I CZ 103/16

Sygn. akt I CZ 103/16 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Jan Górowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi A. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I CZ …/14, wydanego w sprawie z wniosku R. K. przy uczestnictwie A. K. o ustalenie kontaktów z małoletnim J. K., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 stycznia 2017 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt I Cz …/14, odrzuca zażalenie. 2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. odrzucił skargę uczestniczki postępowania A. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 maja 2014 r. oraz oddalił jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na postanowienie to skarżąca wniosła do Sądu Najwyższego osobiście sporządzone zażalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacki ustanowiony w art. 871 k.p.c. obejmuje - co do zasady - wszelkie postępowania, które należą do właściwości Sądu Najwyższego, dotyczy także zażalenia do Sądu Najwyższego (art. 3941 k.p.c.). Zażalenie wniesione osobiście przez stronę podlegało zatem odrzuceniu wobec braku zdolności postulacyjnej. Niezastosowanie się do wymogu przymusu adwokackiego i wniesienie zażalenia objętego przymusem przez stronę osobiście jest brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia zażalenia, jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku i bez możliwości odnoszenia się do zawartych w nim zarzutów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2013 r. II CZ 46/13, niepubl.). Okoliczności przytoczone w zażaleniu nie prowadzą do uchylenia obowiązku wynikającego z powołanego przepisu, ma on bowiem charakter bezwzględnie wiążący co powoduje, że przyczyny niewniesienia zażalenia przez podmiot uprawniony, z punktu widzenia dopuszczalności zażalenia, są obojętne. Niezależnie od argumentów podniesionych wyżej, w sprawie skarga była niedopuszczalna już z uwagi na to, że postanowienie objęte niniejszą skargą zapadło w trybie postępowania zabezpieczającego i dlatego jest niezaskarżalne skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Zgodnie art. 4241 § 1 k.p.c., skarga 3 o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a w wyjątkowych wypadkach, określonych w art. 4241 § 2 k.p.c.. także od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji. W obu przypadkach przedmiotem zaskarżenia może być prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na temat znaczenia pojęcia „postanowienie kończące postępowanie w sprawie". Chodzi tu o takie postanowienie, które przez uprawomocnienie się trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji (por. np. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 1999, nr 5, poz. 87, z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1 i z dnia 6 października 2000 r. III CZP 31/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 22). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, iż sama istota postanowienia o zabezpieczeniu powództwa, będącego jedynie tymczasowym uregulowaniem spornej kwestii pomiędzy stronami - na czas procesu - wskazuje na to, że nie jest ono orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 1999 r., II CZ 66/99, niepubl.). Z tych względów na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821, art. 4246 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. jw kc