I K 1151/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski.Sędziowie: W. Ostrowski (sprawozdawca), C. Jurjewicz.Prokurator: J. Matysiak.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana O. oskarżonego z art. 1 § 3 u.k.d., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 20 maja 1960 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2, 383 § 1 k.p.k.1. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kwalifikacji prawnej i kary; 2. oskarżonego Jana O. za przypisany mu czyn przestępny z mocy art. 56 § 1 pkt 1 u.k.s. skazał na grzywnę w kwocie 5.000 (pięciu tysięcy) zł z zamianą w razie nieuiszczenia na 50 dni aresztu (...).Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 20 maja 1960 r. skazał oskarżonego Jana O. z mocy art. 1 § 3 u.k.d. na karę jednego roku więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres lat trzech oraz na grzywnę w kwocie 30.000 zł z zamianą w razie nieściągalności na 600 dni więzienia zastępczego za to, że dnia 29 lipca 1959 r. w W. dokonał obrotu wartościami dewizowymi bez zezwolenia władz dewizowych przez nabycie od Kazimierza C. dwu monet złotych dwudziestodolarowych i czterech monet złotych dziesięciodolarowych USA. Sąd uznał przypisany oskarżonemu czyn za wypadek mniejszej wagi.Od tego wyroku oskarżony założył rewizję.Rewizja oskarżonego sprowadza się do zarzutów:1. błędnej oceny okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez uznanie, że sam fakt pożyczki obcej waluty stanowi obrót wartościami dewizowymi w rozumieniu art. 1 § 1 u.k.d.;2. pominięcie okoliczności, że oskarżony zwrócił swojemu stryjowi pożyczone od niego dolary i nie potrzebował tych dolarów na kupno domu, ponieważ matka pożyczyła mu 65.000 zł, które uzyskała ze sprzedaży działki;3. rażącej niewspółmierności kary, zwłaszcza kary grzywny, gdyż w działaniu oskarżonego brak jest motywu handlu dewizami; oskarżony jest inwalidą i ma na utrzymaniu rodzinę.Podnosząc te zarzuty, rewizja oskarżonego wnosi bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie, bądź o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, bądź wreszcie o zmianę wyroku w części dotyczącej kary przez jej złagodzenie.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Twierdzenie rewizji, że przyjęcie w drodze pożyczki wartości dewizowych bez zezwolenia właściwej władzy nie wypełnia pojęcia obrotu w rozumieniu art. 1 § 1 u.k.d., jest błędne. W następstwie dojścia do skutku umowy pożyczki następuje przeniesienie prawa własności pieniędzy, które stanowią jej przedmiot, a zatem wartości dewizowe, które stanowiły przedmiot umowy pożyczki weszły bez zezwolenia władzy dewizowej do obrotu. Czyn taki stanowi przestępstwo dewizowe wyczerpujące obecnie dyspozycję art. 56 § 1 pkt 1 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 roku, a poprzednio dyspozycję art. 1 § 1 u.k.d. Okoliczność, że oskarżony miał zwrócić pożyczone od swego stryja dolary - gdyby ją uznać za wiarygodną, czemu jednak Sąd Wojewódzki słusznie nie dał wiary - nie mogłaby wyłączyć przestępności działania oskarżonego, gdyż okoliczność ta jako taka, która nastąpiła już po dokonaniu przestępstwa dewizowego, byłaby bez znaczenia dla samego faktu powstania przestępstwa popełnionego przez oskarżonego.Sąd słusznie nie dał wiary zeznaniom świadków K. i Genowefy C. oraz wyjaśnieniom oskarżonego, że nie potrzebował on dolarów pożyczonych od swego stryja C. Sąd swoje stanowisko w tej kwestii należycie uzasadnił i brak podstaw do kwestionowania tej słusznej oceny wspomnianych dowodów.Wartość czterech złotych monet dziesięciodolarowych i dwóch złotych monet dwudziestodolarowych USA, które stanowiły przedmiot przypisanego oskarżonemu przestępstwa dewizowego, wynosiła przeszło 3.200 zł, gdyż wartość jednej monety złotej dwudziestodolarowej według oficjalnego kursu wynosi 810,10 zł, a wartość jednej złotej monety dziesięciodolarowej wynosi 405,20 zł.W tym stanie rzeczy wina oskarżonego nie budzi wątpliwości. Wobec wejścia tymczasem w życie nowej ustawy należało zastosować do czynu przypisanego oskarżonemu - zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 2 k.k. - art. 56 § 1 pkt 1 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r., która jest w konkretnym wypadku względniejsza dla oskarżonego, gdyż dopuszcza możliwość wymierzenia za przypisany czyn jedynie kary grzywny.W działaniu oskarżonego brak motywu nabycia dolarów w celach handlowych. Oskarżony jest inwalidą mającym na utrzymaniu rodzinę i pracującym jako pomocnik dentystyczny w Ośrodku Zdrowia w W. za wynagrodzeniem 800 zł miesięcznie. Przypisany mu czyn polegał na przyjęciu dolarów od osoby bliskiej.Z tych powodów Sąd Najwyższy uznał za odpowiednią do stopnia zawinienia i sytuacji majątkowej oskarżonego karę grzywny w kwocie 5.000 zł i orzekł jak w sentencji wyroku.