.XII.1971 r. i oddalił powództwo w pozostałej części; zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 8.793 zł kosztów sądowych.Sąd Wojewódzki uznał za niesporne, że powodowie są właścicielami lokali użytkowych, które zajmował pozwany do 30.XI.1971 r., oraz że ustawowy czynsz za nie wynosił 7.470,85 zł miesięcznie.W trakcie łączącego strony stosunku umownego uzgodniono, że na podstawie przepisu § 17 cyt. wyżej rozporządzenia pozwany będzie płacił powodom czynsz obniżony o 50% w zamian za co będzie wykonywał remonty bieżące i kapitalne wynajętych lokali użytkowych (niesporne).Pismem z dnia 30.VI.1969 r. powodowie wypowiedzieli pozwanemu, z terminem na koniec lipca 1969 r., umowę dotyczącą obniżonego czynszu i przejęli na siebie obowiązek wykonywania remontów bieżących i kapitalnych.Pozwany uważał, że powodowie nie mieli prawa wypowiedzieć umowy w kwestii obniżonego czynszu, i do końca trwania umowy najmu płacił powodom jedynie 50% ustawowego czynszu, ponosząc nadal wydatki związane z remontem przedmiotu najmu.Za czas od 1.VIII.1969 r. do 30.XI.1971 r. łączna wysokości nie zapłaconej połowy czynszu wynosi 104.594 zł (3.735,50 zł x 28 miesięcy). Natomiast wydatki pozwanego na remonty przedmiotu najmu wynosiły w tymże okresie 4.425 zł. Strata powodów wynosi 100.169 zł i Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego tę kwotę na rzecz powodów (art. 659 k.c.).Wyrok Sądu Wojewódzkiego w części uwzględniającej powództwo zaskarżył pozwany rewizją, w której zarzuca Sądowi I instancji obrazę § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 lipca 1958 r. w sprawie czynszów za lokale użytkowe (Dz. U. Nr 50, poz. 245) oraz art. 5 i 58 § 2 k.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Nie jest słuszny zarzut naruszenia § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 lipca 1958 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 245), z którego treści zdaniem skarżącego wynika, iż najemca traci prawo do 50% obniżki czynszu tylko w razie niewykonania remontów w terminie.Przepis bowiem ust. 2 § 17 wymienionego rozporządzenia dotyczy jedynie sytuacji, gdy najemca nie wykonał remontów bieżących i kapitalnych w terminie określonym umową. Przepis ten nie wyłącza natomiast prawa wypowiadania przez kontrahentów warunków umowy najmu na zasadach ogólnych. Z tego prawa skorzystali powodowie.2. Skarżący dopatruje się obrazy art. 5 i 58 § 2 k.c. w tym, iż powodowie domagają się od 1.VIII.1969 r. pełnej stawki czynszowej, mimo że przez okres prawie 20 lat pozwany przeprowadzał w najmowanym budynku remonty bieżące i kapitalne, a powodowie nie troszczyli się o przedmiot najmu.I ten zarzut nie jest słuszny. Pozwany dokonywał remontów bieżących i kapitalnych przez okres, w którym przysługiwała mu obniżka czynszu. Powodowie domagają się natomiast zapłaty za czas, w którym obniżka czynszu już nie obowiązywała.Nie można przyjąć, że postępowanie powodów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Oddział Ruchowo-Handlowy wypowiedział pozwanemu umowę o najem placu kolejowego nr 8 na dzień 1.IV.1969 r. i z tym dniem umowa ta uległa rozwiązaniu. Według zaś "deklaracji uznaniowej" wobec PKP powodowie zobowiązali się - na wypadek rozwiązania umowy DOKP z pozwanym o najem placu kolejowego nr 8 - do usunięcia swego budynku z placu, o czym pozwany został poinformowany. W tych okolicznościach powodowie byli uprawnieni do wypowiedzenia pozwanemu umowy najmu w ogóle, a nie tylko w części dotyczącej czynszu. Pozwany natomiast, jeżeli z tym się nie godził, powinien oddać powodom najmowany budynek. Pozwany jednak nie skorzystał z tego prawa, lecz nadal zajmował budynek i nadal dokonywał w nim remontów, których koszt w okresie od 1.VIII.1969 r. do 30.XI.1971 r. wyniósł kwotę 4.425 zł. Byłoby więc rzeczą niezrozumiałą, z punktu widzenia zasad współżycia społecznego, dlaczego pozwany miałby odnieść korzyść majątkową, płacąc obniżony czynsz, a nie powodowie, na których rzecz została zasądzona zaskarżonym wyrokiem suma, nie przekazana zresztą do rąk powodów, lecz na zablokowane konto czynszowe.3. Chybiony jest również zarzut, że pozwanemu przysługuje prawo potrącenia kwot, jakie płacił DOKP za najem placu.Plac kolejowy, na którym stał budynek powodów, wynajmował pozwany od DOKP odrębną mową. Przepisy zaś rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 lipca 1958 r. w sprawie czynszów za lokale użytkowe (Dz. U. Nr 50, poz. 245 z późn. zm.) dotyczą lokali użytkowych i nie przewidują obniżek w wypadkach, gdy budynek uznany za ruchomość jest położony na cudzym gruncie.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na mocy art. 387 k.p.c. oddalił rewizję pozwanego.