III K 543/58
WyrokIzba Karna1958-03-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przerobiony banknot 2-dolarowy, o którym sprawca nie wiedział, że jest przerobiony, może być uznany za wartość dewizową w rozumieniu ustawy dewizowej, a jego próba sprzedaży stanowi przestępstwo z art. 23 § 2 k.k. w związku z art. 1 § 3 u.k.d.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przerobiony banknot 2-dolarowy, o którym sprawca nie wiedział, że jest przerobiony, nie może być uznany za wartość dewizową w rozumieniu ustawy dewizowej, ponieważ taki pieniądz nie ma za granicą obiegu ustawowego. Brak było podstaw do skazania oskarżonego za usiłowanie wprowadzenia do obrotu banknotu 2-dolarowego, a kwalifikacja prawna przyjęta przez Sąd Wojewódzki, uwzględniająca nieświadomość sprawcy co do przerobienia banknotu, była prawidłowa.Stan faktyczny
Jan P. został skazany przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku za usiłowanie obrotu wartościami dewizowymi, polegające na oferowaniu do sprzedaży przerobionego banknotu 100-dolarowego (z banknotu 2-dolarowego). Oskarżony twierdził, że nie wiedział o przerobieniu banknotu. Sąd Najwyższy rozpatrywał rewizję oskarżonego od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając rewizję oskarżonego za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Poźniczek (sprawozdawca). Sędziowie: F. Korzeń, M. Stępczyński. Prokurator: B. Wójtowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana P. oskarżonego z art. 23 § 2 k.k. w związku z art. 1 § 3 u.k.d., po rozpoznaniu złożonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 31 marca 1958 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (…).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 31 marca 1958 r. Jan P. skazany został na 6 miesięcy więzienia i 500 zł grzywny za przestępstwo z art. 23 § 2 k.k. w związku z art. 1 § 3 u.k.d. z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 134) popełnione przez to, że usiłował dokonać obrotu wartościami dewizowymi, oferując Ludwikowi N. do sprzedaży banknot 100-dolarowy, przerobiony z banknotu 2-dolarowego, lecz zamierzonego przestępstwa nie dokonał, ponieważ został zatrzymany przez MO.Od tego wyroku założył rewizję oskarżony.Rewizja zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 23 § 2 k.k. Zdaniem rewizji, przewód sądowy dostarczył jedynie podstaw do skazania oskarżonego za przestępstwo usiłowania wprowadzenia do obrotu banknotu 2-dolarowego.Ponadto rewizja zarzuca wymierzenie oskarżonemu kary rażąco surowej wskutek nieuwzględnienia takich okoliczności, jak młody wiek oskarżonego, dotychczasowa niekaralność, niski stopień rozwoju umysłowego.Rewizja wnosi o wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej i o warunkowe zawieszenie jej wykonania.Uzasadnienie prawneW uzasadnieniu Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego nie jest słuszna.Wbrew twierdzeniom rewizji, kwalifikację prawną uznać należy za prawidłową.Oskarżony wyjaśnił, że przekonany był, iż sprzedaje banknot 100-dolarowy, i o tym, że był to przerobiony banknot 2-dolarowy, nie wiedział.Skoro zamiarem oskarżanego była sprzedaż banknotu 100-dolarowego, to słusznie Sąd skazał oskarżonego za przestępstwo z art. 1 u.k.d. Czyn oskarżonego nie przestaje być czynem przestępczym przez to, że banknot ofiarowany przez oskarżonego do sprzedaży był przerobionym banknotem 2-dolarowym, o czym zresztą oskarżony nie wiedział. Tę nieświadomość oskarżonego słusznie przyjął Sąd jako podstawę do zastosowania art. 23 § 2 k.k.Zgodnie z treścią przepisu art. 2 ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 133), przerobionego banknotu nie można uważać za wartość dewizową, albowiem pieniądz taki nie ma za granicą obiegu ustawowego.Skoro ani banknot, który oskarżony chciał sprzedać, nie był dewizą, ani zamiarem oskarżonego było wprowadzenie do obrotu banknotu 2-dolarowego, to brak jakichkolwiek podstaw do skazania oskarżonego za usiłowanie wprowadzenia do obrotu banknotu 2-dolarowego.Biorąc te okoliczności pod uwagę, kwalifikację przyjętą przez Sąd uznać należy za prawidłową.Kary wymierzonej oskarżonemu również nie można uznać za rażąco surowej.Wbrew twierdzeniu rewizji, Sąd przy wymiarze kary wziął pod uwagę i młody wiek oskarżonego oraz poziom umysłowy oskarżonego i jego stosunki osobiste.Rewizja nie przytacza żadnych takich okoliczności, które uzasadniałyby dalsze złagodzenie kary i z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I KR 39/77 1977-04-14Czy przerobione banknoty jednodolarowe, stanowiące dowód rzeczowy w sprawie o przestępstwo dewizowe i oszustwo, podlegają przepadkowi zamiast zniszczeniu?
- II K 602/57 1958-03-14Czy przerobiony autentyczny pieniądz, który nie ma obiegu ustawowego w żadnym państwie, może być uznany za wartość dewizową w rozumieniu ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. i stanowić przedmiot przestępstwa dewizowe…
- V K 573/62 1963-02-07Czy czyn polegający na nabyciu wartości dewizowych bez zezwolenia i próba wywozu tych wartości za granicę stanowią jedno przestępstwo, czy też dwa odrębne czyny, w świetle przepisów ustawy karnej skarbowej z 1960 r. oraz…
- WR 215/87 1987-05-25Czy żądanie przez oskarżonego wartości dewizowych, bez ich faktycznego otrzymania lub próby wręczenia, może być uznane za usiłowanie obrotu tymi wartościami w rozumieniu art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 u.k.s.?
- V KRN 412/68 1968-09-19Czy wartość zagranicznych środków płatniczych, będących przedmiotem nielegalnej transakcji dewizowej, powinna być ustalana według kursu ogłoszonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego, czy według ceny zapłaconej w t…
Powołane przepisy
art. 23 § 2 KKart. 1 § 3art. 375 KPKart. 1art. 2§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.