I K 25/62

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edmunda P., oskarżonego z art. 290 § 1 k.k. po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji, od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 4 września 1961 r. na podstawie art. 375, 384 pkt 2 k.p.k.,1) zmienił zaskarżony wyrok, co do oskarżonego Edmunda P. w orzeczeniu o karze pozbawienia wolności w ten sposób, że za przypisany czyn skazał Edmunda P. na podstawie art. 290 § 1 k.k. obok orzeczonej grzywny 5000 zł na karę więzienia przez dwa lata i 6 miesięcy;2) na poczet wymierzonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania od dnia 6 stycznia 1961 r. (...)Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 4 września 1961 r. Edmund P. zastał skazany na podstawie art. 290 § 1 k.k. na karę trzech lat i 6 miesięcy więzienia, 5000 zł grzywny i utratę praw na okres 2 lat za to, że w W. jako naczelnik Wydziału Państwowej Inspekcji Handlowej otrzymał korzyść majątkową w związku z urzędowaniem od kierowniczki sklepu specjalnego stołecznego przedsiębiorstwa handlowego "Konsumy" Klementyny M. przyjmując od niej bezpośrednio oraz za pośrednictwem innych osób różne towary i kwoty pieniężne na sumę co najmniej 15 tysięcy złotych.W rewizji od tego wyroku oskarżony, wnosząc o uchylenie wyroku i uniewinnienie, względnie o zmianę kwalifikacji czynu z art. 290 § 1 k.k. na art. 264 § 1 k.k., złagodzenie kary przy równoczesnym zawieszeniu jej wykonania, zarzuca: błędną ocenę okoliczności faktycznych przez danie wiary wyjaśnieniom współoskarżonego J., odmówienie zaufania jego wyjaśnieniom (mimo że w stanie depresji psychicznej w śledztwie przyznał się do winy), pominięcie analizy zeznań świadków M., F., R., K. i K. i powołanie się tylko przykładowo na zeznania świadka M., której wiarygodność, co do niektórych okoliczności kwestionował, pominięcie jej zeznań ze śledztwa przed przesłuchaniem z maja 1961 r., które wykazałyby sprzeczności, wadliwe zastosowanie przepisu art. 290 k.k., skoro do oskarżonego nie należała decyzja co do przeprowadzenia kontroli a jeżeli Klementyna M. udzielająca korzyści była w błędnym mniemaniu, że PKC jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli, to w omawianym wypadku może on odpowiadać jedynie z art. 264 § 1 k.k. - wreszcie rażącą surowość kary przez nieuwzględnienie podeszłego wieku oskarżonego, jego złego stanu zdrowia, trudnych warunków rodzinnych, nienagannego trybu życia i sumiennej pracy przez wiele lat po wyzwoleniu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja oskarżonego nie jest słuszna o ile kwestionuje winę. Sąd Wojewódzki miał dostateczne dowody do poczynienia na ich podstawie ustaleń faktycznych w zakresie popełnienia przez oskarżonego Edmunda P. przypisanego mu czynu. Prócz świadka Klementyny M. fakt przyjmowania przez oskarżonego Edmunda P. pieniędzy i prezentów potwierdzają wyjaśnienia J. oraz przyznanie samego oskarżonego w toku śledztwa nadto świadka T. Sąd Wojewódzki należycie uzasadnił, dlaczego daje wiarę wyjaśnieniom oskarżonego Edmunda P. ze śledztwa i uważa zmianę tych wyjaśnień za niewiarygodne. Nieprzeanalizowanie zeznań świadka M. i innych nie może mieć wpływu na treść ustaleń sądu skoro dotyczą one faktów, które częściowo uzupełniają wspomniane wyżej dowody. I tak, świadek M. wspomina o tym, że telewizor zawiózł do sklepu J. i że żona utrzymywała kontakty z Edmundem P. świadek F., przeprowadzał kontrole i protokół przekazał naczelnikowi Edmundowi P., świadek R. przeprowadził kontrolę razem z F., świadek K. stwierdził, że słyszał od Klementyny M., iż w związku z kontrolą prowadzonego przez nią sklepu prosiła o interwencję J. i wręczyła mu "chyba" 2000 zł, zaś świadek K. nabył telewizor w mieszkaniu Edmunda P. za 9000 zł. Z zeznań tych świadków wynika, że J. był pośrednikiem między M. a oskarżonym Edmundem P., że sprzedaż telewizora jest dostatecznym dowodem tego, że obowiązki służbowe Edmunda P. bezpośrednio łączyły się z kontrolą sklepu Klementyny M., skoro protokoły kontroli jemu były przedkładane jako zwierzchnikowi.Te okoliczności obalają również zarzut rewizyjny dotyczący obrazy prawa materialnego. Jak to już niejednokrotnie wyjaśnił Sąd Najwyższy przestępstwa z art. 290 k.k. dopuszcza się urzędnik, który łączy osiągnięcie korzyści majątkowej z czynnościami, które wchodzą bezpośrednio lub pośrednio w zakres jego urzędowania. Dlatego też urzędnik Państwowej Inspekcji Handlowej, do którego obowiązków należy przede wszystkim ujawnienie nadużyć w przedsiębiorstwach handlowych, przyjmujący korzyści majątkowe od pracownika handlu uspołecznionego w związku z tym zakresem urzędowania, popełnia przestępstwo z art. 290 § 1 k.k.Nie jest natomiast pozbawiony słuszności zarzut dotyczący wymiaru kary. Sąd Wojewódzki słusznie podniósł okoliczności obciążające, z których jednak należy wyeliminować hipotezę, że zachowanie się oskarżonego należy łączyć ze stratami spowodowanymi przez M., skoro związek ten w sprawie nie zastał stwierdzony; gdyby bowiem tak było, inaczej należałoby skwalifikować pod względem prawnym czyn oskarżonego. Skoro odpadła ta okoliczność obciążająca, to biorąc pod uwagę okoliczności sprawy oraz przytoczone przez Sąd I instancji inne okoliczności zarówno obciążające jak i łagodzące uznać należy, że kara równa średniemu ustawowemu zagrożeniu jest współmierna do przypisanego czynu, zwłaszcza że dla oceny stopnia winy oskarżonego nie bez znaczenia jest też aktywna rola J., którego sąd potraktował raczej pobłażliwie.