I CZ 30/62
PostanowienieIzba Cywilna1962-04-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie członka spółdzielni pracy dotyczące udziału w nadwyżce bilansowej jest roszczeniem ze stosunku pracy, a tym samym korzysta ze zwolnienia od opłat sądowych?Ratio decidendi
Roszczenie członka spółdzielni pracy dotyczące należności z tytułu udziału w części nadwyżki bilansowej przeznaczonej do podziału między członków jest roszczeniem o należność ze stosunku pracy i korzysta ze zwolnienia od opłat sądowych na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 przepisów o kosztach sądowych. Wynika to z art. 124 § 1 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, który stanowi, że udział w nadwyżce bilansowej jest częścią wynagrodzenia za pracę, a § 2 tego artykułu potwierdza, że korzysta on z takiej samej ochrony, jak wynagrodzenie pracowników.Stan faktyczny
Powódka domagała się uchylenia uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni pracy i odszkodowania. Przewodniczący wydziału cywilnego wezwał ją do uiszczenia wpisu od żądania unieważnienia uchwały oraz od roszczenia dotyczącego udziału w nadwyżce bilansowej. Powódka wniosła zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu od roszczenia o udział w nadwyżce, twierdząc, że wynika ono ze stosunku pracy i jest zwolnione z opłat.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie w części zawierającej wezwanie do uiszczenia kwoty 153 zł tytułem wpisu od roszczenia dotyczącego udziału w nadwyżce bilansowej.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krzyżanowski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Breyer, H. Gorazdowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Marii M. przeciwko Spółdzielni Pracy Wyrobów Metalowych "Postęp" w P. o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia i odszkodowania, na skutek zażalenia powódki na zarządzenie przewodniczącego wydziału cywilnego Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego w Warszawie z dnia 14 lutego 1962 r.,uchylił zaskarżone zarządzenie w części zawierającej wezwanie do uiszczenia kwoty 153 zł tytułem wpisu od roszczenia dotyczącego udziału w nadwyżce bilansowej.Uzasadnienie faktycznePrzewodniczący Wydziału w Sądzie Wojewódzkim wezwał powódkę do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od żądania unieważnienia uchwały Walnego Zgromadzenia pozwanej Spółdzielni pracy w przedmiocie pozbawienia powódki udziału w nadwyżce bilansowej za 1960 r. oraz wpisu w kwocie 153 zł od roszczenia dotyczącego udziału w nadwyżce zysku określonego przez powódkę na 3.500 zł, przytaczając w zarządzeniu, że ostatnie roszczenie wynika z członkostwa w Spółdzielni, a nie ze stosunku pracy.Wnosząc opłaty w kwocie 200 zł, powódka w zażaleniu na zarządzenie zobowiązujące ją do uiszczenia dodatkowo 153 zł wnosi o uchylenie w tej części zarządzenia podnosząc, że roszczenie to wynika ze stosunku pracy, wobec czego jest ona zwolniona od opłat sądowych w tym zakresie.Zażalenie jest uzasadnione.Roszczenie członka spółdzielni pracy dotyczące należności z tytułu udziału w części nadwyżki bilansowej przeznaczonej do podziału między członków jest roszczeniem o należność ze stosunku pracy i jest tym samym objęte przepisem art. 3 ust. 1 pkt 3 przepisów o kosztach sądowych. Stosownie bowiem do art. 124 § 1 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61) udział w części nadwyżki bilansowej w spółdzielniach pracy jest częścią wynagrodzenia za pracę członka spółdzielni. Jakiekolwiek wątpliwości co do charakteru tej należności w rozumieniu przepisów o kosztach sądowych rozstrzyga dalszy, tj. drugi paragraf cytowanego artykułu, stanowiący, że wynagrodzenie bieżące i udział w nadwyżce bilansowej korzystają z takiej samej ochrony, jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracowników.Skoro więc przewodniczący Sądu Wojewódzkiego wbrew tym założeniom uznał, że roszczenie o udział w nadwyżce bilansowej nie korzysta ze zwolnienia z art. 3 ust. 1 pkt 3 przep. o koszt. sąd., to zarządzenie w części zaskarżonej należało z mocy art. 394 w związku z art. 384 k.p.c. uchylić.
Powiązane orzeczenia
- III PZP 83/86 1987-02-23Czy roszczenie byłego członka spółdzielni pracy o udział w części nadwyżki bilansowej przeznaczonej na zwiększenie udziałów członkowskich jest sprawą ze stosunku pracy lub związaną ze stosunkiem pracy?
- III PRN 29/68 1968-06-17Czy roszczenie o odszkodowanie za niezatrudnienie członka spółdzielni pracy, który wcześniej pozostawał w spółdzielczym stosunku pracy, wymaga wyczerpania drogi wewnątrzspółdzielczej?
- III PO 26/63 1963-11-22Czy członek spółdzielni pracy może dochodzić roszczenia o odszkodowanie z powodu bezzasadnego wykluczenia ze spółdzielni bez jednoczesnego dochodzenia roszczenia o nawiązanie spółdzielczego stosunku pracy?
- I PZ 4/87 1987-03-12Czy roszczenie rzemieślnika o odszkodowanie od spółdzielni rzemieślniczej z tytułu bezprawnego wykluczenia z członkostwa jest sprawą z zakresu prawa pracy, uprawniającą do ustawowego zwolnienia od opłat sądowych?
- I PZ 37/81 1981-10-11Czy spór o uchylenie uchwały spółdzielni pozbawiającej członka udziału w czystej nadwyżce bilansowej, stanowiącej wynagrodzenie za pracę, należy do właściwości Terenowej Komisji Rozjemczej na podstawie przepisów Kodeksu…
Powołane przepisy
art. 3 ust. 1art. 124 § 1art. 394art. 384 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.