I K 1428/51

WyrokIzba Cywilna1952-03-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara czterech lat więzienia za pośrednictwo w załatwianiu spraw urzędowych z wykorzystaniem znajomości w Ministerstwie Zdrowia, przy przyjęciu korzyści majątkowych, jest rażąco surowa, jeśli pokrzywdzeni byli inteligentni i pragnęli uniknąć egzaminów za cenę pieniędzy, a oskarżony był w podeszłym wieku, chory i pochodził ze środowiska robotniczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że kara czterech lat więzienia za pośrednictwo w załatwianiu spraw urzędowych z wykorzystaniem znajomości w Ministerstwie Zdrowia nie jest rażąco surowa. Przepis art. 38 m.k.k. ma na celu zwalczanie zakłóceń w działaniu aparatu państwowego i deprawacji społecznej, a szkodliwość społeczna czynu nie zależy od osobowości pokrzywdzonego. Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę okoliczności dotyczące wieku, pochodzenia i stanu zdrowia oskarżonego.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Szczecinie skazał Andrzeja S. na cztery lata więzienia za pośrednictwo w załatwianiu spraw urzędowych (weryfikacji techników dentystycznych) z wykorzystaniem znajomości w Ministerstwie Zdrowia. Oskarżony przyjął od pokrzywdzonych znaczne kwoty pieniędzy, biżuterię i zegarek. Andrzej S. złożył rewizję, zarzucając rażącą surowość kary, wskazując na inteligencję pokrzywdzonych, swój podeszły wiek, chorobę i robotnicze pochodzenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa. Sędziowie: Z. Sitnicki (sprawozdawca), S. Rybczyński. Prokurator: T. Czaplicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Andrzeja S. osk. z art. 38 m.k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 25 czerwca 1951 r., na podstawie art. 375, 388 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 czerwca 1951 r. uznał oskarżonego Andrzeja S. za winnego tego, że powołując się na znajomości w Ministerstwie Zdrowia w Warszawie podjął się pośrednictwa w załatwianiu przy pomocy tych znajomości sprawy uzyskania weryfikacji na uprawnionych techników dentystycznych dla Zbigniewa N., Wacława Z. i Edwarda S., za co przyjął od N. 25.000 zł, pierścionek z brylantami i zegarek, od Z. 30.000 zł i od S. 100.000 zł, i za ten czyn na podstawie art. 38 m.k.k. skazał go na karę czterech lat więzienia.Rewizja oskarżonego w oparciu o przepis art. 371 pkt 4 k.p.k. zarzuca wymierzenie oskarżonemu rażąco surowej kary. Rewizja zawiera pogląd, że szkodliwość społeczna czynu przestępnego przewidzianego w art. 38 m.k.k. zależy w znacznym stopniu od osoby pokrzywdzonego, a więc o wiele poważniejszym przestępstwem jest wyłudzenie pieniędzy lub innej korzyści majątkowej od człowieka niewykształconego, niż, jak w danym przypadku, od ludzi inteligentnych, którzy pragnęli uniknąć egzaminów za cenę pieniędzy. Ponadto Sąd, według rewizji, nie wziął w dostateczny sposób pod uwagę okoliczności, że oskarżony jest człowiekiem w podeszłym wieku (62 lata), chorym i że pochodzi ze środowiska robotniczego.W konkluzji rewizja zawiera wniosek o zmianę wyroku i wymierzenie oskarżonemu łagodniejszej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Przepis art. 38 m.k.k. ma na celu zwalczanie zakłócenia prawidłowego działania aparatu państwowego za pomocą oddziaływania nań środkami tzw. protekcji i kumoterstwa, a ponadto za pomocą deprawacji społecznej, polegającej na podrywaniu zaufania do organów państwowych przez wytwarzanie opinii, że przez wykorzystanie wpływu na urzędnika można go skłonić do odstąpienia od przestrzegania obowiązków służbowych.Wbrew wywodom rewizji art. 38 m.k.k. nie uzależnia szkodliwości społecznej czynu od osobowości pokrzywdzonego.Sąd przy wymiarze kary wziął w dostatecznym stopniu pod uwagę podniesione przez rewizję okoliczności, a mianowicie robotnicze pochodzenie oskarżonego, jego podeszły wiek oraz dotychczasową niekaralność i przynależność do inteligencji pracującej.W tym stanie rzeczy wymierzonej kary nie można uznać za rażąco surową.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 38art. 375art. 371 pkt 4 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.