VI KZP 41/85
UchwałaIzba Karna1985-12-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czym różni się pojęcie „wyrabia” od pojęcia „przystosowuje” w kontekście ustawy o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu, i jakie jest kryterium różniące „przyrządy” od „narzędzi i przyrządów” w rozumieniu tej ustawy?Ratio decidendi
Określenie „wyrabia” w art. 4 ust. 1 ustawy o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu oznacza wykonanie (wytworzenie, skonstruowanie) przyrządów z określonych surowców, półfabrykatów lub gotowych wyrobów. Natomiast „przystosowuje” w art. 4 ust. 2 tej ustawy oznacza dostosowanie (adaptację) uprzednio wykonanych naczyń i przyrządów do celów określonych w przepisie, bez pozbawiania ich pierwotnych cech używalności. Różnica między „przyrządami” (art. 4 ust. 1) a „narzędziami i przyrządami” (art. 4 ust. 2) wynika z odmiennego znaczenia tych czasowników.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Wojewódzki w Katowicach dotyczące wykładni przepisów ustawy o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu. Wątpliwości dotyczyły znaczenia określeń „wyrabia” i „przystosowuje” oraz różnicy między „przyrządami” a „narzędziami i przyrządami” w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy. Sąd Najwyższy oparł się na wykładni językowej tych pojęć.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na zagadnienie prawne dotyczące wykładni przepisów ustawy o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Mikos. Sędziowie: J. Borodej, C. Gajewski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Piotra L., oskarżonego z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu (Dz. U. Nr 27, poz. 169), po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 4 października 1985 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czym różni się pojęcie «wyrabia», zawarte w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu, od pojęcia «przystosowuje», stanowiącego znamię czynu określonego w art. 4 ust. 2 powołanej ustawy, a w konsekwencji, jakie jest kryterium różniące «przyrządy» (art. 4 ust. 1) od «narzędzi i przyrządów» (art. 4 ust. 2 )?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. Uzasadnienie faktyczneWątpliwości Sądu Wojewódzkiego dotyczą w istocie sposobu rozumienia określeń "wyrabia" i "przystosowuje", użytych w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu (Dz. U. Nr 27, poz. 169).Cytowana ustawa o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu nie wyjaśnia tego, co należy rozumieć przez te określenia. Także przepisy kodeksu karnego nie podają ich znaczenia. W tej sytuacji w celu ustalenia treści określeń "wyrabia" i "przystosowuje" sięgnąć należy do wykładni językowej i ustalić znaczenie tych wyrazów. W ujęciu "Słownika języka polskiego" określenie "wyrabia" oznacza wykonanie, wytworzenie czegoś z określonego surowca, materiału, produkowanie (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Warszawa 1965, t. VIII, s. 640). Natomiast "przystosowanie" według tego samego źródła - to dostosowanie, adaptacja do czegoś (por. "Słownik języka polskiego", pod red. W. Doroszewskiego, Warszawa 1968, t. X, s. 185).Uwzględniając przytoczony sens wyrazów "wyrabia" i "przystosowuje", należy przyjąć, że określenie "wyrabia", użyte w art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu, oznacza wykonanie (wytworzenie, skonstruowanie) - z określonych surowców, półfabrykatów czy gotowych wyrobów - przyrządów o właściwościach i przeznaczeniu podanych w wymienionym przepisie. Jeżeli zaś idzie o pojęcie "przystosowanie", o którym mowa w art. 4 ust. 2 cytowanej ustawy, to przyjąć należy, że oznacza ono dostosowanie (adaptację) uprzednio wykonanych naczyń i przyrządów do celów określonych w wymienionym przepisie, bez pozbawienia ich cech używalności do celów, do których pierwotnie były przeznaczone. Podkreślić przy tym należy, że dokonanie w owych naczyniach lub przyrządach przeróbek w celu nadania im charakteru wskazanego w powołanym art. 4 ust. 2 stanowi także "przystosowanie" (por. sens. wyrazu "adaptacja" w ujęciu "Słownika języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego, Warszawa 1958, t. I, s. 22).Przedstawiony sposób rozumienia określeń "wyrabia" i "przystosowuje" daje również odpowiedź na pytanie, co różnicuje treść wyrazu "przyrządy", użytego w art. 4 ust. 1 ustawy o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu, od wyrazu "przyrządy" występującego w art. 4 ust. 2 tej ustawy.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 49/73 1973-12-20Czy sprawca, który bez wymaganego zezwolenia wyrabia spirytus za pomocą posiadanych przyrządów, popełnia dwa odrębne przestępstwa określone w art. 3 i 4 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu niedozwolonego wyrob…
- II KKN 65/99 2001-08-29Czy przechowywanie przedmiotów, które mogą służyć do dystrybucji wyrobów spirytusowych, takich jak przyrząd do kapslowania i puste pojemniki, stanowi przestępstwo z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalcz…
- VI KZP 9/86 1986-06-20Czy przechowywanie, zbywanie lub nabywanie naczyń i przyrządów przystosowanych do niedozwolonego wyrobu spirytusu, choćby były wytworzone w innym celu, jest zabronione w świetle przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r…
- V KRN 8/68 1968-02-15Czy dla bytu przestępstwa z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu niedozwolonego wyrobu spirytusu konieczne jest, aby sprawca trudnił się zawodowo produkcją samogonu?
- IV KO 60/58 1958-07-17Czy przyrządy przystosowane do potajemnego wyrobu spirytusu, o których mowa w art. 4 dekretu z dnia 24 czerwca 1953 r., obejmują tylko kompletne urządzenia do stałej produkcji, czy również części urządzeń lub prymitywne…
Powołane przepisy
art. 3 ust. 1art. 4 ust. 1art. 390 § 1 KPKart. 4 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.