I PR 244/63
WyrokIzba Cywilna1963-08-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę pracownika wynikającą z opóźnienia w wykreśleniu go z Centralnego Rejestru MHW, jeśli pracownik nie mógł znaleźć pracy z powodu figurowania na liście?Ratio decidendi
Pracodawca, który spowodował zarejestrowanie pracownika w Centralnym Rejestrze MHW, powinien niezwłocznie podjąć kroki w celu skreślenia pracownika z rejestru, gdy odpadły przyczyny rejestracji. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku, pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę pracownika wynikającą z tego opóźnienia. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę, nawet jeśli dowiedział się o wyroku oddalającym powództwo o manko z opóźnieniem, jeśli powinien był wiedzieć o treści wyroku w dniu jego ogłoszenia.Stan faktyczny
Powódka została zwolniona z pracy z powodu manka w sklepie. Śledztwo w sprawie manka zostało umorzone z braku winy powódki, a powództwo o wyrównanie manka oddalone. Powódka przez 22 miesiące nie mogła znaleźć nowej pracy, ponieważ pozwany nie wystąpił w odpowiednim czasie o wykreślenie jej z Centralnego Rejestru MHW. Sąd Wojewódzki zasądził odszkodowanie za okres opóźnienia w wykreśleniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Tyszka (sprawozdawca). Sędziowie: M. Piekarski, J. Krzyżanowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Reginy K. przeciwko Miejskiemu Handlowi Detalicznemu Artykułami Przemysłowymi i Różnymi w W. o 48.400 zł, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 10 października 1962 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowódka żądała zasądzenia od pozwanego 48.400 zł tytułem odszkodowania. Twierdziła, że była zatrudniona u pozwanego jako kierowniczka sklepu za wynagrodzeniem 2.200 zł miesięcznie i została z dniem 25 sierpnia 1959 r. zwolniona z pracy bez wypowiedzenia z powodu powstałego w sklepie manka w kwocie 19.984 zł 60 gr.Prowadzone w związku z tym mankiem śledztwo zostało prawomocnie umorzone z braku winy powódki. Oddalone zostało także prawomocnie powództwo MHD przeciwko powódce o wyrównanie manka. Powódka w okresie 22 miesięcy nie mogła pomimo starań znaleźć nowej pracy, albowiem pozwany nie wystąpił w czasie właściwym o wykreślenie powódki z Centralnego Rejestru MHW.Pozwany wniósł o oddalenie powództwa zarzucając, że nie mógł żądać wykreślenia powódki z Centralnego Rejestru wobec stwierdzenia manka w sklepie, skoro sprawa sądowa o manko nie została jeszcze zakończona, a gdy to nastąpiło, wystąpił z wnioskiem o wykreślenie powódki z ewidencji tego Rejestru.Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego na rzecz powódki 4.400 zł, w pozostałej zaś części powództwo oddalił, przy czym w uzasadnieniu wyroku przytoczył, co następuje:"Powódka została zwolniona z pracy ze skutkiem natychmiastowym z dniem 25.VIII.1959 r. z tego powodu, że w prowadzonym przez nią sklepie pozwanego powstał niedobór w wysokości 19.984,60 gr. W sprawie niedoboru prowadzone było śledztwo przez Prokuraturę Powiatową i w dniu 24.XI.1959 r. zostało umorzone z braku dowodów winy.Oprócz tego była prowadzona sprawa cywilna o zasądzenie od powódki odszkodowania z tytułu niedoboru.Powódka po umorzeniu prowadzonego przeciwko niej śledztwa zaczęła poszukiwać pracy, jednakże ze względu na to, że figurowała w ewidencji Centralnego Rejestru MHW, nigdzie pracy nie mogła otrzymać.Wyrok oddalający powództwo o manko zapadł w dniu 6.VII.1961 r., a w dniu 16.IX.1961 r. pozwane Przedsiębiorstwo wysłało pismo do MHW o skreślenie powódki z Rejestru.Powódka rzeczywiście miała trudności w znalezieniu pracy, jednakże nie można za to czynić odpowiedzialnym pozwane Przedsiębiorstwo, gdyż jego obowiązkiem było zawiadomienie MHW o niedoborze powstałym w sklepie prowadzonym przez powódkę.Umorzenie śledztwa nie wyłączało odpowiedzialności pozwanej za powstanie niedoboru w drodze postępowania cywilnego. Tak więc dopiero po prawomocnym zakończeniu sprawy cywilnej mogło nastąpić wykreślenie powódki z