I CR 404/80

SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 1980 r. sprawy z powództwa Andrzeja P. przeciwko Instytutowi Wydawniczemu “P." w W. o odszkodowanie na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 16 lipca 1980 r. sygn. akt I C 206/80uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW dniu 12 marca 1979 r. powód nadał na pocztę na adres pozwanego Instytutu rękopis niezamówionej pracy pt. “Krótki zarys historii papiestwa od początków Kościoła do Leona Wielkiego" - Poznań 1975 r.Wobec niezawarcia przez pozwanego umowy o wydanie pracy i zaginięcia jej rękopisu powód wystąpił w pozwie z dnia 28 stycznia 1980 r. o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego tytułem odszkodowania kwoty 850 000 zł.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo. Według dokonanych ustaleń powód przesłał rękopis, działając “na własne ryzyko", wobec czego pozwany, jeżeli nawet przesyłka dotarła do niego, nie miał obowiązku, nie podejmując żadnych pertraktacji o wydanie pracy, jej zwrot. Brak zatem po stronie pozwanego “jakiejkolwiek odpowiedzialności odszkodowawczej".Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przesyłając pozwanemu nie zamówioną przez niego pracę, w celu jej wydania, powód złożył wymagającą przyjęcia ofertę zawarcia umowy wydawniczej (art. 69 kc w zw. z art. 34 Prawa aut.). Złożona oferta nie została przyjęta, praca zaś powoda (jej rękopis) pozostał w posiadaniu pozwanego, z odpowiedzi bowiem Urzędu Pocztowo­Telekomunikacyjnego w P. z dnia 5 lipca 1979 r. na reklamację powoda (k. 4) wynikałoby, że praca ta, wysłana 12 marca 1979 r., została doręczona pozwanemu 14 marca 1979 r. Stanowisko, że powód, przesyłając pracę pozwanemu, działał “na własne ryzyko" (ryzyko zagubienia lub zniszczenia pracy przez pozwanego), jest pozbawione podstawy prawnej. Praca powoda podlegała, jako nie przyjęta zwrotowi, w każdym razie powód powinien mieć możność jej odebrania w siedzibie pozwanego, jeżeli stosowana jest praktyka niezwracania nie przyjętych rękopisów nie zamówionych. Zawinione zagubienie lub zniszczenie rękopisu może uzasadniać obowiązek naprawienia szkody (art. 415, 416, 430 kc), jeżeli szkoda ta zostanie przez poszkodowanego wykazana (art. 6 kc).Z tych więc względów, gdy sprawa wymaga dokonania właściwych ustaleń, w szczególności w świetle podstawy faktycznej powództwa, należało na podstawie art. 388 § 1 kpc w zw. z art. 368 § 1 pkt 3 kpc uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, orzekając, jak w sentencji.