I CZ 36/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-04-17
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz, Józef Frąckowiak, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możności działania w postępowaniu sądowym wskutek niedostatecznej znajomości języka polskiego, przy braku zgłoszenia odpowiednich wniosków dowodowych lub o ustanowienie pełnomocnika, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niedostateczna znajomość języka polskiego przez stronę, która nie zgłosiła w toku postępowania wniosków o zapewnienie należytej reprezentacji lub o ustanowienie tłumacza, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. Brak ustawowej podstawy do wznowienia postępowania oznacza, że skarga zasługuje na odrzucenie. Skarga o wznowienie postępowania nie może być środkiem do usunięcia wieloletnich zaniedbań strony w korzystaniu z przysługujących jej uprawnień procesowych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że jako osoba pochodzenia litewskiego, nie władała językiem polskim w stopniu umożliwiającym jej zrozumienie przebiegu procesu i obronę swoich praw. Zarzuciła również niewłaściwą reprezentację przez męża. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 36/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek w sprawie ze skargi A. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie z powództwa T. E. i A. M. przeciwko A. B. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 kwietnia 2015 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 grudnia 2014 r., oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę A. M. o wznowienie postepowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt […]. W zażaleniu skarżąca zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść zapadłego wyroku. Błąd ten polegał na tym, że Sąd nie wziął pod uwagę tego, iż w postępowaniu przed sądem I instancji oraz przed Sądem Apelacyjnym była pozbawiona możności obrony swoich prawa, gdyż jako Litwinka z pochodzenia nie władała w czasie procesu językiem polskim w zakresie umożliwiającym jej zapoznanie się ze sprawą oraz aktywnym udziałem w postępowaniu. Zarzuciła również, że jej reprezentacja w procesie przez męża nie była właściwa, gdyż brakowało mu niezbędnej fachowości, a także mąż nie informował jej o skutkach wyroku Sądu I instancji oraz o skutkach wniesionej apelacji. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu Sąd Apelacyjny wziął pod uwagę fakty, o których wspomina skarżąca. Trafnie, chociaż nadmiernie syntetycznie, wskazał, że nie jest podstawą do wznowienia postępowania to, że skarżąca zrozumiała skutki wyroku po upływie dwóch lat od jego wydania. Oceniając trafność zarzutów podniesionych w zażaleniu należy także zauważyć, że zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c. wznowić postępowanie można jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Skarżąca nie wskazuje, że pozbawienie jej możności skutecznego działania w procesie było następstwem naruszenia przepisów prawa. W istocie opisana przez nią sytuacja była następstwem zaniedbań z jej strony. Jeżeli ze względu na niedostateczną znajomość języka polskiego nie rozumiała tego co działo się w procesie nic nie stało na przeszkodzie, aby zgłosić przewidziane prawem wnioski, które sąd po rozważeniu mógł uwzględnić i zapewnić skarżącej należytą reprezentację, a co za tym idzie należytą obronę jej praw. Tylko długotrwałe zaniedbanie ze strony skarżącej w korzystaniu z przysługujących jej praw w procesie spowodowało, że nie uczestniczyła w nim aktywnie i nie mogła ze zrozumieniem zapoznać się z treścią
3 zapadłych wyroków. Skarga o wznowienie postępowania nie może w tej sytuacji być środkiem do usunięcia tych wieloletnich zaniedbań skarżącej w korzystaniu z przysługujących jej uprawnień. Należy wobec tego zgodzić się z Sądem Apelacyjny, że brak ustawowej podstawy dla wznowienia postępowania i że skarga zasługiwała na odrzucenie. Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I UZ 20/19 2020-07-01Czy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym może być uwzględniony przed wydaniem orzeczenia kończącego sprawę?
- I CZ 83/21 2021-12-15Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania zażaleniowego, pozostawiając rozstrzygnięcie o tych kosztach do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie?
- V CZ 133/11 2012-02-23Czy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu musi zawierać oświadczenie o nieuiszczeniu opłat w całości lub w części?
- V CZ 31/16 2016-12-02Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien zostać uwzględniony?
- I CSK 2693/23 2023-11-30Czy Sąd Najwyższy może uchylić własne postanowienie w zakresie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?
Powołane przepisy
art. 401 pkt 2 KPCart. 39815 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy