V KRN 8/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski.Sędziowie: S. Dąbrowski (sprawozdawca), H. Kempisty.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława D. i Józefa K., oskarżonych z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 169), oraz Ludwika G., oskarżonego z art. 27 k.k. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 169), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 11 lipca 1967 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 432 i 439 § 1 k.p.k. oraz art. 9, 10 i 15 dekretu z dnia 23 stycznia 1947 r. o opłatach sądowych w sprawach karnych (Dz. U. Nr 19, poz. 73).1. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i utrzymał w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Łowiczu z dnia 9 marca 1967 r. (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Łowiczu z dnia 9 marca 1967 r. zostali skazani: 1) Stanisław D. i Józef K. za to, że w dniu 10 grudnia 1966 r. w K., nie posiadając wymaganego zezwolenia, produkowali w znacznych ilościach spirytus - z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu (Dz. U. Nr 27, poz. 169) na kary po 2 lata więzienia i 30.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 300 dni więzienia; 2) Ludwik G. za to, że w tymże czasie i miejscu udzielił pomocy Stanisławowi D. i Józefowi K. do produkowania spirytusu w znacznych ilościach przez umożliwienie im produkcji we własnej zagrodzie - z art. 27 i 28 k.k. w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 169) na 2 lata więzienia i 30.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 300 dni więzienia.Poza tym na mocy art. 50 § 1 k.k. Sąd orzekł na rzecz Skarbu Państwa przepadek dowodów rzeczowych w postaci garnka blaszanego, rurki spiralnej i gumowego wężyka, 5 sztuk beczek drewnianych, alkoholomierza i 2 słoi szklanych oraz 525 zł.Od tego wyroku założyli wspólną rewizję oskarżeni Stanisław D. i Józef K.Sąd Wojewódzki, po rozpoznaniu sprawy z powodu rewizji tych oskarżonych, wyrokiem z dnia 11 lipca 1967 r. zmienił zaskarżony wyrok co do oskarżonych Stanisława D. i Józefa K., a na podstawie przepisu art. 386 k.p.k. również co do oskarżonego Ludwika G., w ten sposób, że uznając, iż działanie oskarżonych nie było w znacznych rozmiarach, skazał Stanisława D. i Józefa K. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 169), a Ludwika G. z mocy art. 27 k.k. w związku z art. 3 ust. 1 tejże ustawy na kary po 8 miesięcy więzienia i po 5 000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na 100 dni więzienia; w pozostałej części utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonych Stanisława D., Józefa K. i Ludwika G. zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą w szczególności na wyrażeniu błędnego poglądu prawnego, iż przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 169) ma zastosowanie jedynie do osób, które trudnią się zawodowo wyrobem samogonu.W konkluzji rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i o utrzymanie w mocy wyroku Sądu Powiatowego w Łowiczu z dnia 9 marca 1967 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Sąd Powiatowy prawidłowo uznał, że oskarżeni Stanisław D. i Józef K. bez wymaganego zezwolenia wyrabiali spirytus, a oskarżony Ludwik G. udzielił do tego pomocy, użyczając im pomieszczenia we własnych zabudowaniach.W czasie rewizji w zabudowaniach Ludwika G. ujawniono zakopane w oborniku 3 beczki z około 250 1 zacieru, beczkę drewnianą napełnioną wodą, w której znajdowała się spiralna rurka połączona gumowym wężem z parnikiem, a obok beczki słój, do którego ze spiralnej rurki spływał płyn o zapachu samogonu. Ponadto w pobliżu stał wiklinowy kosz ze słojem, zawierającym bezbarwny płyn o zapachu alkoholu. Ujawniono również w czasie rewizji w mieszkaniu Ludwika G. 13 paczek drożdży po 1/2 kg, a w worku około 20 kg cukru.Poza tymi trzema beczkami z zawartością samogonu znaleziono jeszcze czwartą, mokrą wewnątrz, z której wydobywała się woń alkoholu.Analiza laboratoryjna zakwestionowanego zacieru wykazała 50% alkoholu.Znaczna ilość przygotowanego zacieru, wysoki procent alkoholu w nim zawarty oraz niewątpliwie zarobkowy cel nielegalnej produkcji wskazywały na to, że chodzi tu o działanie w znacznych rozmiarach w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 169).W tych warunkach trafne było orzeczenie Sądu Powiatowego, który na podstawie tego przepisu zakwalifikował czyny oskarżonych.Sąd Wojewódzki zajął w tej mierze odmienne stanowisko i skazał oskarżonych na mocy art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy, wyrażając pogląd prawny, iż przepis art. 3 ust. 2 tejże ustawy ma zastosowanie do osób trudniących się zawodowo wyrobem samogonu i mających do tego celu przystosowane pomieszczenia i przyrządy.Abstrahując od tego, że oskarżeni, jak to z materiału dowodowego wynika, mieli przystosowane do produkcji samogonu przyrządy, należy stwierdzić, iż warunek "zawodowego trudnienia się" produkcją samogonu nie jest konieczny dla bytu przestępstwa z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu (Dz. U. Nr 27, poz. 169), albowiem "znaczne rozmiary" niedozwolonego wyrobu spirytusu nie mogą być utożsamiane z pojęciem "zawodowego trudnienia się" tą produkcją, o czym jako o stałym źródle dochodu jest mowa w przepisie art. 7 cytowanej wyżej ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r.Słuszny jest zatem wniosek rewizji nadzwyczajnej o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego i utrzymanie w mocy wyroku Sądu Powiatowego.Ponieważ rewizję od wyroku Sądu Powiatowego wnieśli wyłącznie oskarżeni Stanisław D. i Józef K., tylko więc od nich należy się opłata sądowa za drugą instancję w kwocie po 6.800 zł (art. 9, 10 i 15 dekretu z dnia 23 stycznia 1947 r. o opłatach sądowych w sprawach karnych - Dz. U. Nr 19, poz. 73).Skoro oskarżony Ludwik G. pogodził się z wyrokiem Sądu Powiatowego, nie wnosił rewizji od tego wyroku i wyrok ten uprawomocnił się w stosunku do niego, a Sąd Wojewódzki zmienił ów wyrok na jego korzyść na podstawie przepisu art. 386 k.p.k., to w tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że oskarżonego Ludwika G. nie można obciążyć ani kosztami postępowania spowodowanymi wniesieniem rewizji nadzwyczajnej (art. 432 k.p.k.), ani też opłatą sądową za drugą instancję (art. 15 cytowanego wyżej dekretu z dnia 23 stycznia 1947 r.), gdyż te koszty sądowe nie pozostają w żadnym związku z jego wyżej podanym stanowiskiem w sprawie niniejszej.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.