I CR 84/76

WyrokIzba Cywilna1976-08-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek spółdzielni mieszkaniowej przebywający czasowo za granicą ma prawo do przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu na własnościowe, jeśli nie zgłosił zamiaru powrotu do kraju?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając, że kwestia charakteru pobytu członka spółdzielni za granicą ma kluczowe znaczenie dla oceny jego prawa do przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu na własnościowe. Prawo to służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a stały pobyt za granicą bez zamiaru powrotu do kraju podważa tę przesłankę. Brak możliwości wyjaśnienia tej kwestii z powodu niestawiennictwa powódki uniemożliwił merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Stan faktyczny
Powódka, członek spółdzielni mieszkaniowej, wystąpiła o przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu na własnościowe. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo, uznając, że wyjazd powódki za granicę ma charakter czasowy i nie stanowi przeszkody. Spółdzielnia wniosła rewizję od tego wyroku. Powódka nie stawiła się na rozprawie rewizyjnej, a jej pełnomocnik wniósł o zawieszenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Wojewódzki powództwo to uwzględnił, zobowiązując jednocześnie powódkę do odpowiedniego uzupełnienia wkładu budowlanego. Rozstrzygnięcie to uzasadnił Sąd Wojewódzki przepisem art. 47 ust. 3 statutu Spółdzielni O. Przepis ten daje - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - każdemu członkowi nieograniczone czasowo prawo do przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu na własnościowe po spełnieniu określonych w statucie warunków. Jednym z nich jest wpłacenie zaliczki na uzupełnienie wkładu budowlanego (§ 48 statutu). Cytowany przepis nie zawiera natomiast wymagania pobytu w kraju. W świetle tego przepisu postępowanie Spółdzielni nie może więc zyskać aprobaty. Poza tym wyjazd za granicę powódki ma charakter czasowy, posiada ona paszport z ważnością do 31 grudnia 1975 r. i przed tym dniem ma zamiar wrócić do kraju.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji strony pozwanej od tego wyroku, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kwestia, jaki charakter ma pobyt powódki za granicą, jest otwarta, ponieważ powódka nie zgłosiła się na rozprawę rewizyjną w dniu 8 kwietnia 1976 r. i nie wiadomo też, czy otrzymała przedłużenie ważności paszportu. Okoliczność ta ma znaczenie w sprawie nie tylko dlatego, że nie wiadomo, czy nie należy powódki traktować przy uzupełnieniu wkładu mieszkaniowego jako cudzoziemca dewizowego, ale przede wszystkim dlatego, że od niej zależy ocena pobudek powódki w żądaniu przekształcenia jej prawa do lokalu. Spółdzielcze prawo do lokalu służy bowiem zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków. Gdy zaś spółdzielca przebywa stale za granicą i nie ma zamiaru powrotu do kraju, jest oczywiste, że jego prawo spółdzielcze do lokalu nie służy zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych.Na rozprawie rewizyjnej pełnomocnik powódki wniósł o zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia, czy powódka legalnie przebywa za granicą. Wniosek ten jest bezzasadny, gdyż z chwilą powrotu powódki będzie ona mogła ponownie wystąpić do Spółdzielni o przydział mieszkania na zasadach własnościowego prawa do lokalu w trybie § 48 statutu, oczywiście jeżeli nadal będzie członkiem spółdzielni.Z tych względów z mocy art. 390 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 47 ust. 3art. 390 § 1 KPC§ 48§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.