IV KO 60/58

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Kielcach - Ośrodek Zamiejscowy w Radomiu kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy za przyrządy przystosowane do potajemnego wyrobu spirytusu, o których mowa w art. 4 dekretu z dnia 24 czerwca 1953 r. o wyrobie i przerobie spirytusu (Dz. U. Nr 34, poz. 143), uważać należy tylko kompletne urządzenia, przystosowane do stałej produkcji spirytusu (samogonu), czy również część urządzeń, a także prymitywny "przyrząd" dorywczo sklecony do jednorazowej produkcji niewielkiej ilości samogonu" - rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzewidziane w art. 4 dekretu z dnia 24 czerwca 1953 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 143) wyrabianie, przechowywanie, zbywanie lub nabywanie przyrządów przystosowanych do potajemnego wyrobu spirytusu, zagrożone jest karą więzienia od roku do 3 lat i grzywny.Natomiast przewidziany w art. 3 ust. 1 cyt. dekretu potajemny wyrób spirytusu podlega karze aresztu do lat 2 i karze grzywny, przy czym jest oczywiste, że sprawca tego przestępstwa posiada (przechowuje) odpowiednie (przystosowane) do pędzenia spirytusu przyrządy. Nie można interpretować ustawy w ten sposób, że sprawca przestępstwa z art. 3 ust. 1 dekretu w każdym przypadku odpowiada również za przechowywanie użytych przez siebie do potajemnego wyrobu spirytusu przyrządów z art. 4 dekretu, przewidującego surowszą karę pozbawienia wolności zarówno z uwagi na jej rodzaj (więzienie, zamiast aresztu) oraz wysoką dolną i wyższą górną granicę (od roku do trzech lat). Interpretacja taka przekreśliłaby zupełnie możność stosowania art. 3 ust. 1 dekretu, gdyż w myśl art. 36 k.k. należałoby w każdym przypadku wymierzyć karę na podstawie art. 4. Interpretację tę należy więc odrzucić jako sprzeczną z celem ustawy.Rozwiązania nasuwającej się trudności w prawidłowym rozumieniu wspomnianych przepisów należy szukać w prawidłowym ujęciu objętych nimi stanów faktycznych. Istnienie art. 3 ust. 1 obok art. 4 nakazuje przyjąć, że w przypadku przewidzianym w art. 3 ust. 1 potajemny wyrób spirytusu odbywa się przy użyciu innych przyrządów, niż te, o jakich jest mowa w art. 4. Skoro ten ostatni przepis dotyczy wyrabiania, zbywania, nabywania, a również i przechowywania, czyli posiadania przyrządów "przystosowanych do potajemnego wyrobu spirytusu", chodzić tu może jedynie o takie przyrządy, które z uwagi na swe właściwości techniczne są specjalnie przeznaczone do potajemnego wyrobu spirytusu, przy czym obojętne jest, czy zostały one w tym celu wyprodukowane czy też odpowiednio przerobione z przedmiotów normalnie używanych do innych celów. Od takich specjalnych przyrządów należy odróżnić prymitywne przyrządy, doraźnie spreparowane ze sprzętów gospodarskich (naczyń kuchennych itp.). Posiadanie (przechowywanie) takich przyrządów nie stanowi przestępstwa z art. 4 dekretu, a używanie ich do potajemnego wyrobu spirytusu zostaje pochłonięte przez stan faktyczny art. 3 ust. 1 tj. przez sam potajemny wyrób spirytusu.Posiadanie natomiast specjalnej aparatury z uwagi na wyższy stopień szkodliwości społecznej stanowi przestępstwo z art. 4, zagrożone karą surowszą. Potajemny wyrób spirytusu przy użyciu takich specjalnych przyrządów narusza zarówno art. 3 ust. 1, jak i art. 4 dekretu, a stanowiąc jeden czyn w znaczeniu prawnym, podlega karze z art. 4, zagrożonego karą surowszą (art. 36 k.k.).