I PR 330/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Wieruszewski.Sędziowie: F. Szczepański, J. Knap (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Franciszka M. przeciwko Spółdzielni Pracy "Budowa" w O. o odszkodowanie, na skutek rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Wojew. Warszawskiego z dnia 17 stycznia 1964 r.,zaskarżony wyrok zmienił o tyle tylko, że okres przyznanej powodowi renty wyrównawczej w kwocie 497 zł miesięcznie ograniczył - jako terminem końcowym - datą 5.X.1963 r.; poza tym rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym obecnie wyrokiem z dnia 17 stycznia 1964 r. Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanej Spółdzielni na rzecz powoda - jako wyrównanie rentowe za czas od 1 września 1951 r. do 1 czerwca 1952 r. - kwotę 2.025 zł oraz tytułem stałej renty uzupełniającej płatnej od dnia 1 lipca 1957 r. po 497 zł miesięcznie, w pozostałej części zaś powództwo oddalił.Z powołaniem się na opinie biegłych lekarzy, Sąd Wojewódzki stwierdził, że niezależnie od nabytej gruźlicy powód był, jest i będzie niezdolny do pracy zarobkowej w 50% wyłącznie w związku z wypadkiem w zatrudnieniu i w takiej też mierze należy mu się renta wyrównawcza.Co się tyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie renty zasądzonej od dnia 1 lipca 1957 r., to Sąd Wojewódzki wyszedł z założenia, że powód przed wypadkiem osiągał zarobek w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Skoro w następstwie doznanych w dniu 6 sierpnia 1951 r. uszkodzeń ręki jest on w 50% niezdolny do pracy, to w zakresie szkody w dochodach bieżących przysługiwałoby mu wyrównanie w kwocie 650 zł miesięcznie. Od tej jednak sumy należy odjąć 153 zł renty otrzymywanej z ZUS-u. Różnica w kwocie 497 zł podlegała zasądzeniu jako miesięczna stawka renty uzupełniającej.Wyrok powyższy zaskarżyła strona pozwana, żądając we wniosku rewizyjnym jego zmiany przez oddalenie powództwa o rentę za czas od 1.VII.1957 r.Zdaniem skarżącej zakwestionowana część orzeczenia nie znajduje oparcia w zebranych w sprawie dowodach.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z akt sprawy rentowej wynika, że powód w okresie od 1.VII.1957 r. do 18.VII.1963 r. był - w świetle orzeczeń KIZ - całkowicie niezdolny do pracy na skutek aktywnego procesu gruźliczego i jako inwalida II grupy w tymże okresie, wobec inwalidztwa nie pozostającego w związku z wypadkiem w zatrudnieniu, pobierał rentę z ZUS-u do 1.VII.1958 r. w kwocie 656 zł, a w czasie od dnia 1.VII.1958 r. po 776 zł miesięcznie.Przypadkowa okoliczność, jaką było zapadnięcie przez poszkodowanego na gruźlicę, nie może uchodzić za powodującą przerwanie związku przyczynowego pomiędzy trwałym następstwem wypadku w zatrudnieniu z dnia 6 sierpnia 1951 r. w postaci poważnego uszkodzenia prawej dłoni a wynikającym stąd częściowym ograniczeniem zdolności do pracy u powoda.Osoba będąca odpowiedzialną za szkodę, która polega na stracie całkowitej lub częściowej możności zarobkowania przez poszkodowanego, obowiązana jest płacić mu odszkodowanie w wysokości zarobków, jakie w normalnym toku zdarzeń poszkodowany uzyskałby, gdyby nie uległ wypadkowi powodującemu pozbawienie go zdolności do pracy zarobkowej lub ograniczenie w tej zdolności. Założenie, że następne nieszczęśliwe zdarzenie losowe, które samo przez się może być uznane za sprowadzające inwalidztwo, a które dotknęło pracownika ograniczonego już w zdolności do pracy wskutek wypadku w zatrudnieniu, pochłania skutki pierwszego wypadku, niejako niweczy je i tym samym powoduje ustanie obowiązku pierwotnie zobowiązanego do dania odszkodowania w formie świadczeń periodycznych - nie może być uznane za trafne. Zajęcie takiego stanowiska równałoby się uznaniu zasady, że od obowiązku odszkodowawczego zwalnia wystąpienie okoliczności faktycznej, która nie tylko nie likwiduje istnienia szkody u poszkodowanego, lecz jeszcze bardziej pogorszyła jego sytuację życiową, i pogłębiła trudności.W konsekwencji trafne jest zapatrywanie Sądu Wojewódzkiego, że strona pozwana nie była wolna od obowiązku dania odszkodowania powodowi również za czas jego całkowitej niezdolności do pracy związanej z chorobą gruźlicy. Nie podlegała przy tym zaliczeniu na wartość szkody otrzymywana przez poszkodowanego renta nie pozostająca w związku z inwalidztwem wynikłym na skutek wypadku w zatrudnieniu.Nie ma więc pozwana Spółdzielnia racji, gdy w rewizji zwalcza przyznanie powodowi renty wyrównawczej za okres od 1.VII.1957 r. do 5.X.1963 r.Następnie jednak Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w W., wobec poprawy w stanie zdrowia powoda, zaliczyła go z powrotem do trzeciej grupy inwalidów, a Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 17 grudnia 1963 r. przyznał Franciszkowi M. od dnia 5.X.1963 r. rentę inwalidzką III grupy w związku z wypadkiem w zatrudnieniu. W zmienionej sytuacji renta z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którą od tej ostatniej daty pobierał powód w wysokości 776 zł wyłącznie w związku z wypadkiem w zatrudnieniu, podlegała zaliczeniu na wartość szkody w dochodach bieżących, wywołanej ograniczeniem zdolności do zarobkowania.Według nie kwestionowanych ustaleń Sądu Wojewódzkiego w tej kwestii powód ponosi szkodę w kwocie 650 zł miesięcznie. Ponieważ szkodę tę za czas od 5.X.1963 r. wyrównuje z nadwyżką renta inwalidzka, a którą od tego dnia należy zmniejszyć obliczoną szkodę, przeto powodowi nie przysługuje żadne wyrównanie renty po dniu 4.X.1963 r.W postępowaniu rewizyjnym, na żądanie Sądu Najwyższego, Wojewódzki Związek Spółdzielni Pracy w Warszawie pismem z dnia 19.XI.1964 r. wyjaśnił, że w roku 1963 przeciętny zarobek stolarza budowlanego wynosił 1.550 zł miesięcznie. Gdyby tę sumę przyjąć za przeciętną, jaką powód mógłby, wykonując pracę zarobkową, uzyskiwać, to i tak korektura w obliczeniu Sądu Wojewódzkiego nie prowadziłaby do wniosku, że powodowi po dniu 5.X.1963 r. coś się z tytułu uzupełnienia renty należy, skoro idąc za rozumowaniem Sądu I instancji powód na skutek wypadku z dnia 6.VIII.1952 r. utracił możność osiągania dochodów w wysokości 775 zł (1550 : 2), otrzymuje zaś rentą z tytułu inwalidztwa w zatrudnieniu w kwocie 776 zł.Z tych przyczyn i na podstawie art. 386 d. k.p.c., wobec naruszenia art. 161 § 2 k.z., Sąd Najwyższy zaskarżony wyrok zmienił częściowo w sposób opisany w sentencji wyroku sądu rewizyjnego; poza tym rewizję, jako nie usprawiedliwioną, oddalił (art. 383 d. k.p.c.).Orzeczenie o kosztach procesu za instancję rewizyjną oparte jest na przepisie art. 101 d. k.p.c.