I CSK 661/18

WyrokIzba Cywilna2019-05-21

Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia przesłanek publicznoprawnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Oczywista zasadność skargi wymaga przedstawienia przez skarżącego, drogą odrębnego wywodu, że bez wątpliwości doszło do uchybień i naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały wpływ na treść orzeczenia, przy czym naruszenie to powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej.
Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanej kwoty tytułem zachowku po zmarłym ojcu stron. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając na rzecz powoda część dochodzonej kwoty. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu błąd w zastosowaniu art. 381 k.p.c. poprzez uzupełnienie postępowania dowodowego, mimo że możliwość powołania się na dokument stwierdzający inwalidztwo istniała już przed sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 661/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa K.B. przeciwko J.B. o zachowek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt V ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) przyznaje adwokatowi J.L. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […]. kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset) podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku od towarów i usług obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej w postępowaniu kasacyjnym; 3) nie obciąża pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 8 lipca 2014 r. oddalił powództwo o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 2 500 000 zł tytułem zachowku w związku ze śmiercią ojca stron H.B.. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w […]. zmienił ten wyrok przez zasądzenie na rzecz powoda kwoty 71 794,51 zł, z tym zastrzeżeniem, że doszło już do zapłacenia tego świadczenia oraz orzekł o kosztach postępowania. Pozwana w skardze kasacyjnej powołała podstawę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazała przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej połączyła z popełnieniem przez Sąd Apelacyjny oczywistego błędu przez nieuzasadnione zastosowanie art. 381 k.p.c. i uzupełnienie postępowania dowodowego, chociaż możliwość powołania się przez powoda na dokument stwierdzający jego inwalidztwo zaistniała już na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została ukształtowana jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Dla wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymagane jest przedstawienie przez skarżącego, drogą odrębnego wywodu, że bez wątpliwości 3 doszło do uchybień i naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały wpływ na treść orzeczenia albo jeśli podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają skargę. Spełniające te wymagania naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania się w szczegóły sprawy. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC z 2004 r., nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP z 2004 r. nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; 22 marca 2012 r., I PK 196/11 niepubl.; z dnia 7 września 2012 r., V CSK 529/11, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.). Na takie odczytanie powołanej przesłanki nie wskazuje wniosek skarżącej. Twierdzenie o rażącym naruszeniu wskazanych przepisów postępowania oraz jego wpływie na treść rozstrzygnięcia nie zostało wykazane. Argumenty wniosku i jego uzasadnienia na tle dopuszczalnych podstaw skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego postanowienia nie stanowią racji dla oceny, iż jest ono konsekwencją jaskrawych błędów w zakresie wykładni prawa, jak też, że zachodzi konieczność rozpoznania skargi kasacyjnej. W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której podstawy Sąd najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z zasady przewidzianej w art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (jedn. tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1184 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dbia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 18). aj 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 381 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3984 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102art. 391 § 1art. 39821 KPCart. 29 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy