I PR 175/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Szymanek.Sędziowie SN: B. Brzeziński, Z. Stypułkowska (spraw.).Protokolant: Z. Zakrzewska.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawcy domagali się zasądzenia od pozwanego Instytutu różnych kwot, tytułem nagrody z tzw. funduszu efektów wdrożeniowych. Twierdzili, iż pomimo wykonania prac związanych z dwoma tematami nr 158/72 i 158/1/73 - i ich wdrożenia nie wypłacono im "całego funduszu nagród", zgodnie z przepisami zarządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 marca 1969 r. w sprawie wprowadzenia eksperymentalnych zasad współpracy Instytutu z przedsiębiorstwami.Pozwany Instytut zarzucił, iż w związku z uchyleniem z dniem 1 stycznia 1975 r. wymienionego zarządzenia, obowiązują w tym zakresie przepisy uchwały nr 289 Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1973 r. (M.P. z 1974 r. Nr 2, poz. 9), a ponadto, że nagrody z funduszu wdrożeniowego mają charakter uznaniowy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podzielił pogląd pozwanego Instytutu i powództwo oddalił. Z regulaminu nagradzania z funduszu nagród wdrożeniowych, obowiązującego od dnia 1 stycznia 1975 r. wynika, że nagrody te nie podlegają opodatkowaniu, nie wchodzą do postawy wynagrodzenia za urlop, a także emerytury, renty i zasiłku z ubezpieczenia społecznego. Nie można więc ich uznać za część wynagrodzenia za pracę. Za uznaniowym charakterem nagrody co do wysokości przemawiają przepisy zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia 29 czerwca 1974 ., wydanego na podstawie uchwały nr 289 Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1973 r. (M.P. z 1974 r. Nr 2, poz. 9), z których wynika, że dyrektor Zjednoczenia nadzorującego przedsiębiorstwo może ustalić niższe stawki procentowo odpisu na funduszu efektów wdrożeniowych w zależności od nakładu pracy i stopnia oryginalności rozwiązania, wobec czego i fundusz nagród będzie niższy.Wysokość wypłacanych nagród wnioskuje kierownik zespół odrażającego, zatwierdza dyrektor przedsiębiorstwa, który może do 10% kwot nagród przeznaczyć dla innych pracowników. Wysokość wszystkich nagród wdrożeniowych dla jednego pracownika nie może przekraczać kwoty 150.000 zł rocznie. Obowiązujący w 1974 r. regulamin przyznawał także dyrektorowi prawo pomniejszania ogólnej wysokości nagród, jak i nagród jednostkowych, jeżeli uznał, iż nie odpowiada ona poziomowi wykonanych prac.Wnioskodawcy w odwołaniu wnoszą o zmianę albo uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie ich żądania.Odwołanie jest nieuzasadnione z motywów przytoczonych przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.Wnioskodawcy przyznają, iż "charakter uznaniowy ma wysokość indywidualnej nagrody każdej z osób będących uczestnikami zespołu wdrożeniowego". Wynika to - ich zdaniem - z regulaminu nagradzania z funduszu nagród za wdrożenie z dnia 20 października 1971 r. Nie wnoszą też zastrzeżeń co do wysokości indywidualnych nagród, ustalonych procentowo w odniesieniu do ogólnej puli, jaka zgodnie z obowiązującymi przepisami powinna być utworzona dla autorów i współautorów wdrażanych rozwiązań oraz osób uczestniczących bezpośrednio we wdrożeniu tych rozwiązań.Zarzucają natomiast, iż sposób tworzenia funduszu nagród oraz jego wielkość nie jest pozostawiona swobodnej ocenie kierownictwa, lecz wynika z obowiązujących w tym przedmiocie przepisów oraz że pozwany Instytut wbrew tym przepisom pomniejszył fundusz nagród wdrożeniowych.Zarzut ten nie podważa poglądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wedle którego wobec uznaniowego charakteru tych nagród wnioskodawcom nie przysługuje roszczenie, którego mogliby dochodzić przed organami powołanymi do rozpoznawania sporów o roszczenia pracowników ze stosunku pracy. Nie wyłącza to oczywiście możliwości kwestionowania przez osoby zainteresowane decyzji w tym przedmiocie w trybie postępowania administracyjnego, poprzez odwołanie się do jednostki nadrzędnej.Uznaniowy charakter nagrody polega na tym, że zarówno przyznanie jej pracownikowi, jak i określenie wysokości nagrody należy do zakresu swobodnego uznania zakładu pracy. Wnioskodawcy nie kwestionują też poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż przepisy dotyczące nagród wdrożeniowych nie zawierają warunków, których ziszczenie się tworzy po stronie pracownika prawo podmiotowe do otrzymania nagrody, poza zakreśleniem ich górnej granicy do 150.000 zł. W sprzeczności z powyższym pozostaje więc zarzut skarżących, iż przysługuje im roszczenie o wypłatę "całego funduszu nagród", skoro podział tego funduszu między członkami zespołu wdrożeniowego zależy od uznania zakładu pracy i nie podlega kontroli organów rozpoznających spory ze stosunku pracy.Za uznaniowym charakterem wymienionych nagród wypowiedział się już Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 kwietnia 1977 r., I PZP 6/77.Z tych względów, od owianie jako nieuzasadnione ulega oddaleniu (art. 72 w zw. z art. 74 § 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych).