I CR 50/62
WyrokIzba Cywilna1963-02-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata członkostwa w spółdzielni po podjęciu uchwały dotyczącej praw majątkowych pozbawia byłego członka legitymacji czynnej do zaskarżenia tej uchwały?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wpisanie do protokołu nazwisk osób głosujących przeciwko uchwale walnego zgromadzenia spółdzielni, nawet bez formalnego zgłoszenia sprzeciwu, należy uznać za sprzeciw w rozumieniu art. 52 ust. 3 ustawy o spółdzielniach z 1920 r. Ponadto, Sąd stwierdził, że utrata członkostwa w spółdzielni po podjęciu uchwały dotyczącej praw majątkowych nie pozbawia byłego członka legitymacji czynnej do jej zaskarżenia, gdyż uchwała taka nadal go wiąże i może wpływać na jego prawa majątkowe.Stan faktyczny
Powodowie Wiktor G. i Tadeusz G. domagali się uchylenia uchwały walnego zgromadzenia Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Pracowników Tramwajów Miejskich w W. z dnia 26 marca 1960 r., dotyczącej wysokości wkładu budowlanego innego członka. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że powodowie nie zgłosili sprzeciwu do protokołu uchwały. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej Tadeusza G., uznając jego sprzeciw za skuteczny, ale oddalił rewizję Wiktora G. z powodu braku skutecznego sprzeciwu. Następnie Sąd Najwyższy rozważył, czy Tadeusz G., który przestał być członkiem spółdzielni, nadal posiada legitymację czynną do zaskarżenia uchwały.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej rewizji powoda Tadeusza G. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a rewizję powoda Wiktora G. oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: W. Bryl, R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wiktora G. i Tadeusza G. przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Pracowników Tramwajów Miejskich w W. o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia, na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 14 września 1961 r., zaskarżony wyrok z rewizji powoda Tadeusza G. uchylił i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania; rewizję powoda Wiktora G. oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 14 września 1961 r. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy oddalił powództwo Wiktora G. i Tadeusza G. o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Pracowników Tramwajów Miejskich w W. z dnia 26 marca 1960 r., dotyczącej określenia wysokości wkładu budowlanego członka tej Spółdzielni Adama B. Sąd Wojewódzki uznał, że powodowie nie uczynili zadość wymaganiu art. 52 ust. 3 ustawy o spółdzielniach z 1920 r., gdyż nie zgłosili sprzeciwu do protokołu walnego zgromadzenia, wobec czego nie przysługuje im obecnie prawo zaskarżenia podjętej na tym zgromadzeniu uchwały. Wprawdzie na żądanie powoda Tadeusza G. wpisano do protokołu nazwiska osób, które głosowały przeciwko uchwale, ale taka wzmianka nie jest - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - równoznaczna ze sprzeciwem w rozumieniu wymienionego przepisu.Wymieniony wyrok zaskarżyli powodowie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja trafnie zarzuca, że stanowisko Sądu I instancji, iż wpisanie zastrzeżenia przeciwko uchwale do protokołu walnego zgromadzenia przez zaznaczenie osób głosujących przeciwko uchwale nie jest równoznaczne ze sprzeciwem, o jakim mówi art. 52 ustawy o spółdzielniach - jest wyrazem daleko posuniętego formalizmu, zwłaszcza że chodzi o praktykę z zakresu prawa spółdzielczego, której uczestnikami i twórcami są z reguły osoby nie posiadające wykształcenia prawniczego. Dlatego wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego wspomnianą wzmiankę należało uznać za sprzeciw upoważniający osobę, która ten sprzeciw zgłosiła, do zaskarżenia uchwały walnego zgromadzenia.Jak to jednak wynika z protokołu walnego zgromadzenia, sprzeciw taki zgłosił tylko pozwany Tadeusz G., dlatego też oddalenie powództwa pozwanego Wiktora G. było z przyczyn poddanych przez Sąd Wojewódzki uzasadnione. Rewizja jego podlega przeto oddaleniu.Natomiast jeśli chodzi o rewizję pozwanego Tadeusza G., to z urzędu (albowiem strona pozwana na to się nie powoływała) należy rozważyć, czy może on nadal popierać powództwo. Jak to bowiem wynika ze zgodnych oświadczeń obydwu stron w toku niniejszego procesu, powód Tadeusz G. przestał być członkiem pozwanej Spółdzielni.Na pytanie to należy dać odpowiedź twierdzącą z przyczyn następujących. Zaskarżoną uchwała wiązała pozwanego Tadeusza G. jako członka pozwanej Spółdzielni w dacie powzięcia tej uchwały. Na skutek późniejszej utraty członkostwa uchwała ta nie przestała go nadal wiązać, jest to bowiem uchwała dotycząca praw majątkowych. Wprawdzie bezpośrednio dotyczy ona praw majątkowych innego członka, jednakże pośrednio może wpływać również na zakres uprawnień majątkowych każdego członka, a więc i pozwanego Tadeusza G. Skoro więc jest on nadal tą uchwałą związany, to nie do przyjęcia byłby pogląd, że na skutek utraty członkostwa utracił on legitymację czynną w niniejszym procesie, gdyż założeniem takiego stanowiska byłoby uznanie, że były członek jest pozbawiony sądowej ochrony swych praw majątkowych, co byłoby sprzeczne z generalną zasadą, w myśl której każdy może poszukiwać ochrony sądowej, jeżeli jego prawo cywilne zostało naruszone.Z zasad powyższych należało z mocy art. 383 i 384 k.p.c. orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CK 336/57 1958-03-29Czy członek spółdzielni, który został wykluczony i nie mógł zgłosić sprzeciwu do protokołu walnego zgromadzenia z powodu wyproszenia go z sali obrad, ma legitymację do wniesienia powództwa o stwierdzenie nieważności uchw…
- 4 CO 5/59 1959-05-06Czy roszczenie o unieważnienie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni w przedmiocie wykluczenia członka ma charakter sprawy o prawa majątkowe, czy niemajątkowe, i do którego sądu należy właściwość rzeczowa do jej rozpo…
- II CR 559/66 1967-08-29Czy członek spółdzielni wykluczony ze spółdzielni, którego uchwała o wykluczeniu została następnie prawomocnie uchylona, ma legitymację czynną do zaskarżenia uchwał walnego zgromadzenia podjętych w okresie jego wykluczen…
- 4 CR 901/61 1963-06-05Czy uchwała spółdzielni obniżająca przypadający członkowi udział w zyskach jest uchwałą dotyczącą praw majątkowych, czy niemajątkowych, a tym samym do którego sądu należy właściwość rzeczowa w sprawie o jej unieważnienie…
- 1 CR 231/63 1963-05-09Czy uchwała walnego zgromadzenia spółdzielni, podjęta w sytuacji, gdy członek nie został prawidłowo wezwany do udziału w zgromadzeniu (np. z powodu bezpodstawnego ustanowienia kuratora zamiast bezpośredniego kontaktu), j…
Powołane przepisy
art. 52 ust. 3art. 52art. 383
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.