I CSK 717/17
WyrokIzba Cywilna2018-04-09
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy Sąd drugiej instancji zastosował uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 14/16 i nie uznał zarzutu przedawnienia za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Wskazano, że rozbieżność w orzecznictwie dotycząca wpływu postępowania administracyjnego na bieg przedawnienia roszczeń odszkodowawczych została rozstrzygnięta uchwałą SN III CZP 14/16, a stan faktyczny sprawy był zgodny z jej przesłankami. Ponadto, zastosowanie art. 5 k.c. wiąże się z dyskrecjonalnością sędziowską, a dopuszczalność jego zastosowania w danym stanie faktycznym nie przesądza o oczywistym naruszeniu tego przepisu.Stan faktyczny
Powódka dochodziła odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku wydania przez Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy sprzecznego z prawem orzeczenia administracyjnego z dnia 29 czerwca 1951 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego III CZP 14/16 i nie uznał zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwanego za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Powódka złożyła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 717/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa "C." w W. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie […]o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 kwietnia 2018 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt I ACa …/15, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospoliej Polskiej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Powódka „C.” w W.S.A. z siedzibą w G. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 16 marca 2017 r., którym oddalono jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 października 2015 r. w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie […] o zapłatę odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku wydania przez Prezydium Rady Narodowej m. W. sprzecznego z prawem orzeczenia administracyjnego z dnia 29 czerwca 1951 r. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniając tę przyczynę kasacyjną błędnym uznaniem przez Sąd drugiej instancji, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2016 r., III CZP 14/16 oraz nieprzyjęciem, że zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego jest niezgodny z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.). Nie może budzić wątpliwości kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Nie wystarcza oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, jeżeli nie spowodowało ono wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
3 Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Uzasadnienie tej przyczyny kasacyjnej nie spełnia powyższych wymagań. W orzecznictwie Sądu Najwyższego istotnie występowała rozbieżność ocen wpływu administracyjnego postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego na bieg terminu do wniesienia powództwa odszkodowawczego do sądu cywilnego, niemniej została ona jednoznacznie rozstrzygnięta uchwałą tegoż Sądu z dnia 13 lipca 2016 r., III CZP 14/16, OSNC 2017, nr 1 poz. 1, zgodnie z którą powyższe postępowanie administracyjne toczące się po stwierdzeniu nieważności decyzji odmawiającej ustanowienia własności czasowej nieruchomości objętej dekretem o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody spowodowanej nieustanowieniem tego prawa unieważnioną decyzją. Wbrew stanowisku skarżącej stan faktyczny sprawy jest zgodny z przesłankami relewantnymi w ww. uchwale. Występuje w nim bowiem konkurencja dwóch postępowań prowadzonych w oparciu o podstawy prawne uwzględnione uchwałą. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela gruntu warszawskiego nie ma charakteru odszkodowawczego, zatem jeżeli były właściciel poniósł szkodę w związku z wydaniem nieważnej decyzji administracyjnej, powinien dochodzić jej wyrównania w procesie cywilnym, z zachowaniem przewidzianych w tym celu terminów ustawowych. Nie sposób również zgodzić się ze skarżącą co do oczywistego naruszenia art. 5 k.c. Jest to bowiem przepis przewidujący stosunkowo szeroki zakres dyskrecjonalności sędziowskiej, w związku z czym nawet przyjęcie, że w określonym stanie faktycznym możliwe byłoby jego zastosowanie, nie świadczy o oczywistym naruszeniu tego przepisu, jeżeli w tym samym stanie
4 faktycznym logicznie dopuszczalne byłoby również wydanie rozstrzygnięcia przeciwnego. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 425/18 2019-03-15Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy zarzuty dotyczą pominięcia przez sąd drugiej instancji wniosków dowodowych i nieuwzględnienia jednej z podstaw nieważności umo…
- I CSK 284/14 2014-12-18Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powołano się na jej oczywistą zasadność i istotne zagadnienie prawne, a Sąd Apelacyjny uwzględnił wskazówki z wcześniejszego wyroku Sądu Najwyższego, odd…
- II CSK 532/16 2017-02-15Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- I CSK 1185/23 2025-03-13Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- V CSK 346/16 2016-12-21Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania określone w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy powód nie udowodnił wszystkich przesłanek zgłoszonego roszczenia odszkodowawczego z art. 4171 § 2 k.c. i nie wy…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 5 KCart. 3989 § 1§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy