WR 215/87

WyrokIzba Wojskowa1987-05-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie przez oskarżonego wartości dewizowych, bez ich faktycznego otrzymania lub próby wręczenia, może być uznane za usiłowanie obrotu tymi wartościami w rozumieniu art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 u.k.s.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie wartości dewizowych nie może być uznane za usiłowanie obrotu tymi wartościami w rozumieniu art. 11 § 1 k.k. Zachowanie takie, choć zmierza do obrotu, jest zbyt odległe od jego dokonania, aby można było mówić o bezpośrednim zmierzaniu do wykonania zamierzonego czynu. W związku z tym, kwalifikacja prawna czynu z art. 244 k.k. uzupełniona o art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 u.k.s. została skorygowana.
Stan faktyczny
Zbigniew R. został skazany za popełnienie przestępstw, w tym z art. 244 k.k. i art. 60 § 1 u.k.s. w zw. z art. 11 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował jego czyn jako usiłowanie niedozwolonego obrotu dewizowego, uznając żądanie 100 dolarów USA za takie usiłowanie. Prokurator i obrońca wnieśli rewizje, kwestionując tę kwalifikację. Prokurator zarzucił błędne zastosowanie art. 11 § 1 k.k., a obrońca wskazywał na błędy w ustaleniach faktycznych dotyczące żądania dolarów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił rewizje, zmieniając kwalifikację prawną czynu i uchylając część orzeczenia o karze grzywny, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Zawiłowski (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Olczak, ppłk E. Matwijów.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Obara.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 25 maja 1987 r. na rozprawie sprawy Zbigniewa R. nieprawomocnie skazanego za popełnienie przestępstw określonych w:1) art. 244 k.k. - na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw (Dz. U. Nr 26, poz. 126) złagodzono do 10 miesięcy pozbawienia wolności, oraz karę 180.000 zł grzywny,2) art. 244 k.k. i art. 60 § 1 u.k.s. w zw. z art. 11 § 1 k.k. i art. 6 § 1 u.k.s. - na karę 2 lat pozbawienia wolności, którą na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. złagodzono do 1 roku pozbawienia wolności, oraz karę 300.000 zł grzywny i na podstawie art. 60 § 1 u.k.s. w zw. z art. 12 § 1 k.k. 120.000 zł grzywny i degradację,3) art. 239 § 1 k.k. - na karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, którą na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. złagodzono do 8 miesięcy pozbawienia wolności, oraz karę 120.000 zł grzywny -łącznie na kary 2 lat pozbawienia wolności i 450.000 zł grzywny wraz z karą dodatkową podania wyroku do publicznej wiadomości, a ponadto wobec którego umorzono postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 205 § 1 k.k. na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192),z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego oraz obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 31 marca 1987 r.,częściowo uwzględniając rewizję prokuratora oraz obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok przez wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu - określonego w art. 244 k.k. i art. 60 § 1 u.k.s. w zw. z art. 11 § 1 k.k. oraz art. 6 § 1 u.k.s. - art. 60 § 1 u.k.s. w zw. z art. 11 § 1 k.k. i art. 6 § 1 u.k.s. oraz uchylenie orzeczenia o karze grzywny wymierzonej na podstawie art. 60 § 1 u.k.s. w zw. z art. 12 § 1 k.k. -i z tymi zmianami w pozostałej części wyrok ten utrzymał w mocy (...).(...) Od tego wyroku rewizje złożyli prokurator i obrońca.Prokurator w rewizji zarzucił m.in. błędne zastosowanie w kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt 2 zaskarżonego wyroku art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 u.k.s. wskutek bezzasadnego uznania, że oskarżony usiłował uczestniczyć w niedozwolonym obrocie dewizowym.W związku z tym prokurator wniósł o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu określonego w art. 244 i 11 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 u.k.s. przez wyeliminowanie z niej art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 u.k.s.Obrońca oskarżonego natomiast m.in. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu - na podstawie zeznań świadka Sławomira U. - że oskarżony oprócz kwoty 50.000 zł, którą przyjął, żądał od niego ponadto 100 dolarów USA, mimo że zeznania tego świadka są niespójne oraz niejednolite i nie powinny stanowić w sprawie dowodu, co miało wpływ na uwzględnienie w kwalifikacji prawnej czynu art. 60 § 1 u.k.s. (...).W związku z tym zarzutem wniósł m.in. o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt 2 zaskarżonego wyroku przez wyeliminowanie art. 60 § 1 u.k.s. (...).W toku rozprawy rewizyjnej przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł rewizję prokuratora oraz w części rewizję obrońcy, a mianowicie w kwestii wyeliminowania z kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt 2 zaskarżonego wyroku art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 u.k.s., a w pozostałej części wniósł o jej oddalenie. Obrońca natomiast poparł własną rewizję oraz częściowo rewizję prokuratora w kwestii wyeliminowania z kwalifikacji prawnej czynu art. 11 § 1 w zw. z art. 60 § 1 u.k.s., a w pozostałej części wniósł o jej oddalenie.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej i obrońcy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Rewizja prokuratora jest częściowo słuszna, a mianowicie w części dotyczącej błędnego zakwalifikowania, opisanego w pkt 2 zaskarżonego wyroku, czynu z art. 244 k.k. i art. 60 § 1 u.k.s. w zw. z art. 11 § 1 i art. 6 § 1 u.k.s.Sąd pierwszej instancji stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że oskarżony żądając kwoty 100 dolarów USA usiłował dokonać "innego" w rozumieniu art. 60 § 1 u.k.s. obrotu wartościami dewizowymi, nie mając do tego wymaganego zezwolenia i wbrew przepisom prawa dewizowego, i dlatego kwalifikacja jego czynu z art. 244 k.k. uzupełniona powinna być art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 u.k.s.Tego rodzaju stanowisko sądu pierwszej instancji słusznie kwestionuje prokurator, gdyż żądanie wartości dewizowych nie może być uznane za usiłowanie obrotu tymi wartościami w rozumieniu art. 11 § 1 k.k. Zachowanie takie zmierza wprawdzie do takiego obrotu, jednakże jest ono jeszcze zbyt odległe, by można było mówić, iż zmierza ono bezpośrednio do dokonaniu zamierzonego czynu, polegającego na obrocie, o którym mowa w art. 60 § 1 u.k.s. Na marginesie zauważyć trzeba, że ostatecznie oskarżony nie otrzymał żadnych dolarów USA, jak też nie próbowano mu ich wręczyć.W tej sytuacji należało odpowiednio skorygować kwalifikację prawną tego czynu oskarżonego (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 244 KKart. 5 ust. 1art. 60 § 1art. 11 § 1 KKart. 6 § 1art. 12 § 1 KKart. 239 § 1 KKart. 4 ust. 1art. 205 § 1 KKart. 4 ust. 2art. 244art. 11 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.