Rejestru.Pozwane Przedsiębiorstwo powinno było od razu przesłać pismo do Rejestru MHW, uczyniło to jednak dopiero w dniu 16.IX.1961 r., czyli po przeszło 2 miesiącach od wydania prawomocnego wyroku oddalającego powództwo. Z tych względów Sąd Wojewódzki uznał, że za dwa miesiące opóźnienia MHD powinno odpowiadać za szkodę, jaką powódka poniosła na skutek niemożności otrzymania pracy".Pozwany w rewizji domaga się zmiany wyroku i oddalenie powództwa w całości bądź uchylenia wyroku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący zarzuca, że nie mógł wcześniej, niż to uczynił, wysłać pisma o skreślenie powódki z Centralnego Rejestru Ministerstwa Handlu Wewnętrznego, gdyż o wyroku z dnia 6 lipca 1961 r., oddalającym jego rewizję w sprawie o manko przeciwko powódce, dowiedział się dopiero po otrzymaniu tego wyroku, co nastąpiło 26 października 1961 r.Zarzut ten jest niesłuszny.Skarżący był stroną w procesie o manko przeciwko powódce. Proces ten - co jest niesporne - zakończył się oddaleniem jego powództwa, skarżący więc jako strona wiedział, a w każdym razie powinien był wiedzieć o treści wydanego w tej sprawie wyroku w drugiej instancji, już w dniu jego ogłoszenia. Nie może zatem mieć istotnego znaczenia okoliczność, że wyrok ten (z uzasadnieniem) "dotarł" do skarżącego dopiero w dniu 26.X.1961 r.Pracodawca, który spowodował zarejestrowanie pracownika w Centralnym Rejestrze MHW powinien niezwłocznie poczynić niezbędne kroki w celu skreślenia pracownika z rejestru, gdy odpadły przyczyny zarejestrowania. W razie niedopełnienia tego obowiązku pracodawca odpowiada za powstałą stąd dla pracownika szkodę. Skoro zatem skarżący znał bądź powinien był znać treść prawomocnego wyroku w sprawie o manko, obowiązany był spowodować niezwłocznie skreślenie powódki z Centralnego Rejestru MHW i w tym celu przesłać tej instytucji - jeśli to było potrzebne - odpis sentencji wyroku, który mógł otrzymać każdego czasu w sądzie, bez potrzeby wyczekiwania na uzasadnienie wyroku i doręczenie go stronom.Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił, że powódka pomimo starań nie mogła uzyskać pracy odpowiedniej do jej kwalifikacji z powodu figurowania na liście tzw. "mankowiczów" w Centralnym Rejestrze. Słuszny jest zatem wniosek Sądu Wojewódzkiego, że pozwany, którego obciąża wina za dwumiesięczną zwłokę w wykreśleniu powódki z Rejestru, odpowiada za powstałą stąd dla niej szkodę.W związku z podniesionym przez skarżącego na rozprawie rewizyjnej zarzutem, że powódka podjęła nową pracę zarobkową już od daty wyroku Sądu Wojewódzkiego w sprawie o manko, należy zauważyć, że zarzut ten nie był podniesiony ani w I instancji, ani też w rewizji, a powódka zarzutowi temu zaprzeczała. Dlatego też również i ten zarzut nie mógł być uwzględniony.Z tych względów i na mocy art. 383 k.p.c. rewizja została oddalona.
Powiązane orzeczenia
- II PR 458/62 1963-07-20Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę pracownika wynikłą z niewycofania z centralnego rejestru karty kwalifikacyjnej, mimo umorzenia postępowania przeciw pracownikowi?
- I PKN 680/98 1999-05-05Czy pracownik, który nie dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, może być pociągnięty do odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wynikłą z naruszenia każdego innego obowiązku pracowni…
- IV PR 18/81 1981-03-30Czy pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w mieniu pracodawcy, jeśli szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a pracodawca nie dopełnił obowiązków nadzoru?
- I CR 124/54 1954-10-06Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wynikłą z opóźnionego wydania świadectwa pracy, w tym za utracone wynagrodzenie i zasiłek rodzinny?
- IV CR 926/61 1963-12-08Czy pracownik, który dopuścił się nadużyć i przywłaszczenia mienia pracodawcy, może być zwolniony z odpowiedzialności odszkodowawczej z powodu przyczynienia się pracodawcy do powstania szkody?
Powołane przepisy
art. 383 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.