I K 1187/60

WyrokIzba Cywilna1961-02-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy karnej skarbowej (u.k.s.) dotyczące przeprowadzania przez granicę wartości dewizowych, w tym złotych monet i banknotów, powinny być stosowane w świetle zmian legislacyjnych, nawet jeśli czyn został popełniony przed wejściem w życie nowych przepisów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że sprawa przeprowadzenia przez granicę wartości dewizowych, w tym złotych monet i banknotów, powinna być rozpatrzona w świetle nowych przepisów ustawy karnej skarbowej, zgodnie z art. 2 § 1 k.k. Przepis art. 2 § 1 u.k.d. został rozczłonkowany w systemie ustawy karnej skarbowej na kilka kazuistycznych stanów faktycznych, co skutkuje zróżnicowaniem kar w zależności od przedmiotu przestępstwa. Czyn polegający na przywiezieniu z zagranicy bez zezwolenia złotych monet stanowi występek skarbowy z art. 53 u.k.s., natomiast przywiezienie banknotów bez zgłoszenia organom kontroli dewizowej stanowi wykroczenie skarbowe z art. 54 u.k.s.
Stan faktyczny
Oskarżony Adam G. został skazany przez Sąd Wojewódzki za przeprowadzenie przez granicę 620 dolarów papierowych, dwóch 20-dolarowych monet złotych amerykańskich oraz jednej złotej dziesięciorublówki, uchylając się od kontroli dewizowej. Sąd Wojewódzki orzekł karę 1 roku więzienia i grzywnę, zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności. Oskarżony wniósł rewizję, zarzucając obrazę przepisów prawa. Sąd Najwyższy uchylił wyrok, stosując nowe przepisy ustawy karnej skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i orzekł na nowo, uznając oskarżonego za winnego popełnienia przestępstw skarbowych z art. 53 u.k.s. (monety złote) i wykroczenia skarbowego z art. 54 u.k.s. (dolary papierowe), wymierzając kary grzywny i orzekając przepadek monet.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski (uzasadnienie). Sędziowie: S. Dąbrowski, R. Kryże (sprawozdawca). Prokurator: L. Druski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Adama G. oskarżonego z art. 2 § 1 u.k.d., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 3 grudnia 1959 r.,I.uchylił zaskarżony wyrok;II.oskarżonego Adama G. uznał za winnego tego, że: 1) w sierpniu 1958 r. w G. przeprowadził przez granicę Państwa Polskiego bez zezwolenia dwie dwudziestodolarowe monety złote amerykańskie i jedną złotą dziesięciorublówkę i za to na podstawie art. 53 u.k.s. skazał go na karę 10.000 (dziesięciu tysięcy) złotych grzywny z zamianą w razie nieściągnięcia na areszt zastępczy, licząc po sto złotych za jeden dzień aresztu, 2) w tym samym czasie i miejscu przeprowadził przez granicę Państwa Polskiego 620 dolarów papierowych USA, uchylając się od kontroli dewizowej, i za to skazał go na podstawie art. 54 u.k.s. na karę pieniężną porządkową w kwocie 5.000 (pięciu) tysięcy złotych z zamianą w razie nieściągnięcia na areszt zastępczy, licząc 50 (pięćdziesiąt) złotych za jeden dzień aresztu;III. na poczet orzeczonych kar zaliczył okres tymczasowego aresztowania od dnia 12 lutego 1959 r. do dnia 8 maja 1959 r.;IV.orzekł przepadek dwóch monet dwudziestodolarowych złotych i jednej monety dziesięciorublowej zdeponowanych w Narodowym Banku Polskim w VIII Oddziale Miejskim w Warszawie Nr depozytu 9616/k/52, natomiast co do reszty tego depozytu w postaci 620 (sześćset dwadzieścia) dolarów papierowych USA zarządził jego wydanie oskarżonemu Adamowi G. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy wyrokiem z dnia 5 grudnia 1959 r. uznał oskarżonego Adama G. za winnego, że w sierpniu 1958 r. przeprowadził przez granice Państwa Polskiego 620 dolarów papierowych USA, dwie dwudziestodolarowe monety złote amerykańskie oraz jedną złotą dziesięciorublówkę, uchylając się od kontroli dewizowej, tj. przestępstwa z art. 2 § 1 u.k.d., i za to skazał go na 1 rok więzienia i grzywnę w wysokości 10.000 złotych z zamianą w razie nieściągalności na 134 dni więzienia, zawieszając wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 4 lat, z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 12 lutego do dnia 8 maja 1959 r. i orzekając przepadek wyżej wymienionych wartości dewizowych.Od tego wyroku wniósł rewizję oskarżony Adam G. z wnioskiem o uchylenie wyroku i uniewinnienie, zarzucając obrazę art. 49 k.p.k. oraz art. 2 § 1 u.k.d. w związku z art. 9 ustawy karnej dewizowej, a przede wszystkim obrazę art. 20 § 1 i 2 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. Wobec zmiany przepisów karno-dewizowych sprawa przeprowadzenia przez granicę 620 dolarów papierowych USA, 2 monet złotych 20-dolarowych i monety złotej 10-rublowej z uchyleniem się od kontroli dewizowej powinna być rozpatrzona w świetle nowych przepisów ustawy karnej skarbowej, a to zgodnie z art. 2 § 1 k.k.Syntetyczna dyzpozycja przepisu art. 2 § 1 u.k.d., przewidującego odpowiedzialność karną za uchylenie się od kontroli dewizowej przy przeprowadzeniu przez granicę Państwa Polskiego wszelkich wartości dewizowych, została w systemie ustawy karnej skarbowej rozczłonkowana na kilka kazuistycznych stanów faktycznych. Odpowiednikiem tego stanu rzeczy jest zróżnicowanie w u.k.s. kar za poszczególne czyny powstałe na gruncie art. 2 u.k.d. w zależności od przedmiotu przestępstwa.Czyn polegający na przywiezieniu z zagranicy bez zezwolenia złotych monet, na których przywóz wymagane jest zezwolenie, stanowi występek skarbowy przewidziany w art. 53 u.k.s., czyn zaś polegający na przywiezieniu z zagranicy banknotów mających za granicą ustawowy obieg bez zgłoszenia ich organom kontroli dewizowej stanowi wykroczenie skarbowe przewidziane w art. 54 u.k.s.Na podstawie nowych przepisów karnych należało orzec jak w sentencji wyroku, który przy orzeczeniu o karze uwzględnił okoliczności dotyczące czynów i osobowości sprawcy przytoczone przez Sąd I instancji.O dowodach rzeczowych orzeczono na podstawie art. 62 u.k.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 § 1art. 53art. 54art. 49 KPKart. 9art. 20 § 1art. 2 § 1 KKart. 2art. 62§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.