I PR 321/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Knap. Sędziowie: T. Kasiński, J. Rumszewicz-Nanysowa (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Wydawniczo-Oświatowej Spółdzielni Inwalidów "Wspólna Sprawa" w W. przeciwko Janinie K. o zapłatę na skutek rewizji powodowej Spółdzielni od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 13 marca 1973 r.,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowódka - Wydawniczo-Oświatowa Spółdzielnia Inwalidów "Wspólna Sprawa" w W. - domagała się zasądzenia od Janiny K. kwoty 157.591 zł z tytułu odszkodowania za poniesione przez Spółdzielnię szkody w związku z działalnością pozwanej jako dyrektora Zakładu I "Wydawnictwa Oświatowe".Nienależyte wykonanie obowiązków przez pozwaną jako dyrektora Zakładu I polegało na tym, że po otrzymaniu zamówienia z Zakładu Nadwozi Samochodowych "Nysa" na wykonanie tablic motoryzacyjnych podjęła ona decyzję o uruchomieniu cyklu produkcyjnego bez zawarcia umowy z wyżej wymienionym Zakładem. Wobec przedłużającej się produkcji tablic, Zakład - nie będąc związany umową - odmówił ich przyjęcia, jako nieaktualnych, i odmówił zapłaty w wysokości dochodzonej pozwem.Pozwana nie uznała powództwa i wniosła o jego oddalenie z zasądzeniem kosztów procesu, między innymi podnosząc zarzut prekluzji z art. 473 k.z.Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki powództwo oddalił. Sąd ten ustalił, że wprawdzie stosunek pracy między powódką a pozwaną ustał dopiero z dniem 31.I.1972 r., ale że pozwana została odwołana ze stanowiska dyrektora już z dniem 4.XI.1971 r. (tj. na początku okresu wypowiedzenia jej pracy) i przez cały okres wypowiedzenia do dnia 31.I.1972 r. wykonywała w powodowym przedsiębiorstwie inną pracę. W związku z powyższym - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - początek biegu terminu prekluzji dla roszczenia nawiązującego do nienależytego pełnienia przez pozwaną obowiązków dyrektora należy liczyć od daty zaprzestania pełnienia tych obowiązków (4.XI.1971 r.), a w takim razie powództwo, które wpłynęło do sądu w dniu 18.I.1973 r., należało oddalić wobec sprekludowania się roszczenia.W rewizji od tego wyroku powódka domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Powódka, nie kwestionując ustaleń Sądu Wojewódzkiego, reprezentuje pogląd, że dla oceny początkowego dnia biegu rocznego terminu z art. 473 k.z. decydująca jest data zakończenia stosunku pracy, skierowanie zaś pracownika w czasie trwania stosunku pracy do pełnienia innych czynności aniżeli te, z którymi wiąże się powstanie szkody, jest z tego punktu widzenia bez znaczenia.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zagadnienie w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni pojęcia "zakończenie stosunku pracy" w rozumieniu art. 473 k.z., który poprzez art. XII przep. wprow. k.c. mógłby mieć tu zastosowanie.Z samego usytuowania przepisu art. 473 k.z. w rozdziale III, traktującym o zakończeniu stosunku pracy, wynika, iż przepis ten odnosi się do sytuacji faktycznych, w których nastąpiło zakończenie stosunku pracy w rozumieniu zdarzeń, o jakich mowa w tym rozdziale. W niniejszym wypadku ma zastosowanie art. 25 rozporządzenia o umowie o pracę pracowników umysłowych, który dopuszcza zakończenie stosunku pracy wskutek "rozwiązania umowy przez wypowiedzenie", oczywiście z zachowaniem odpowiedniego terminu.Powierzenie pracownikowi, na okres wypowiedzenia innego aniżeli dotychczasowy zakresu czynności nie oznacza przekształcenia trwającego stosunku pracy w nowy stosunek odmiennej treści; tym samym czynność ta nie może być uznana za powodującą zakończenie stosunku pracy. Za takim rozumieniem tego określenia przemawia również i dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego, licznie cytowane w zbiorze pt. "Prawo pracy" J. Zielińskiego (wyd. 1969 r., t. I, s. 170-171), a w szczególności orzeczenie z dnia 1.VI.1964 r. II PR 35/63 (OSPiKA 1965, z. 7-8, poz. 160); w orzeczeniu tym wyraźnie stwierdzono, że przepis art. 473 k.z. ma zastosowanie, gdy okres dłuższy od roku upłynął od chwili "prawnego wygaśnięcia konkretnego stosunku pracy, a nie od chwili faktycznego zaprzestania przez pracownika pełnienia czynności, które z tym konkretnym stosunkiem były związane". Pogląd ten składa sądzący w pełni podziela.Ponieważ w niniejszej sprawie zakończenie (wygaśnięcie) stosunku pracy pozwanej nastąpiło z dniem 31.I.1972 r., pozew zaś wpłynął do Sądu Wojewódzkiego w dniu 18.I.1973 r., przeto upływ terminu z art. 473 k.z. nie nastąpił i sprawa podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania (art. 388 § 1 k.p.c.).