I CR 971/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krzyżanowski (sprawozdawca). Sędziowie: T. Witkowski, J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej "Witamina" w B. przeciwko Wacławowi W. o 77.274,57 zł, na skutek rewizji strony powodowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 27 lipca 1961 r.,uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Białymstoku.Uzasadnienie faktyczneW pozwie z dnia 30 marca 1960 r. powodowa Spółdzielnia dochodzi od pozwanego kwoty 77.274,57 zł z tytułu niedoboru towarowego i różnic klasyfikacyjnych na punkcie skupu powódki w B., którego odpowiedzialnym materialnie magazynierem był pozwany.Pozwany roszczenia nie uznał.Sąd Wojewódzki ograniczył postępowanie do kwestii prekluzji roszczenia i wyrokiem z 27.VII.1961 r. powództwo w całości oddalił, wychodząc z następujących założeń:Jest niesporne miedzy stronami, że pozwany zdał magazyn w dniu 21 stycznia 1959 r. Śledztwo przeciwko pozwanemu zostało umorzone wobec braku dostatecznych dowodów winy. Wobec braku w działalności pozwanego elementów czynu niedozwolonego odpowiada on z art. 239 k.z. Termin prekluzyjny z art. 473 k.z. biegnie od daty zakończenia tego stosunku pracy, z którego wypływa poszukiwane roszczenie.Skoro pozwany zdał magazyn w dniu 21.I.1959 r., a powództwo wytoczono w dniu 30.III.1960 r., to prekluzja jest oczywista.Wobec powyższego, bez merytorycznego rozpoznawania sporu, Sąd Wojewódzki oddalił powództwo.W rewizji strona powodowa zarzuca naruszenie art. 473 k.z. oraz uchybienia procesowe mające wpływ na wynik sprawy przez oddalenie powództwa bez rozważenia, że stosunek pracy z pozwanym został rozwiązany z dniem 31.III.1959 r. oraz że od 4.II. do 31.III.1959 r. pozwany wykorzystywał urlop wypoczynkowy, należny mu za lata 1958 i 1959.W konkluzji skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji przy uwzględnieniu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie prawneRewizja jest uzasadniona.Sąd Wojewódzki, jak wynika z treści motywów, ustalił jedynie, że pozwany zdał w dniu 21.I.1959 r. prowadzony przez siebie magazyn i datę tę przyjął jako początkową dla obliczenia biegu rocznego terminu zawitego z art. 473 k.z. Trafnie zarzuca skarżący wadliwość tego poglądu.Przepis art. 473 k.z. ma niewątpliwie charakter wyjątkowy i jako taki wymaga ścisłej wykładni, nie dopuszczając interpretacji rozszerzającej.Skoro przepis ten stanowi, że niedopuszczalne jest dochodzenie sądowe roszczeń z umowy o pracę po upływie roku od dnia zakończenia stosunku pracy, to dla oceny początkowego dnia biegu tego terminu miarodajna jest jedynie data zakończenia stosunku pracy, z którego wypływa poszukiwane roszczenie, a nie data dokonania przez pracownika pewnych czynności, które jakkolwiek związane są być może z zamierzoną likwidacją tego stosunku, nie stanowią jeszcze o jego definitywnym rozwiązaniu w dacie ich wykonania.Jak wyjaśnił przy tym Sąd Najwyższy w szeregu orzeczeń (por. orzeczenia S.N.: z 10.I.1957 r. 4 CR 1122/56, OSN 1958, poz. 39; z 7.I.1960 r. 1 CR 140/59, "Nowe Prawo" nr 9 z 1960 r., str. 1215), zakończeniem pewnego stosunku pracy w rozumieniu art. 473 k.z. jest również objęcie przez pracownika u tego samego pracodawcy zupełnie innego stanowiska, łączącego się z innym zakresem obowiązków i wymagającego odrębnych rozliczeń, jeżeli objecie takiego nowego stanowiska ma charakter trwały. Powierzenie natomiast nawet innego stanowiska tylko na okres przejściowy nie świadczy o wygaśnięciu stosunku pracy w rozumieniu art. 473 k.z., nie jest bowiem wyrazem woli zawiązania na trwałe zupełnie nowego stosunku, z czym łączyłoby się rozwiązanie stosunku dotychczasowego, lecz raczej najczęściej dążeniem do czasowego odsunięcia pracownika od dotychczas wykonywanej pracy.W szczególności tego rodzaju sytuacja powstaje w razie wypowiedzenia stosunku pracy na okres trzymiesięczny z jednoczesnym powierzeniem czasowo innych funkcji lub też z udzieleniem w tym okresie zaległego urlopu. W wypadkach takich stosunek umowny pracy rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia (art. 25 pkt 4 rozporządzenia z 16.III.1928 r. o umowie o pracę pr. umysłowych) i tylko od tej daty, jako świadczącej o zakończeniu stosunku pracy w rozumieniu art. 473 k.z., rozpoczyna się bieg rocznego terminu prekluzyjnego.Sąd Wojewódzki założeń tych nie miał na uwadze, a uznając datę zdania przez pozwanego magazynu za równoznaczną z zakończeniem stosunku pracy w rozumieniu art. 473 k.z., naruszył ten przepis.Skoro nadto Sąd Wojewódzki nie dokonał należytych ustaleń dotyczących dokładnej daty rozwiązania umowy o pracę pomiędzy stroną powodową a pozwanym (co według twierdzeń rewizji miało nastąpić z dniem 31.III.1959 r.), to zaskarżony wyrok, jako oparty na błędnej przesłance i uchybiający art. 236, 326 i 336 § 2 k.p.c., nie mógł być utrzymany w mocy.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w razie uznania roszczenia za sprekludowane, rzeczą Sądu I instancji będzie rozpoznanie merytoryczne sporu.Z tych względów, z mocy art. 384 k.p.c. i art. 4 § 2 ustawy z 15.II.1962 r. o zmianie przep. post. w spr. cyw. (Dz. U. Nr 10, poz. 46), Sąd Najwyższy zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał właściwemu Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania, orzekając co do kosztów procesu na zasadzie art. 109 k.p.c.