I KR 39/77
WyrokIzba Cywilna1977-04-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przerobione banknoty jednodolarowe, stanowiące dowód rzeczowy w sprawie o przestępstwo dewizowe i oszustwo, podlegają przepadkowi zamiast zniszczeniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przerobione banknoty jednodolarowe, które nadal stanowią wartość dewizową zgodnie z przepisami ustawy dewizowej, nie powinny zostać zniszczone. Zamiast polecenia zniszczenia, orzeczono ich przepadek na podstawie art. 48 § 1 k.k., ponieważ służyły do popełnienia przypisanego oskarżonej przestępstwa. Banknoty uszkodzone lub przerobione, jeśli są ustawowo wymienialne, zachowują swoją wartość dewizową.Stan faktyczny
Maria Ł. została skazana za wprowadzenie do obiegu przerobionych banknotów jednodolarowych jako banknotów stodorowych, czym wyłudziła pieniądze. Sąd Wojewódzki polecił zniszczenie dowodów rzeczowych w postaci tych banknotów. Oskarżona wniosła rewizję od wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zamiast polecenia zniszczenia orzekł przepadek przerobionych czterech banknotów jednodolarowych. W pozostałych częściach wyrok został utrzymany w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Mirski. Sędziowie: S. Fornalik, L. Jax (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Marii Ł., oskarżonej z art. 227 § 2, art. 205 k.k. i art. 47 § 1 u.k.s. w związku z art. 60 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez oskarżoną od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Siedlcach z dnia 30 grudnia 1976 r.:1) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: zamiast polecenia zniszczenia orzekł przepadek przerobionych czterech banknotów jednodolarowych wymienionych w zaskarżonym wyroku;2) w pozostałych częściach utrzymał tenże wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneMaria Ł. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Siedlcach z dnia 30 grudnia 1976 r. została uznana za winną tego, że dnia 16 stycznia 1976 r. w M. - działając wspólnie z nie ustaloną osobą i bez wymaganego zezwolenia na sprzedaż zagranicznych środków płatniczych - wprowadziła w obieg cztery dolary przerobione z wartości nominalnej każdy jako jeden dolar na sto dolarów, a działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wprowadzając w błąd Mariannę G. i Jadwigę Z. doprowadziła je do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem, sprzedając Jadwidze Z. jeden dolar przerobiony na sto dolarów oraz Mariannie G. trzy dolary każdy przerobiony na sto dolarów, i w ten sposób wyłudziła od Jadwigi Z. 9.000 zł, a od Marianny G. 27.000 zł, przy czym czynu tego dopuściła się po odbyciu w 1975 r. przeszło 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za przestępstwo podobne. Za czyn ten Sąd Wojewódzki - przyjmując za podstawę skazania art. 227 § 2, art. 205 § 1, art. 47 § 1 u.k.s. w związku z art. 60 § 1, art.10 § 2 k.k. - wymierzył jej na podstawie art. 227 § 2 k.k. w związku z art. 10 § 3 i art. 60 § 1 oraz art. 36 § 2 i 3 k.k. karę 3 lat pozbawienia wolności i 20.000 zł grzywny. Sąd ten ponadto "polecił zniszczyć" dowód rzeczowy w postaci czterech przerobionych banknotów dolarowych.Od powyższego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonej.(...) Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie wykonania ustawy dewizowej (Dz. U. Nr 21, poz. 137 z późn. zm.) za wartości dewizowe należy uważać między innymi zagraniczne banknoty nie mające nawet obiegu ustawowego, jeżeli są ustawowo wymienialne. Banki zagraniczne wymieniają banknoty uszkodzone (a także przerobione) na inne w tej samej wysokości nominalnej (por. wyrok SN z dnia 29 kwietnia 1960 r. - IK 225/59).W konsekwencji cztery przerobione banknoty jednodolarowe stanowiące dowód rzeczowy w niniejszej sprawie i zdeponowane obecnie w Skarbcu Emisyjnym Narodowego Banku Polskiego stanowią nadal wartość dewizową. Za bezpodstawne zatem należy uznać - zawarte w zaskarżonym wyroku - polecenie zniszczenia tychże banknotów. Dlatego też Sąd Najwyższy skorygował w tej części zaskarżony wyrok, orzekając na podstawie art. 48 § 1 k.k. - zamiast orzeczenia o zniszczeniu - przepadek tychże banknotów, które służyły do popełnienia przypisanego oskarżonej przestępstwa (...).
Powiązane orzeczenia
- III KK 495/16 2017-05-18Czy sąd może orzec zwrot dowodów rzeczowych (wartości dewizowych), co do których wcześniej prawomocnie orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa, mimo późniejszego umorzenia postępowania wobec oskarżonego z powodu depe…
- III K 543/58 1958-03-06Czy przerobiony banknot 2-dolarowy, o którym sprawca nie wiedział, że jest przerobiony, może być uznany za wartość dewizową w rozumieniu ustawy dewizowej, a jego próba sprzedaży stanowi przestępstwo z art. 23 § 2 k.k. w…
- V KRN 412/68 1968-09-19Czy wartość zagranicznych środków płatniczych, będących przedmiotem nielegalnej transakcji dewizowej, powinna być ustalana według kursu ogłoszonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego, czy według ceny zapłaconej w t…
- II KRn 927/55 1955-09-17Czy sąd karny może orzec przepadek przedmiotów stanowiących wartości dewizowe, jeśli ich status jako takich nie został jednoznacznie ustalony, a jednocześnie istnieje spór co do prawa własności tych przedmiotów?
- V K 573/62 1963-02-07Czy czyn polegający na nabyciu wartości dewizowych bez zezwolenia i próba wywozu tych wartości za granicę stanowią jedno przestępstwo, czy też dwa odrębne czyny, w świetle przepisów ustawy karnej skarbowej z 1960 r. oraz…
Powołane przepisy
art. 227 § 2art. 205 KKart. 47 § 1art. 60 § 1 KKart. 205 § 1art. 60 § 1art.10 § 2 KKart. 227 § 2 KKart. 10 § 3art. 36 § 2art. 48 § 1 KK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.