I CR 173/66

WyrokIzba Cywilna1966-06-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił ilość arkuszy autorskich i wysokość stawki wynagrodzenia za dzieło naukowe, a także czy należycie wyjaśnił kwestię korzystania przez autora z gotowych materiałów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając, że doszło do sprzeczności ustaleń z zebranym materiałem w zakresie ilości arkuszy autorskich oraz że nie wyjaśniono należycie kwestii wysokości należnej stawki za arkusz. Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Wojewódzki nie rozważył dostatecznie, czy powód korzystał w znacznym stopniu z gotowych materiałów, co mogło wpływać na wysokość wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego wynagrodzenia za wydanie jego pracy naukowej bez zawarcia umowy. Pozwany uznał część roszczenia, kwestionując autorstwo powoda do pozostałej części dzieła. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo w części, ustalając ilość arkuszy autorskich i stawkę wynagrodzenia. Powód zaskarżył wyrok w części oddalającej jego powództwo.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu oraz przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 1966 r. sprawy z powództwa Ludwika H. przeciwko Wydawnictwu Związkowemu CRZZ o 103 100 zł na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 29 października 1965 r. sygn. akt II C 427/64,uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosków stron o zasądzenie kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktyczneW końcowym sformułowaniu powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 103 100 zł z odsetkami i kosztów procesu w związku z wydaniem przez pozwanego pracy naukowej powoda pt. "Organizacje zawodowe w Polsce 1918-1939" bez zawarcia z powodem, jako autorem, umowy. Pozwany uznał powództwo do kwoty 5 775 zł za wstęp i skorowidz do dzieła, zarzucając, że powód nie jest autorem pozostałej części wymienionej książki, która zawiera notatki informacyjne stanowiące przedmiot materiałów znajdujących się w Biurze Historycznym CRZZ oraz treść kartoteki informacyjnej, nad którą pracowali wszyscy pracownicy Biura, łącznie z powodem. Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 29 października 1965 r. nr II C 427/64 uwzględnił powództwo do wysokości 55 362 zł z 8% od 15 czerwca 1964 r., a ponadto zasądził na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłat sądowych od powoda z zasądzonego roszczenia 3 159 zł, a od pozwanego 3 000 zł. Ustalił, że przedmiotowa książka jest dziełem twórczości powoda. Ma ona charakter samoistnego opracowania bibliograficznego. Ostateczny tekst książki ustalał powód. Powód przy opracowaniu przedmiotowej książki korzystał z materiałów kartoteki informacyjnej Biura Historycznego CRZZ, ale okoliczność ta nie odbiera dziełu cech samodzielnej twórczości. Sporna książka korzysta więc z ochrony prawnej przewidzianej w art. 56 Prawa autorskiego. Mając na uwadze charakter opracowania powoda oraz fakt, że powód w poważnym stopniu wykorzystał gotowe materiały znajdujące się w Biurze Historycznym, którego powód był pracownikiem, Sąd Wojewódzki uznał za stosowane przyjąć najniższą stawkę 1 250 zł za 1 arkusz autorski, przewidzianą w dziale III poz. 51 Tabeli wynagrodzeń autorskich, stanowiącej załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z 11 czerwca 1965 r. Ilość arkuszy autorskich spornego dzieła ustalił Sąd Wojewódzki na 44,201. Żądanie powoda zasądzenia odszkodowania wg arkuszy wydawniczych uznał Sąd Wojewódzki za nieuzasadnione, gdyż zgodnie z § 13 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia podstawą obliczenia wynagrodzenia powinna być objętość dzieła wyrażona w arkuszach autorskich, a nie wydawniczych. Wyrok Sądu Wojewódzkiego w części oddalającej powództwo o zapłatę 47 738 zł z odsetkami i orzekającej o kosztach procesu zaskarżył powód rewizją. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Powód twierdził w toku postępowania przed Sądem I instancji, że dzieło obejmuje 51,8 arkuszy autorskich, a po odliczeniu 1/4 arkusza pochodzącego od wydawnictwa, należy mu się wynagrodzenie za 51,55 arkuszy. Sąd Wojewódzki, ustalając ilość arkuszy autorskich na 44,9, dopuścił się sprzeczności ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału, a w szczególności z zeznaniami świadka B., który stwierdził, że podana w wykazie liczba jest zgodna z rzeczywistością i określił nawet ilość arkuszy wydawniczych na 58,1. Tenże świadek stwierdził również, że wydawnictwo dodało od siebie do dzieła powoda około 5 stron druku, co stanowi około 1/4 cz. arkusz autorskiego. Tę ostatnią okoliczność potwierdził również biegły, dr K., w swej opinii ustnej (k.58). Niezależnie od powyższego uchybienia Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił również, z naruszeniem art. 212, 227 i 316 kpc, należycie kwestii wysokości należnej powodowi stawki za arkusz przedmiotowego dzieła. Stawka ta może być ustalona, jak to wynika z opinii biegłego K. (k. 43) w granicach od 1 250 do 2 700 zł na 1 arkusz autorski. Tenże biegły wypowiedział opinię, według której w razie okazania się, że powód nie korzystał w znacznym stopniu z gotowych już materiałów Biura Historycznego CRZZ, należne powodowi wynagrodzenie powinno być ustalone powyżej granicy minimalnej (k. 44). Sąd Wojewódzki z powyższego punktu widzenia sprawy nie wyjaśnił, mimo że powód twierdził, iż kartoteka Biura Historycznego jest jego dziełem. Wyżej przytoczone uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego skutkują uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (art. 388 § 1 kpc). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, niezależnie od wyjaśnienia wyżej wskazanych okoliczności, Sąd Wojewódzki rozważy, w miarę wyników rozprawy, potrzebę dopuszczenia dowodu z biegłego sądowego z dziedziny bibliografii co do przygotowania fachowego i nakładu pracy powoda przy opracowaniu przedmiotowego dzieła. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56art. 212art. 388 § 1 kpc§ 13§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.