I CSK 514/24
WyrokIzba Cywilna2025-12-11
Skład orzekający: Mariusz Łodko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zapłatę, w której powodów łączy współuczestnictwo materialne, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną powinna być określana odrębnie dla każdego ze współuczestników, czy łącznie?Ratio decidendi
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, która nie może być niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. W przypadku współuczestnictwa materialnego, które nie jest konieczne ani jednolite, wartość przedmiotu zaskarżenia określa się odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników. Ponieważ w tej sprawie roszczenia powodów były indywidualnie oznaczone po 35 226,54 zł, wartość przedmiotu zaskarżenia dla każdego z nich nie przekraczała minimalnej wartości 50 000 zł, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną.Stan faktyczny
Powodowie (byli małżonkowie) dochodzili od banku zwrotu nienależnych świadczeń z nieważnej umowy kredytu, żądając po 35 226,54 zł dla każdego. Sąd Rejonowy zasądził te kwoty, a Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na łączną kwotę 70 454 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną i oddala wniosek powodów o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 514/24 POSTANOWIENIE 11 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Łodko na posiedzeniu niejawnym 11 grudnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A.K. i A.K.1 przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 4 października 2023 r., III Ca 2673/22, 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek powodów o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Skierniewicach wyrokiem z 25 października 2022 r. zasądził od Banku spółki akcyjnej w W. na rzecz powodów A.K. i A.K.1 po 35 226,54 zł wraz z bliżej określonymi odsetkami ustawowymi. Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z 4 października 2023 r. oddalił apelację pozwanego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł pozwany, zaskarżył go w całości. Wartość przedmiotu zaskarżenia określił na 70 454 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 514/24 2 Skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku (art. 3981 § 1 k.p.c.), ale jej dopuszczalność w sprawach o prawa majątkowe uzależniona jest od wartość przedmiotu zaskarżenia która nie może być niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 3982 § 1 zd. pierwsze k.p.c.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniono, że wskazana w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia, nie jest wiążąca dla sądu drugiej instancji ani dla Sądu Najwyższego w aspekcie badania dopuszczalności skargi kasacyjnej i podlega weryfikacji na podstawie akt sprawy, z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (zob. postanowienia SN: z 7 kwietnia 1997 r., III CKN 71/97; z 9 lipca 1997 r., II CKN 257/97; z 22 marca 2012 r., V CZ 157/11; z 9 października 2020 r., IV CZ 57/20; z 15 października 2020 r., III CZ 39/19; z 7 lipca 2021 r., I CSKP 139/21). Utrwalony jest również pogląd, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników, także w przypadku współuczestnictwa materialnego, które nie jest współuczestnictwem koniecznym ani jednolitym (zob. postanowienia SN: z 10 maja 2006 r., III CZ 24/06; z 9 listopada 2011 r., V CSK 54/11; z 4 października 2019 r., I CZ 85/19; z 15 czerwca 2022 r., III CZ 225/22; z 26 marca 2024 r., I CSK 6882/22; z 19 grudnia 2024 r., III CZ 190/24; 13 marca 2025 r., III CZ 215/24; z 9 kwietnia 2025 r., I CSK 3247/24; z 16 września 2025 r., I CSK 1540/24). W niniejszej sprawie powodowie – rozwiedzeni byli małżonkowie – ostatecznie żądali zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z nich połowę z dochodzonej w sprawie wierzytelności w wysokości łącznej 70 453,06 zł, tytułem zwrotu świadczeń nienależnych z nieważnej umowy kredytu. Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz każdego z powodów po 35 226,54 zł – zatem nie solidarnie lub w inny sposób, uzasadniający wniosek, że dochodzona wierzytelność pieniężna nie jest podzielna ze skutkiem z art. 379 § 1 k.c. Należało zatem przyjąć, że każdemu z powodów przysługuje wierzytelność indywidualnie oznaczona w tej samej wysokości. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, zatem skargę
I CSK 514/24 3 kasacyjną przedstawiono o takie samo rozstrzygnięcie w przedmiocie zasądzenia wierzytelności powodów. Powodów w sprawie łączy współuczestnictwo materialne (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.), które nie jest ani konieczne, ani jednolite. Z tego względu o dopuszczalności skargi kasacyjnej pozwanego nie rozstrzyga łączną wartość roszczeń obu powodów. Bez znaczenia jest też fakt, że in casu kwestionuje on zasadność ich żądań. Skarżący powinien zatem wskazać wartość przedmiotu zaskarżenia określoną oddzielnie w stosunku do każdego z powodów (35 227 zł), która nie przekracza wartości minimalnej dopuszczalności skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna pozwanego jest zatem niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 i 3 w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. Wniosek powodów o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, zgłoszony w odpowiedzi na skargę kasacyjną, został powiązany z wnioskiem o oddalenie skargi lub odmowę jej przyjęcia. Żadne z takich rozstrzygnięć w sprawie nie zapadło, zatem nie ma podstaw do przyznania kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o przyznanie tych kosztów łączy ze wskazanym przez siebie, innym rozstrzygnięciem (zob. postanowienia SN: z 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, i z 8 sierpnia 2012 r., II CSK 112/12). [wr] [SOP]
Powiązane orzeczenia
- III CZ 225/22 2022-06-15Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego po stronie powodowej, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie dla każdego ze współuczestników, czy też sumuje się ich roszczenia?
- I CZ 85/19 2019-10-04Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego powodów, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się łącznie, czy odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników?
- I CSK 834/22 2022-05-31Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia dla każdego ze współuczestników materialnych jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- I CSK 1366/22 2022-07-14Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia dla każdego ze współuczestników materialnych jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, mimo że łączna wartoś…
- V CSK 241/09 2010-02-25Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego powodów w sprawie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę, wartość przedmiotu zaskarżenia na etapie postępowania kasacyjnego jest sumą wszystkich dochodzonych przez powodów…
Powołane przepisy
art. 3981 § 1 KPCart. 3982 § 1art. 25art. 379 § 1 KCart. 72 § 1 pkt 1 KPCart. 3986 § 2art. 3982 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy