I K 80/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Cyprian (sprawozdawca); Sędziowie: Z. Kapitaniak, E. Merz; Prokurator: Z. Pyrzakowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza K., osk. z art. 286 § 2 k.k.. po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 września 1950 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388, 387 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary za czyn objęty pkt. II sentencji zaskarżonego wyroku i uznając, że oskarżony działał bez zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, poprawił kwalifikację czynu przypisanego oskarżonemu w tym ustępie sentencji zaskarżonego wyroku na występek z art. 286 § 1 k.k., skazał go za to przestępstwo na dziesięć miesięcy więzienia. (...)Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego zarzuca, między innymi, obrazę art. 286 § 2 k.k. - przez zastosowanie do czynu oskarżonego tej kwalifikacji prawnej zamiast kwalifikacji z art. 286 § 3 k.k., jakkolwiek istotą winy oskarżonego było zaniedbanie uzyskania dla udzielonych premii uprzedniej aprobaty Dyrekcji Przemysłu Miejscowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Zarzuty rewizji oskarżonego są zasadne.Zakwalifikowanie działania oskarżonego z art. 286 § 2 k.k. nie jest trafne.Oskarżony udzielał bezprawnie zezwoleń na przetapianie srebra - będących pewnego rodzaju premią - wyłącznie robotnikom fabryki, przy czym nie została odparta jego obrona, iż działo się to w interesie produkcji, albowiem w okresie tym praca w fabryce legnickiej była mało atrakcyjna, robotnicy bardzo łatwo ją porzucali a ponadto wyniki ich pracy zależały w bardzo wysokim stopniu od gorliwości i dobrej woli, gdyż nie była to zespołowa praca zautomatyzowana, lecz praca indywidualna, wymagająca dużej staranności i uwagi.Skoro więc oskarżony, udzielając tych premii, miał świadomość, iż przekracza swoje uprawnienia, albowiem zezwolenia takie leżały w kompetencji Dyrekcji Przemysłu Miejscowego, jest rzeczą oczywistą, że działanie jego wyczerpuje znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 286 § 1 k.k. Oskarżony udzielając premii nie obejmował jednak swym zamiarem przysporzenia robotnikom korzyści majątkowej w takim rozumieniu, w jakim korzyść tę ujmuje art. 286 § 2 k.k., albowiem przepis ten, powstały w zupełnie odmiennej formacji gospodarczej, miał na względzie "korzyść majątkową" będącą równocześnie szkodą tak dla interesu społecznego przez podważenie zaufania do urzędnika i praworządności jak i bezpośrednią szkodą dla Skarbu Państwa.Oskarżony jako wykonawca zadań Państwa w zakresie gospodarczym odpowiada w myśl art. 46 m.k.k. również z art. 286 k.k.Oskarżony kierując fabryką powinien mieć na oku interes gospodarczy Państwa Ludowego na powierzonym sobie odcinku, przy czym powinien - działając oczywiście w ramach obowiązujących ustaw - dostosowywać metody pracy do wymagań gospodarczych.Jest rzeczą notoryczną, że w przemyśle uspołecznionym szeroko jest stosowany system premii, mających na celu zachęcenie pracowników do wydajniejszej pracy i wynagrodzenia ich za wyjątkową sprawność.System ten był stosowany również i w fabryce kierowanej przez oskarżonego, z tym tylko zastrzeżeniem, że dysponentem premii był nie oskarżony, lecz Dyrekcja Przemysłu Miejscowego.Skoro więc oskarżony, pomijając świadomie D.P.M., na własną rękę udzielał premii robotnikom, a nie została odparta jego obrona, że czynił to w interesie zwiększenia i usprawnienia produkcji, w działaniu jego mieszczą się znamiona występku 2 art. 286 § 1 k.k. nie zaś zbrodni z art. 286 § 2 k.k.W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy poprawiając odpowiednio kwalifikację czynu przypisanego oskarżonemu obniżył zarazem wymierzoną mu karę, skoro czyn oskarżonego przedstawia się jako przestępstwo społecznie znacznie mniej szkodliwe.