I K 257/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia St. Rybczyński (uzasadnienie); Sędziowie: M. Szerer, St. Gronowski (sprawozdawca), E. Merz, T. Cyprian, G. Auscaler, Z. Sitnicki; Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława K., osk. z art. 77 § 3 p.k.s., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Generalnego Prokuratora R. P. od wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1949 r., na podstawie art. 394, 396, 400, 375, 383 pkt 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 4 października 1948 r. tudzież wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1949 r., i uznał oskarżonego za winnego tego, że uczynił niezdatnym do użytku mienie państwowe przez to, że dokonawszy kradzieży spirytusu za pomocą rozkręcania śrub na krućcu rury spirytusowej zbiornika rektyfikacji Polskiego Monopolu Spirytusowego, śrub tych z powrotem dostatecznie nie zakręcił, przez co spowodował wycieknięcie większej ilości spirytusu z tego zbiornika, tj. przestępstwa z art. 263 § 1 k.k. i za ten czyn z mocy powołanego przepisu skazał go na 6 (sześć) miesięcy aresztu. (...)Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Generalnego Prokuratora R. P. zarzuca zaskarżonym wyrokom obrazę art. 77 § 2 p.k.s., której sądy obu instancji dopuściły się przez skazanie Stanisława K. z tego przepisu pomimo, że czyn jego należało zakwalifikować jako występek nieumyślny z art. 77 § 3 p.k.s. i wnosi o uchylenie obu wyroków, uznanie oskarżonego Stanisława K. za winnego popełnienia występku z art. 77 § 3 p.k.s. i wymierzenie mu odpowiedniej kary z tego przepisu przy ewentualnym zastosowaniu art. 26 p.k.s.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Wyrokiem Sądu Okręgowego ustalono, że oskarżony Stanisław K., robotnik Rektyfikacji P.M.S., po dokonaniu kradzieży 0,3 litra spirytusu ze zbiornika, będąc spłoszony przez innych robotników, nie dokręcił śrub na krućcu rury zbiornika ze spirytusem, co spowodowało wycieknięcie ze zbiornika do kanałów i na ziemię około 5.000 litrów spirytusu, za co skazany został na karę grzywny i karę sześciomiesięcznego aresztu.Z brzmienia art. 77 § 2 p.k.s. stanowiącego, że kto uszczupla dochód zastrzeżony Skarbowi Państwa przez usunięcie spirytusu z zakładu, magazynu lub transportu podlega karze grzywny (określonej w § 1 tegoż art. 77 p.k.s.) i karze aresztu do 6 miesięcy wynika, iż celem tego przepisu nie jest represja za kradzież, przywłaszczenie lub zniszczenie spirytusu lecz ochrona praw, które Skarb Państwa realizuje w zakresie monopolu spirytusowego.Mogą to być prawa różnego rodzaju, a między nimi prawo do pobierania opłat monopolowych.Działanie zmierzające do pozbawienia Skarbu Państwa własności pewnej ilości spirytusu, jak np. utoczenie sobie spirytusu ze zbiornika lub beczki i wypicie go stanowi kradzież (art. 257 k.k.) a spowodowanie, że spirytus stał się niezdatnym do użytku przez wypuszczenie go ze zbiornika lub beczki, jest przestępstwem z art. 263 k.k. To zaś, czy działania takie są jednocześnie przestępstwem skarbowym, zależy od tego czy zachodzą po stronie sprawcy podmiotowe warunki art. 77 p.k.s.Urzędnik, który przekroczył swą władzę, będzie odpowiadał z art. 286 k.k.W danym przypadku oskarżony naruszył zaślepkę w rurze, obluźnił śruby na niej i utoczył sobie do manierki 0,3 litra spirytusu, który następnie z kolegą wypił.Będąc spłoszony przez innych robotników nie doprowadził rury spirytusowej do pierwotnego stanu, gdyż nie poprzykręcał jak należy śrub a więc przewidywał, że wobec obluzowania śrub spirytus będzie z rury wyciekał na ziemię i do kanałów.Oskarżony, choć tego nie pragnął, to jednak przewidywał ten stan rzeczy i godził się, że spirytus stanie się niezdatny do użytku, czym wypełnił stan faktyczny art. 263 k.k.Na to by orzec, że oskarżony oprócz przestępstwa z art. 263 k.k. popełnił także przestępstwo z art. 77 § 2 lub 3 p.k.s. brak jest w materiale dowodowym przesłanek dla przyjęcia podmiotowych jego warunków.