I PR 122/76

WyrokIzba Cywilna1976-05-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakład pracy ponosi odpowiedzialność za szkodę pracownika wynikłą z niewydania mu w terminie świadectwa pracy i opinii o pracy, nawet jeśli wydanie opinii o pracy należało do właściwości jednostki nadrzędnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zakład pracy ponosi odpowiedzialność za szkodę pracownika wynikłą z niewydania mu w terminie świadectwa pracy i opinii o pracy. Obowiązek wydania świadectwa pracy wynika z art. 97 § 1 k.p. i ciąży na zakładzie pracy bez względu na stanowisko pracownika. Nawet jeśli wydanie opinii o pracy należało do właściwości jednostki nadrzędnej, zakład pracy odpowiada za szkodę pracownika na podstawie art. 99 § 2 k.p., gdyż jest to roszczenie ze stosunku pracy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca został odwołany ze stanowiska dyrektora Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. Po rozwiązaniu stosunku pracy nie otrzymał w terminie świadectwa pracy i opinii o pracy. Z tego powodu nie został od razu zatrudniony w Urzędzie Wojewódzkim w E., co spowodowało szkodę. Okręgowy Sąd Pracy zasądził odszkodowanie od Przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo wniosło odwołanie, zarzucając m.in. brak swojej winy oraz odpowiedzialność jednostki nadrzędnej za wydanie opinii.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie pozwanego Przedsiębiorstwa od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Wasilewski (sprawozdawca). Sędziowie: E. Brzeziński, A. Szczurzewski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Zbigniewa B. przeciwko Skarbowi Państwu - Urzędowi Miejskiemu w K. i Rejonowemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w K. o odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy, na skutek odwołania pozwanego Przedsiębiorstwa od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 22 czerwca 1976 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca był zatrudniony na stanowisku dyrektora Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. Urząd Miejski w K. w dniu 28.III.1975 r. odwołał wnioskodawcę z zajmowanego stanowiska. Na skutek odwołania stosunek pracy między wnioskodawcą i Przedsiębiorstwem został rozwiązany z dniem 30.VI.1975 r. Wnioskodawca twierdził, że na skutek niewydania mu w terminie świadectwa pracy i opinii o pracy, w okresie od 1 do 15.VII.1975 r. pozostawał bez pracy i wniósł o zasądzenie odszkodowania w kwocie 4.485 zł.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasądził od Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. na rzecz wnioskodawcy kwotę 4.485 zł z odsetkami.Sąd Pracy ustalił, że wnioskodawca w dniu 23.VI.1975 r. złożył podanie o zatrudnienie go w Urzędzie Wojewódzkim w E. od dnia 1.VII.1975 r., jednakże z tym dniem nie został przyjęty do pracy, ponieważ nie przedstawił świadectwa pracy i opinii z ostatniego zakładu pracy. Zatrudniony został dopiero 15.VII.1975 r. po złożeniu tych dokumentów. Przedsiębiorstwo ze swej winy nie wydało wnioskodawcy świadectwa pracy z chwilą rozwiązania stosunku pracy. Z tej przyczyny Sąd Pracy uznał roszczenie odszkodowawcze wnioskodawcy za uzasadnione.W odwołaniu Przedsiębiorstwo zarzuciło, iż wnioskodawca o wydanie świadectwa pracy zwracał się wyłącznie do Urzędu Miejskiego w K. Nie można więc przypisać Przedsiębiorstwu winy za to, że nie otrzymał on niezwłocznie świadectwa pracy. Przedsiębiorstwo dalej twierdziło, że przyczyną niezatrudnienia wnioskodawcy od 1.VII.1975 r. było nie tylko niezłożenie świadectwa pracy, ale również i opinii o pracy. Wnioskodawca nie byłby zatrudniony nawet wówczas, gdyby złożył świadectwo pracy, szkoda zatem nie jest wyłącznym następstwem niewydania świadectwa pracy. Opinię zaś o kierowniku zakładu pracy wydaje jednostka nadrzędna. Obciążenie zatem obowiązkiem naprawienia szkody jedynie Przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy opinii nie wydała w terminie jednostka nadrzędna, byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Obowiązek niezwłocznego wydania pracownikowi świadectwa pracy w związku z rozwiązaniem stosunku pracy wynika z art. 97 § 1 k.p. Zakład pracy obowiązany jest wydać pracownikowi świadectwo pracy bez wyczekiwania na żądanie pracownika. Zakład pracy wydaje świadectwo pracy również pracownikowi, który był zatrudnionych na stanowisku dyrektora.Przedsiębiorstwo nie wykazało w sprawie okoliczności usprawiedliwiających niewydanie wnioskodawcy świadectwa pracy w terminie. Za takie okoliczności nie można bowiem uznać ani starań wnioskodawcy o świadectwo w jednostce, która odwołała go z zajmowanego stanowiska, ani też faktu, iż akta osobowe wnioskodawcy znajdowały się w tej jednostce.Wnioskodawca po odwołaniu go z zajmowanego stanowiska przez okres trzech miesięcy pozostawał nadal pracownikiem Przedsiębiorstwa. Był to wystarczający okres do przygotowania wnioskodawcy świadectwa pracy. Nieuzasadniony jest zatem zarzut, iż opóźnienie w wydaniu wnioskodawcy świadectwa pracy nastąpiło z przyczyn nie zawinionych przez Przedsiębiorstwo.Nietrafny jest też pogląd wyrażony w odwołaniu, iż za szkodę pracownika wynikła z niewydania mu w terminie opinii o pracy odpowiedzialność ponosi nie zakład pracy, lecz jednostka nadrzędna, jeśli ta jednostka, ze względu na zajmowanie przez pracownika stanowiska dyrektora zakładu, obowiązana była do wydania mu opinii. Szkoda, jaką poniósł pracownik na skutek niewydania mu w terminie opinii o pracy przez jednostkę nadrzędną nad zakładem pracy, zobowiązaną do dokonania tej czynności na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1974 r. w sprawie świadectw i opinii (Dz. U. Nr 45, poz. 269) jest szkodą wyrządzoną pracownikowi przez zakład pracy i obowiązek jej naprawienia w granicach określonych w art. 99 § 2 k.p. obciąża zakład pracy. Odszkodowanie z art. 99 k.p. jest roszczeniem ze stosunku pracy i bez względu na zajmowane przez pracownika stanowisko oraz prawne ukształtowanie obowiązków w przedmiocie wydania opinii o pracy przysługuje pracownikowi od zakładu pracy, nie zaś od jednostki, z którą nie pozostawał on w stosunku prawnym. Z mocy ustawy zakład pracy odpowiada także za szkodę, jaką poniósł pracownik na skutek niewykonania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy, chociażby na podstawie przepisów spełnienie tego obowiązku należało do właściwości jednostki nadrzędnej nad zakładem pracy.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 w związku z art. 74 § 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych oddalił odwołanie, wobec braku podstaw do jego uwzględnienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 97 § 1 KPart. 99 § 2 KPart. 99 KPart. 61art. 74 § 2§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.