I CR 85/81

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 1981 r. sprawy z powództwa Hanny K. Przeciwko Jerzemu T. o ochronę praw autorskich na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 5 listopada 1980 r., sygn. akt I C 1985/79 oddala rewizję i zasądza od powódki na rzecz pozwanego 1 000 zł (jeden tysiąc złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktyczneHanna K. wystąpiła przeciwko Jerzemu T. z powództwem o "ustalenie, że wyłącznie jej służy prawo autorskie do złożonej i przyjętej przez Państwowe Wydawnictwo Naukowe książki pt. «Polska Bibliografia Automatyki 1972-1976»". Powództwo to rozszerzyła o żądanie ogłoszenia sentencji wyroku w "Życiu Warszawy" i miesięczniku "Pomiary - Automatyka - Kontrola". Pozwany wnosił o oddalenie powództwa. Twierdził, że książkę tę, podobnie jak poprzednią o tym samym tytule, obejmującą lata 1951-1971, strony opracowały wspólnie. Rola powódki sprowadzała się do sporządzenia tzw. fiszek do źródeł wyszukanych przez nią samą lub wskazanych przez pozwanego. W przeciwieństwie do niej, ma on wyższe wykształcenie techniczne. Dlatego też bez udziału powódki sporządził indeks systematyczny - najtrudniejszą z punktu widzenia wiedzy technicznej część książki - oraz zmodyfikował klasyfikację przyjętą w poprzedniej książce. Wyrokiem z dnia 5 listopada 1980 r., sygn. akt I C 1985/79, Sąd Wojewódzki oddalił powództwo i obciążył powódkę kosztami procesu. Ustalił m.in., że autorami tak pierwszej, jak i drugiej Bibliografii są obie strony. Do opracowania tej książki nie wystarczałaby wiedza edytorska powódki. Niezbędna była wiedza techniczna pozwanego z zakresu automatyki. Autorem zaś systematyki i indeksu systematycznego jest wyłącznie pozwany. Zresztą we wstępie do przedmiotowej książki sama powódka wskazał jako autorów siebie i pozwanego, wymieniając również jego, jako autora, do którego należy zgłaszać dzieła w Bibliografii pominięte. Powołując się na podstawę rewizyjną z art. 368 pkt 5 kpc, powódka wnosiła o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję, Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie znajduje oparcia w treści zebranego w sprawie materiału zarzut powódki, jakoby klasyfikację (systematykę pracy) i indeks tematyczny wykonał nie pozwany T., lecz inż. Ś. i to za wynagrodzeniem wyjątkowo niskim, bo sprowadzającym się do kwoty 1 000 zł. Ten zarzut jest przede wszystkim sprzeczny z samym stanowiskiem powódki, jakoby wyłącznie ona była autorem przedmiotowej pracy i że - jak stwierdzono we wstępie do niej - "opracowanie indeksu natrafiało na duże trudności". Inż. Ś. nie został w pracy wymieniony jako jej współautor. Zresztą w swym piśmie z dnia 18 marca 1980 r., nie podważanym przez skarżącą, inż. Ś. oświadczył, że "nie rości sobie żadnych praw autorskich" do tego indeksu (karta 47 akt sprawy). Nie można się zgodzić z sugestią skarżącej, że zakwalifikowanie poszczególnych materiałów do odpowiednich działów klasyfikacji "jest czynnością nie wymagającą przygotowania zawodowego, lecz tylko, i to w sporadycznych przypadkach, uzasadniającą fachową konsultację". Nie może też podważyć ustalenia Sądu Wojewódzkiego, że pozwany jako autor indeksu systematycznego jest współautorem Bibliografii, pogląd powódki, jakoby indeks ten nie był "niezbędnym elementem". Indeks systematyczny stanowi przydatną dla pracownika nauki część składową przedmiotowej Bibliografii i dlatego pozwany T., jako jego autor, jest jej współautorem. Wskazany w rewizji świadek, prof. inż. W., też nie uznał powódki za wyłączną autorkę Bibliografii. Właśnie od powódki dowiedział się "o spółce autorskiej, o niezadowoleniu ze wspólnika oraz o tym, że opracowanie indeksu systematycznego wymaga ogromnej kwalifikacji z zakresu automatyki". Uwzględniając wysokie kwalifikacje edytorskie powódki, nie sposób w świetle treści zebranego w sprawie materiału i doświadczenia podzielać jej przeświadczenia, że mimo braku wyższego wykształcenia technicznego i kwalifikacji inżynierskich miała pełne kwalifikacje z zakresu automatyki. Zrozumiałe jest, że świadek prof. inż. W. nie był w stanie stwierdzić, że PAN zleciłby "osobie niefachowej, tylko o wiedzy edytorskiej" opracowanie takiej pozycji (karta 105 akt sprawy).Również treść zeznań świadka prof. G. przemawia przeciwko temu, aby powódka mogła być wyłącznym autorem przedmiotowej Bibliografii. Świadek prof. dr F. - przewodniczący Komitetu Automatyki i Cybernetyki Technicznej - nie ma wątpliwości co do współautorstwa obu tomów Bibliografii (karta 73 akt sprawy). Świadek D. też nie wskazała faktów, które by świadczyły o wyłącznym autorstwie powódki. W jej mieszkaniu widziała kartotekę, ale "nie widziała wkładu pracy pozwanego". Tak więc nawet pominięcie zeznań świadków wymienionych w rewizji nie uzasadnia zarzutu popełnienia przez Sąd Wojewódzki uchybień procesowych, które by mogły wpłynąć na wynik sprawy. Mąż powódki, z zawodu prawnik, nie wie, kto opracował indeks systematyczny, świadek C. "nie wczytywała się" w przedmiotową Bibliografię, świadek T. nie wskazała faktów, które by uzasadniały jej pogląd, że "indeksu klasyfikacyjnego nie wykonał pozwany", a kierownik redakcji PWN - świadek N. - zeznała, że nie wie, kto opracował indeks, aczkolwiek jego rękopis został przyniesiony przez pozwanego J. T. Natomiast bibliotekarka, świadek M., zeznała: "z rozmów ze stronami i obserwacji wynikało, że praca była wykonywana przez obie strony".Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nie ma uzasadnionych podstaw i dlatego z mocy art. 387 kpc i art. 98 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc orzekł jak w sentencji.