I K 53/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa (sprawozdawca); Sędziowie: S. Kurowski, Z. Chełmicki; Prokurator: Z. Pyrzakowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza K., osk. z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 września 1950 r., na podstawie art. 375, 388 § 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Bydgoszczy.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego zawiera żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego lub przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania zarzucając, między innymi, obrazę art. 9 pkt 2 k.p.k. polegające na wyznaczeniu oskarżonemu obrońcy z urzędu do zgłoszenia wniosków dowodowych dopiero po terminie przewidzianym w art. 256 § 1 k.p.k., co ograniczyło prawa oskarżonego do obrony.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Przytoczone zarzuty są zasadne.Według art. 79 § 2 k.p.k. oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem wojewódzkim jako sądem pierwszej instancji. Obrona jest tu zatem obowiązkowa i nie ogranicza się do obrony na rozprawie. Również w toku postępowania przygotowawczego do rozprawy głównej - oskarżony powinien mieć obrońcę. Zadaniem obrońcy jest bowiem nie tylko udział w rozprawie, ale także jej przygotowanie przez złożenie wniosków dowodowych w terminie określonym w art. 256 § 1 k.p.k.Ustanowienie obrońcy po upływie tego terminu utrudnia obronę oskarżonego i pozbawia go możności posłużenia się tak ważnym środkiem obrony, jakimi są wnioski dowodowe, które należy złożyć przed rozprawą główną w terminie 7 dni od doręczenia odpisu aktu oskarżenia.Toteż błędnie uznał Sąd za spóźniony wniosek dowodowy, złożony przez adwokata Jana G., ustanowionego obrońcą z urzędu, już po upływie terminu określonego w art. 256 § 1 k.p.k.Błędne jest również merytoryczne uzasadnienie postanowienia oddalającego wspomniany wniosek, ponowiony na rozprawie głównej, powołaniem się na to, iż okoliczności przytoczone w tym wniosku zostały dostatecznie wyjaśnione na rozprawie głównej.Sprawa niniejsza jest poszlakowa. Oskarżenie nie opiera się na dowodach bezpośrednich, lecz na poszlakach, które przemawiać mają za popełnieniem przez oskarżonego zarzuconych mu czynów.Oskarżony przyznał się wprawdzie do czynu w toku śledztwa po uprzednim zaprzeczeniu, lecz przyznanie to cofnął jeszcze przed jego zakończeniem. Przyznanie to może mieć znaczenie tylko wówczas, gdy zostanie poparte innymi dowodami (arg. z art. 296 k.p.k.).W każdym procesie, a szczególnie w procesie poszlakowym, należy dołożyć wszelkich starań do należytego wyświetlenia sprawy. Nie można zasłaniać się przepisami formalnymi, ograniczającymi prawa stron, gdyż ponad nimi góruje zasada prawdy materialnej, leżąca u podstaw obowiązującego obecnie kodeksu postępowania karnego (arg. z art. 385 k.p.k.).